افسردگي مسائل گوناگوني به همراه دارد. غير از مسائل پزشکي و اندوه که بسيار شايع است، فرد مبتلا به افسردگي خود را در کارها مورد تبعيض و از نظر اجتماعي مطرود و حتي منفور خانواده خودش مي بيند. گاهي انزواي همراه افسردگي، بيماراني را که وضعي درمان پذير دارند به دوري از مردم يا به سوي مرگ سوق مي دهد. درباره افسردگي خبرهاي خوشي نيز وجود دارد؛ بيشتر انواع افسردگي قابل درمان اند. Depression که غالباً افسردگي باليني، اختلالات خلق و خوي يا اختلالات عاطفي ناميده مي شود، بيمار را دچار آشفتگي انديشه، آشفتگي عاطفي، تغيير رفتار و بيماري هاي جسماني مي کند.

افسردگي باليني، از ديدگاه عملکردهاي اجتماعي بيش از ديگر بيماري هاي مزمن، بيمار را ناتوان مي کند. افسردگي کبير بيش از بيماري هاي مزمن ششي، التهاب مفصل و ديابت، ناتوان کننده است. افسردگي يک نشانگان (Syndrom) يعني مجموعه يي از علامات مرضي(Symptoms) مختلف است.

ملاک هاي تشخيص افسردگي عبارتند از:

1- افسرده بودن خلق و خوي در بيشتر روزها، تقريباً هر روز.

2- کاهش آشکار علاقه يا ميل به هر نوع فعاليت در زندگي.

3- کاهش يا افزايش قابل توجه وزن بر اثر کاهش يا افزايش اشتهاي غذا خوردن.

4- بي خوابي يا پرخوابي در غالب شب ها.

5- افزايش يا کاهش اعمال رواني حرکتي يا فعاليت هاي ذهني.

6- خستگي يا کاهش انرژي.

7- احساس بي ارزشي يا گناهکار بودن.

8- کاهش توان انديشيدن يا تمرکز ذهن و تصميم گيري.

9- انديشيدن به مرگ ( نه ترسيدن از آن) و به خودکشي، بدون داشتن طرحي براي آن، يا اقدام به خودکشي با طرحي از پيش ريخته.

داشتن حداقل پنج علامت ياد شده براي ابتلا به افسردگي کبير کافي است. ولي علامات مرضي يک و دو بايد جزء آن علامت باشند. افسردگي نمي تواند واکنش معمولي مرگ يک عزيز باشد. همه افراد مبتلا به افسردگي تمام علامات مرضي اين بيماري را ندارند و شدت علامات مرضي در افراد مختلف متفاوت است.

انواع افسردگي

افسردگي اقسام گوناگون دارد، شايع ترين آن افسردگي کبير است که فرد مبتلا به آن گاهي شاد و خوشدل و موقتاً فعال مي شود. نوعي از افسردگي کبير به افسردگي ماليخوليايي موسوم است که بيمار هيچ گاه از چيزي دلخوش نمي شود. در حدود 15 درصد مبتلايان به افسردگي کبير دچار افسردگي اوهام اند که معمولاً با خلق و خوي اندوهگين همراه است. مثلاً خود را گناهکار و غير قابل بخشش تصور مي کنند. حدود 15 درصد مبتلايان به افسردگي کبير نيز دچار روان پريشي مي شوند.

نوع ديگري از افسردگي وجود دارد به نام «افسردگي غيرمعمول» که بر خلاف اسمش شايع است. علامات مرضي آن عکس علامات مرضي افسردگي معمولي است که مبتلايان کم مي خوابند و کم مي خورند. مبتلايان به افسردگي غير معمول زياد مي خوابند و زياد مي خورند و به سرعت اضافه وزن پيدا مي کنند. به قول يکي از متخصصان برجسته بيماري افسردگي ( دونالد کلاين)، افسردگي غير معمول، «مزمن» است نه «دوره يي»؛ از بلوغ آغاز مي شود و بيماران نسبت به همه امور کم توجه اند.

نوع ديگر افسردگي، روان رنجوري است که عموماً حدود دو سال طول مي کشد و علامات مرضي آن خفيف تر از افسردگي کبير است ولي بيماران همواره احساس ناراحتي مي کنند. شيوع افسردگي در قرن بيستم به خصوص بعد از دو جنگ جهاني بيشتر شده است، علت آن را مصرف دارو و الکل، افزايش استرس و کاهش اشتغال گفته اند؛ علت ديگر افزايش افسردگي تغييرات اساسي اجتماعي است. گروهي از روان شناسان بر اين باورند که شرايط کنوني، کانوني ناسالم در درون افراد به وجود آورده و آنها را بيش از اندازه به رضايت خاطر و شکست هاي شخصي وابسته کرده است.

آنچه گفته شد جنبه نظري دارد ولي بعضي از پژوهشگران درباره جنبه علمي علت ها اظهار نظر کرده اند. بر اساس پژوهش هاي آنها، تلويزيون «منشاء عمده افسردگي است.» پائول کوتل روانپزشک مرکز پزشکي پنسيلوانيا کشف کرده است که «ارتباط تنگاتنگي بين دسترسي مداوم کودکان به تلويزيون و افسردگي کبير در 24 سالگي وجود دارد.» کوتل مي نويسد؛ «اثرات اجتماعي برنامه هاي چند ساعته تلويزيوني، بايد از دلايل شروع زودرس افسردگي کبير در نوجوانان به حساب آيد، هزاران ساعت تماشاي تلويزيون کودکان ما را در معرض خشونت هاي ابلهانه مکرر قرار مي دهد و آنها را هر چه بيشتر از تماس هاي اجتماعي با همسالان و خانواده دور مي کند.»

افسردگي کبير بيشتر در دهه هاي سوم و چهارم زندگي ظاهر مي شود و در غالب افراد بين شش ماه تا يک سال، حتي بدون درمان رفع مي شود؛ ولي اگر درمان شود بعد از چند هفته از بين مي رود. بازگشت افسردگي در بيش از نيمي از افراد ظرف دو سال بعد از رويداد نخستين رخ مي دهد. خطر افسردگي با تعداد بازگشت ها افزايش مي يابد. بدين معني که بعد از دو بازگشت، هفتاد درصد و بعد از سه بازگشت به نود درصد مي رسد.

گروه : گوناگون | چاپ | * فرستادن به دوستان | | ۸۶/۶/۲۵ : 16-09-2007