شکي نيست که بيماري هاي زيادي را با اين پروتئين ها مي توان درمان کرد، البته اگر بتوانيم مقدار مشخصي از پروتئين را در زمان مناسب در مکان مناسبي قرار دهيم. مانعي که تاکنون پيش رو داشته ايم، همين بود. اما با پاگرفتن انقلابي که در پزشکي در حال رخ دادن است، کافي است اندکی باکتري تغيير يافته ژنتيکي بخوريد و به آنها اجازه دهيد در روده شما لانه گزينند.

محققان بلژيکي و هلندي براي آزمايش اين شيوه درماني در انسان آماده مي شوند. اگر آزمون هاي آنان به خوبي پيش برود، نخستين گام به سوي شيوه درماني جديدي برداشته شده است؛ استفاده از باکتري هاي تغيير يافته ژنتيکي براي تخليه پروتئين هاي درماني، درست در جايي که به آنها نياز است.

صداهاي اميدوارکننده يي به گوش مي رسد. اما پيش از آنکه کسي باکتري تغيير يافته ژنتيکي بخورد، محققان بايد ثابت کنند اين کار خطري ندارد. البته خطر احتمالي تنها متوجه بيماراني نيست که اين باکتري ها را در روده خود جاي مي دهند. زماني که اين باکتري ها در محيط رها مي شوند، راهي براي جمع آوري آنها يا روشي براي فهميدن اين موضوع وجود ندارد که آيا آنها همين طور خوش خيم خواهند ماند.

از لحاظ نظري هر پروتئيني را که بتواند به طور دست نخورده از ديواره روده جذب شود، مي توان به اين شيوه در اختيار بدن قرار داد. يکي از اين پروتئين ها مي تواند انسولين باشد. اين پروتئين را نمي توان از راه دهان دريافت کرد زيرا آنزيم هاي گوارشي معده آن را تخريب مي کنند. اما اگر اين پروتئين در روده تخليه شود، از ديواره آن جذب مي شود و در اختيار بدن قرار مي گيرد.

براي دستيابي به اين هدف بايد ديد آيا باکتري ها توان ايفاي چنين نقشي را دارند يا خير. براي اين منظور محققان بلژيکي نوعي باکتري تغيير يافته ژنتيکي توليد کرده اند که پروتئيني انساني به نام اينترلوکين 10 توليد مي کند. اين پروتئين يک «تعديل کننده دستگاه ايمني» است که مي تواند واکنش هاي ايمني بيش از اندازه را فرو بنشاند. محققان اميدوارند اين باکتري ها بتوانند پس از قرارگرفتن در روده بيماران مبتلا به ناراحتي هاي گوارشي حاصل از التهاب (مثل التهاب قولون) با آزاد سازي اينترلوکين 10 واکنش هاي التهابي غيرعادي را سرکوب کنند. پيش از اين محققان از اين باکتري هاي تغيير يافته ژنتيکي براي توليد اينترلوکين 10، بهره مي گرفتند اما اکنون قصد دارند از آنها به طور مستقيم در درمان استفاده کنند. «لوتر استيدلر» رهبر اين گروه تحقيقاتي مي گويد؛ «رويکرد فعلي زياد اقتصادي نيست. براي توليد و تخليص اينترلوکين 10 به اندکی که براي درمان يک بيمار کافي باشد، حدود 10 هزار پوند بايد هزينه کرد. بيمار نيز در طول زندگي ممکن است به آن محتاج باشد. در عوض رويکرد جديدي که ما اتخاذ کرده ايم بسيار کم هزينه به نظر مي رسد.»

باکتري که آنان براي آزمايش رويکرد خود برگزيده اند،Lactococcus lactis است. اين باکتري براي تهيه ماست و پنير استفاده مي شود. اين باکتري جزء فلور عادي روده است و همراه با باکتري هاي ديگر در فرآورده هاي تخميري از جمله ماستي که روزانه مصرف مي کنيم، وجود دارد. هر زمان که اندکی ماست مي خوريم، جمعيت آنها را در روده خود تقويت مي کنيم.

اين ميکروب ها به پوشش روده متصل مي شوند، سطح آن را مي پوشانند و به اين ترتيب آن را از دسترس ميکروب هاي خطرناک دور نگه مي دارند. به علاوه اين ميکروب هاي مهربان با دست و دلبازي ترکيبات ضدسرطاني متنوعي را به بدن ما هديه مي کنند.

بسياري از محققان متقاعد شده اند روزي باکتري هاي تغيير يافته ژنتيکي از طريق مواد غذايي از جمله ماست در اختيار بيماران قرار مي گيرند و اين کارخانه هاي داروسازي زنده، داروي مورد نياز را در مکاني که به آن نياز است، آزاد مي کنند. آنان معتقدند اين رويکرد قابليت هاي ديگري نيز دارد. براي مثال از باکتري هاي تغيير يافته ژنتيکي مي توان براي تميز کردن خون از فرآورده هاي سمي بدن از جمله اسيد اوريک و کراتينين استفاده کرد. اين فرآورده ها در خون بيماران کليوي به ميزان زياد يافت مي شوند و بايد با دياليز از خون جدا کرد. هر چند محققان در شرايط آزمايشگاهي در اين زمينه موفقيت هايي به دست آورده اند اما به نظر مي رسد اين کار خطر آفرين است و تحقيقات بيشتري لازم دارد.

گروه : دانش | چاپ | * فرستادن به دوستان | | ۸۶/۱۲/۴ : 23-02-2008