درد، از يک آه تا بيقراریدرد (Pain) از واژه لاتين Poena به معني مجازات و تاوان گرفته شده و حالت ناخوشايندي است كه طيف آن از خفيف، ناراحتي موضعي تا بيقراري متغير است.
هر دو حالات فيزيكي و هيجاني در شكلگيري درد دخالت دارند. بخش فيزيكي آن از تحريك عصبي ناشي ميشود.
درد ممكن است در يك ناحيه مشخص متمركز باشد مانند آنچه در يك جراحت ديده ميشود يا آنكه پراكندهتر باشد مثل دردي كه در اثر اختلال همچون «فيبروميالژيا» به وجود ميآيد.
واسطه درد تارهاي عصبي خاصي هستند كه ايمپالسهاي درد را به مغز ميفرستند جايي كه درك هشيارانه آنها ممكن است تحت تاثير عوامل مختلفي قرار گيرد.
انجمن بينالمللي مطالعه درد، «يك حس ناخوشايند و تجربه هيجاني مربوط به آسيب واقعي يا پنهاني» را براي تعريف واژه درد به كار برده است.
انواع درد:
دو نوع اصلي درد شامل حاد و مزمن مطرح است كه تفاوتهايي بين آنها وجود دارد.
- درد حاد:
در اكثر موارد اين درد از بيماري، التهاب، يا جراحت بافتي ناشي ميشود. معمولا به طور ناگهاني براي مثال پس از حادثه يا جراحي ايجاد ميشود و ممكن است در اثر اضطراب يا پريشاني هيجاني نيز به وجود آيد.
عامل درد حاد معمولا قابل تشخيص و درمان است و درد ناشي از آن نيز گاهي خود محدود شونده بوده به شدت و زمان خاصي محدود ميشود. در برخي موارد هم اين نوع درد به صورت مزمن درميآيد.
- درد مزمن:
اين درد عمدتا خود بيماري را نشان ميدهد. ممكن است در اثر عوامل محيطي يا رواني تشديد شود. درد مزمن ممكن است در مقايسه با نوع حاد به مدت طولانيتري باقي بماند و به اكثر درمانهاي پزشكي مقاوم باشد لذا گاهي اوقات مشكلات زيادي را براي بيمار ايجاد ميكند.
صدها سندرم يا اختلال طيف درد را تشكيل ميدهند. خوشخيمترين انواع آن مانند درد ناشي از خراش سوزن است. انواعي هم مانند درد زايمان، درد در اثر حمله قلبي و بالاخره دردي مثل درد ناشي از قطع عضو وجود دارد.
انواعي هم هستند كه با بيماريهاي مختلف همچون سرطان همراهند، پس از حادثه ايجاد ميشوند و يا مربوط به جراحات طناب نخاعي هستند.
شناخته شدهترين دردها عبارتند از: آرتريت، كمردرد، درد ناشي از سوختگي، درد سرطان، انواع سردرد، درد ناشي از بيماريهاي مختلف مانند حمله قلبي، درد عضلات، دردهاي نوروپاتيك كه از صدمات عصبي ناشي ميشود، دردهاي پس از جراحي، درد پس از تصادف و غيره.
كنترل درد
روند مراقبت پزشكي براي كاهش يا تسكين درد، كنترل درد ناميده ميشود. اين كار، بخش مهمي از اقدامات پزشكي را به خود اختصاص ميدهد چرا كه ادامه درد موجب پريشاني و حتي افسردگي افرادي ميشود كه از آن رنج ميبرند.
درد خفيف تا متوسط معمولا با داروهاي مسكن مانند آسپرين يا ايبوپروفن تسكين مييابد، در مورد دردهاي مزمن يا شديد داروهاي خوابآور و مخدر و گاهي همراه با ساير مسكنها، استروئيدها يا داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي (زماني كه درد به التهاب مربوط باشد) و يا با داروهاي ضدافسردگي كه بدون افزايش دز برخي داروهاي ضددرد اثر آنها را افزايش ميدهند و بر درك درد توسط مغز نيز تاثير ميگذارند، به كار ميرود.
داروهاي مخدر عوارض جانبي و حالت اعتيادآوري را در پي دارند بنابراين بيماران و مراقبين بايد براي انتخاب روش تسكين درد ميزان آن و خطرات احتمالي فوقالذكر را بسنجند.
براي بيماران بستري كه از دردهاي شديد رنج ميبرند ، در حال حاضر وسايلي جهت استفاده شخصي از داروهاي مخدر در دسترس است. ساير روشها نيز ميتوانند در برنامههاي كنترل درد موثر باشند.
در مورد اين بيماران، تغيير وضعيت بدنشان در بستر به طور مرتب يا استفاده از بالش جهت فراهم كردن يك وضعيت راحتتر بدني در كاهش درد موثر است.
ماساژ، طب سوزني و بيوفيدك (نوعي طب سنتي كه در آن فاكتورهاي مختلف بدن فرد مانند فشار خون، ضربان قلب، دماي بدن، تعرق و كشش عضلاني مورد ارزيابي قرار ميگيرند) همگي براي كنترل درد در برخي بيماران موثرند.
درمان درد
هدف كنترل درد، بهبود عملكرد و قادر ساختن افراد به انجام كار، و ادامه فعاليتهاي عادي روزانه است. بيماران و پزشكانشان گزينههاي مختلفي براي درمان درد در اختيار دارند كه بعضي از آنها موثرترند. گاهي تمدد اعصاب و استفاده از قدرت ذهن به تسكين درد كمك ميكند.
به هر حال روش درماني هرچه باشد بايد به خاطر داشت كه درد قابل درمان است! رايج ترين روشهاي مورد استفاده براي تخفيف و درمان درد شامل خوردن مسكنها مثل استامينوفن، طب سوزني، مصرف داروهاي مسكني همچون آسپرين، و ايبوپروفن، داروهاي ضدافسردگي، بيوفيدبك، داروهاي ضدميگرن، فن ماساژ و جابجا كردن ستون فقرات، رفتار درماني، بازدارندههاي Cox-2 در درمان آرتريت، ورزش، هيپنوتيزم، ليزر، مغناطيس به ويژه به شكل دستبند، و برخي روشهاي ديگر كه در موارد خاص به كار ميروند.
داروهای ضد درد برای کودکان ۸۶/۱۲/۳
رابطه درد و جيغ ۸۶/۱۰/۱۹
تأثیر موسیقی درکاهش درد ۸۶/۹/۲۷
فلفل تند بخوريد، درد نکشيد ۸۶/۸/۲۲
چرا درد باعث جیغ ميشود؟ ۸۶/۸/۱
کمردرد و مبارزه با آن ۸۶/۷/۲۱
نفوذ لغات عربی در لهجات ایرانی
باغ فردوس 5 بعدازظهر