نکته7 از پنجاه نکته اساسی مبارزه مسالمت آميزنکته هفتم.
منشأ اصلی قدرت سیاسی چیست؟
جین شارپ معتقد است که سرچشمه های اصلی قدرت سیاسی در جامعه که تصمیم گیرندگان، نهادها، سازمانها و نهضت های مختلف به آن وابسته اند، شامل این عناصر میشود.
1ـ اختیار: توانایی فرمان دادن و مردم را واداشتن که به آن عمل کنند. این توانایی به تدریج و با شکیبایی به دست میآید و به سادگی در اثر عمل نکردن به وعده ها از دست می رود.
2ـ نیروی انسانی: این توانایی، که عملکرد سازمان به آن وابسته است، به تعداد افرادی بستگی دارد که برای سازمان کار میکنند.
3ـ مهارت و دانش: تعلیم افرادی که برای سازمان کار میکنند بازدهی آنان را افزایش میدهد.
4- منابع مادی: تعریف شده به مثابهی پول و دارایی که می تواند به افزایش قدرت کمک کند. این منابع شامل تدارکات، امکانات چاپ، دفتر کار، سخت افزار، و کنترل منابع کمیاب میشود.
5- مجازات: ترس از مجازات از ارکان اصلی است. سازمانی که بتواند به طور موثر متخلفین را مجازات کند از قدرت برخوردار است. اگر مردم مجازات انجام شده را مشروع ارزیابی کنند این قدرت بیشتر هم می شود. این وجه از قدرت در کمپین مسالمت آمیز به توانایی سازمان در افشا کردن نقض حقوق فردی و مدنی شهروندان به وسیلهی رژیم مربوط می شود. این افشاگری باید به گونه ای قابل قبول، بی وقفه و عمومی انجام گیرد.
6- عوامل بغرنج: (عادت ها، طرز برخورد و احساس مسؤلیت). عوامل روانشناسی، فرهنگی، مذهبی و گاه حتی ایدئولوژیک میتوانند در وادار کردن مردم به فرمانبرداری و تبعیت از رژیم مؤثر باشند. این عوامل درنتیجهی تلفیقی از فرهنگ و مذهب و عرف (مانند سنت احترام گذاری به افراد اونیفورم پوش و پیروی از نهادهای مذهبی) به وجود آمده است.
بررسی یک نمونه: سرایدار
پس از حملات تروریستی یازده سپتامبر، رهبران آمریکا ناچار به گرفتن تصمیماتی استراتژیک شدند. پرزیدنت بوش در هواپیمایش در راه بازگشت به واشنگتن بود و سایر رهبران کشور در یک پایگاه زیر زمینی در نزدیکی واشنگتن مشغول بحث و تبادل نظر بودند.
همه با چهره هایی جدی مشغول گرفتن تصمیماتی بودند که می رفت تا تأثیراتی عمیق بر وضع جهان بگذارد... حالا تصور کنید که در این وضعیت سیستم تهویه در این پایگاه زیرزمینی از کار بیافتد. همه میدانند که در هوای دم کرده و شرجی واشنگتن در اوایل سپتامبر تشکیل هیچ جلسه ای بدون کولر و سیستم تهویه ی مطبوع ممکن نیست. حالا در این شرایط باز تصور کنید که تنها کسی که قادر به راه اندازی سیستم تهویه است یک سرایدار میانسال، کم سواد، فقیر و بسیار عصبی باشد... این فرد هم می تواند سیستم را تعمیر کند و هم می تواند از تعمیر آن سر باز بزند.
در یک چنین شرایطی قدرتمندترین فرد در دنیا چه کسی خواهد بود؟ بی تردید اگر موقعیت اضطراری نبود هر کس دیگری نیز می توانست سیستم را تعمیر کند. این مثال به ما نشان میدهد که هر چه تعداد افراد ناموافق و ناراضی بیشتر شود توانایی آنان برای استفاده از قدرت سیاسی نیز بیشتر میشود. تأتیر تصمیمات مشترکی که این افراد ناراضی میگیرند از تأثیر عملکرد اخلاقی فردی شان به مراتب بیشتر خواهد بود.
اشاره٬ کسانی که منابع قدرت را کنترل میکنند توانایی اعمال آن را نیز دارند!
در حالی که با استفاده از مطالبی که در این بخش آموختید به تجزیه و تحلیل جامعهی خود مشغولید به این نیز بیاندیشید که چه چیزی در جامعه به حضور قدرت اشاره میکند.
مهم: این سه شاخص قدرت معمولاً درهم می آمیزند، ولی میتوان از آن ها به طور جداگانه نیز برای تجزیه و تحلیل استفاده کرد.
تصمیم گیری: کسانی که تصمیمات مهم سیاسی و اقتصادی میگیرند به عنوان صاحبان قدرت شناخته میشوند.
نفوذ: صاحبان قدرت این توانایی را دارند که نظرات ما را در مورد مسایل مهم عوض کنند حتی اگر این کار برایشان خرج مادی و روانی زیادی در بر داشته باشد.
آوازه: کسانی که به نظر قدرتمند می رسند، دارای قدرت اند. این به اقتدار مربوط میشود. (رجوع کنید به بخش "قدرت سیاسی چیست؟")
برگرفته از کتاب "تجزیه و تحلیل سیاسی مدرن" نوشتهی رابرت دهل.
پرسشهایی که میتوانید از خود بپرسید:
1- نظر مردم راجع به قدرت چیست؟
2- آیا معتقدند که قدرت میتواند دست به دست شود؟
3- میان منابع گوناگون قدرت چه منابعی در جامعهی شما از همه شفافتر عمل می کنند؟
4- آیا برای جنبشی که شما به آن وابسته اید منبع قدرتی وجود دارد؟
جوانان مبارز داخل کشور تا هر كجا ميتوانيد این مطالب را تكثير و در اختيار ساير هموطنان قرار دهيد.
مرد اعدامى بى گناه بود
درمان عفونت با خون تمساح