![]() |
دستياران ديجيتالی داوران در راهندسال هاست که ليگ برتر فوتبال کشورمان همانند بسياري از ديگر کشورهاي جهان مشکلاتي دچار است که اشتباه داوران آن را رقم مي زند. اين در حالي است که مسوولان طراز اول فوتبال دنيا در تلاش هستند تا با استفاده از دستاوردهاي نوين فناوري هاي برتر، اشتباه هاي داوري را به حداقل رسانده و تنش هاي حاکم بر زمين و تماشاگران را کاهش دهند.
تجهيز داوران به گوشي و ميکروفن
يکي از بارزترين تکنيک هاي نوين ارائه شده در اين زمينه ابداع سيستمي نوين براي برقراري ارتباط مستقيم ميان داور و کمک هايش است. در اين تکنيک نوين که هم اکنون در بسياري از کشورهاي صاحب فوتبال جهان به کار گرفته شده است، داوران به ميکروفن و گوشي ويژه يي مجهز شده اند که با استفاده از آن مي توانند در طول 90 دقيقه بازي به تبادل مشاهده هاي لحظه يي خود از نقاط مختلف زمين و حوادث روي داده در آن بپردازند.
بررسي هاي آماري دقيقي که طي ماه هاي اخير در اروپا به عمل آمده است، حاکي از تاثيرگذاري قابل توجه اين تکنيک نوين بر تصميمات داوري و کاهش قابل توجه خطاها در تصميم گيري ها بوده است.هم اکنون سيستم ارتباطي مستقيم راديويي در کشورهاي صاحب فوتبال، جزء جدايي ناپذيري از اين ورزش شده است.اين سيستم به گونه يي ارائه شده است که تنها ميان چهار داور تشکيل دهنده تيم داوري قابل استفاده است و با توجه به کارايي آن در قالب يک مدار بسته، هرگز توسط سيستم هاي تلويزيوني قابل رديابي نخواهد بود.
با اين حال و به رغم استفاده از چنين سيستم ارتباط مستقيمي، خطا در داوري فوتبال همچنان در قالب مساله يي بحث برانگيز خودنمايي مي کند که گاه تا چندين هفته و حتي يک ماه در قالب سوژه داغ خبري باقي مي ماند. در اين ميان بحث رد شدن يا نشدن توپ از خط دروازه يکي از چالش برانگيزترين مسائل بود که به نظر مي رسد با استفاده از نوعي تکنيک نوين در آستانه سپرده شدن به تاريخ باشد.
به کارگيري فناوري در توليد توپ هاي هوشمند
در اين فناوري نوين که فناوري خط دروازه نام دارد، ريزکابل هايي به قطر تنها دو ميلي متر در عمق 15 تا 20 سانتي متري زير خط دروازه کاشته مي شود و ميدان مغناطيسي تعبيه شده در اين سيستم، اطلاعاتي را به تراشه هاي نصب شده در توپ فوتبال ارسال مي کند.زماني که توپ مخصوص اين سيستم که آن را «توپ هوشمند» مي نامند، کاملاً از خط دروازه عبور کند، پيامي تحت عنوان «Goal» در صفحه ساعت داور پخش مي شود و در اين صورت داور مي تواند با قاطعيت رد شدن توپ از خط دروازه در ميان تراکم بازيکنان را تاييد کند.
البته اين فناوري هنوز رسماً در ميادين فوتبال به کارگرفته نشده است، اما بروز حوادث و اشتباه هاي داوري نظير مردود اعلام شدن گل هاي صحيح يا پذيرش اشتباهي يک گل ناصحيح مقامات عالي رتبه فوتبال را بر آن داشته تا به فکر استفاده از اين فناوري نوين بيفتند.با اين حال هيجان، سرعت و وسعت ذاتي فوتبال همواره جاي خطا در داوري را براي اين ورزش پرطرفدار توجيه مي کند، اما تلاش پژوهشگران بر اين است تا سطح اين اشتباه ها به پايين ترين ميزان ممکن برسد.
رديابي مسير توپ با 6 دوربين متصل به رايانه و انتقال آن به داور
يکي ديگر از فناوري هاي نوين که امروزه در زمين هاي فوتبال از آن استفاده مي شود «چشم باز» است. چشم باز (Hawk Eye) نام برنامه يي است که قادر به رديابي مسير حرکت توپ است و اطلاعات مربوط به آن را به داور منتقل مي کند.
تکنولوژي چشم باز با استفاده از بيش از شش دوربين متصل به رايانه که در اطراف زمين مسابقه نصب شده است، مسير توپ را پيگيري کرده و با ترکيب تصاوير به دست آمده توسط شش دوربين مسير سه بعدي دقيقي از حرکت توپ را به داوران ارائه خواهد کرد.
اين سيستم براي اولين بار در سال 2001 و به منظور پوشش تلويزيوني حوادث ورزشي مانند کريکت و تنيس توليد شد. سپس از سال 2006 استفاده رسمي از اين تکنولوژي در داوري مسابقه هاي تنيس و کريکت و ديگر مسابقات رواج يافت. به دليل دقت بالاي اين تکنولوژي و تاثير بالاي آن در تصميم گيري دقيق داوران، اخيراً استفاده آزمايشي از اين تکنولوژي در مسابقات فوتبال نيز آغاز شده است. چشم باز با استفاده از دوربين پر سرعتي که خط دروازه را نشانه رفته است، در ثانيه 600 فريم عکس از خط دروازه به ثبت رسانده و تصاوير را به رايانه هاي پردازشگر ارسال مي کند.
رايانه ها پس از آناليز اطلاعات به دست آمده، نتيجه عبور قطعي توپ از خط يا عدم آن را به گوشي داور يا نمايشگري که به مچ وي بسته شده است، ارسال خواهند کرد.
تلاش براي بهبود عملکرد داوران
نرم افزار SportCode نرم افزاري است که توسط شرکت Sportstec و به منظور افزايش دقت و سرعت عملکرد داوران فوتبال تهيه شده است.
به گفته اين شرکت، نرم افزار فوق به سفارش فدراسيون بين المللي فوتبال (فيفا) به منظور تحليل عملکرد داوران فوتبال طراحي و ساخته شده است. فيفا از اين نرم افزار براي تحليل تصميم هاي اتخاذ شده توسط داوران و مکان قرارگيري آنها در هنگام اخذ تصميم استفاده مي کند تا امکان ارائه جاي گيري بهتر داور هنگام تصميم گيري و احتمال تاثير احساسات يا فشار بازي بر تصميم وي را مورد بررسي قرار دهد.
اين سازمان همچنين از نرم افزار SportCode براي رديابي حرکات داوران در اطراف زمين استفاده مي کند تا بتواند ميزان مسافت پوشش داده شده توسط داور، ميزان ضربان قلب و تناسب مورد نياز براي انجام اين مسووليت خطير در سطح بين المللي را تجزيه و تحليل کند.
بيشتر داوران مي توانند در عرض 90 دقيقه، 10 کيلومتر را بدوند. فيفا با استفاده از اين نرم افزار قصد دارد توانايي داوران را در دو سرعت در مسافت 5 در 70 متر در عرض سه دقيقه و ميزان دقت وي پس از طي اين مسافت در مدت زماني کوتاه را بررسي کند.
بر اساس گزارش سايت Onthepitch، فيفا در نهايت قصد دارد با استفاده از اين تکنولوژي سطح عملکرد داوران شامل دقت، سرعت و توانايي آنها در سطح بين المللي را افزايش دهد.
استفاده از امواج مايکروويو براي رديابي بازيکنان و توپ
شرکت آلماني «Cairos Technologies» يکي از شرکت هايي است که براي افزايش دقت داوري در طول چند سال گذشته، سيستمي دقيق را طراحي و ارائه کرده است که با دقتي بالا، لحظه هاي چالش برانگيز را ثبت مي کند.
با نصب آنتن هايي دور تا دور زمين بازي، اين سيستم مي تواند موقعيت، سرعت و قدرت ضربه هاي هر بازيکن را با استفاده از امواج مايکروويو ردگيري کند.اين امواج توسط کارت هاي کوچک موجود در ساق بند بازيکنان فرستاده مي شود و به وسيله آنتن ها جذب مي شود. توپ فوتبال نيز به اين فرستنده امواج مجهز است و به واسطه آن جايگاه، شتاب و ميزان چرخش توپ براي داوران مشخص خواهد شد. به گفته مسوولان شرکت Cairos Technologies حتي زماني که توپ در پشت سر بازيکني قرار گرفته باشد، اين سيستم قادر به رديابي آن خواهد بود.
امواج مايکروويو سپس از طريق آنتن ها به رايانه يي مرکزي فرستاده مي شود که قادر است همزمان با وقوع حوادث مختلف طي بازي آنها را تحليل و بررسي کند.
سپس اطلاعات به دست آمده به گيرنده کوچکي که روي مچ داور بسته مي شود، ارسال شده تا در صورت وجود مشکل يا خطايي که توسط وي ديده نشده است، بازي متوقف شود.تا به حال بسياري از ليگ هاي بين المللي فوتبال براي استفاده از اين تکنولوژي اشتياق نشان داده و آن را مورد استفاده قرار داده اند و به نظر مي رسد استفاده از آن توانسته است درصد بالايي از اشتباه هاي داوري را کم کند.
فيفا داوران برتر را معرفی میکند ۸۷/۸/۳
مشکل حق پخش مسابقات فوتبال حل شد ۸۷/۷/۱۰
تازهترين فهرست برترين گلزنان جهان ۸۷/۷/۹
آرژانتين قهرمان فوتبال المپيک شد ۸۷/۶/۳
انصاريان و ميناوند، ستارههای يك فيلم فوتبالی ۸۷/۵/۱۹
فوتبال خيابانی يا مزاحمت خيابانی ۸۷/۵/۹
مربی تيم فوتبال پاناما به قتل رسيد ۸۷/۴/۱۱
ابراز احساسات هواداران فوتبال در اروپا ۸۷/۳/۲۲
دريافت گلهای يورو 2008 با تلفن همراه ۸۷/۳/۱۹
تيم ملی فوتبال ايران در راه امارات ۸۷/۳/۱۷
آلبوم بابک رهنما: دلهره و آرزوها
بيماری های ريوی قاتل چينی ها