گرماي هوا و قرار گرفتن در معرض آن عامل اصلي گرمازدگي است اما گرمازدگي متاثر از دو عامل شامل وضعيت جسماني و وضعيت زندگي يا فيزيکي فرد نيز هست، به طوري که پزشکان معتقدند افراد مبتلا به يک يا چند اختلال يا افرادي که از شرايط مناسب محيطي (زندگي) برخوردار نيستند، بيش از ديگران در معرض خطر ابتلا به گرمازدگي قرار دارند.

شرايط جسماني
1- اختلال در گردش خون؛ اختلال در گردش خون و عملکرد نامناسب غدد عرق و عرق نکردن- که خود عاملي تدافعي در کاهش دماي بدن است- عاملي براي بالا رفتن دماي بدن و گرمازدگي يا ضعف و خستگي ناشي از گرما است.

2- بيماري هاي قلبي، کليوي و ريوي؛ به طور کلي هر بيماري که باعث بروز ضعف عمومي يا ناتواني در عملکرد طبيعي بدن شود، باعث بروز گرمازدگي مي شود.

3- فشارخون بالا يا هر عاملي که باعث تغيير در رژيم غذايي طبيعي فرد شود؛ به طور مثال افرادي که به دليل فشارخون بالا يا بيماري کليوي از مصرف «نمک» حتي به اندازه طبيعي نيز منع مي شوند، بيش از ديگران در معرض خطر گرمازدگي قرار دارند اما فراموش نکنيم براي جلوگيري از گرمازدگي نبايد بدون اجازه پزشک نمک مصرف کرد.

4- عرق نکردن به طور طبيعي؛ اين حالت ناشي از مصرف داروهايي چون داروهاي مدر (تشديدکننده ادرار)، آرام بخش، مسکن ها و داروهاي مورد استفاده براي بيماران قلبي و فشارخون بالا است. افرادي که از اين داروها مصرف مي کنند، مانند افراد عادي عرق نمي کنند که به اين ترتيب با حذف يکي از مهم ترين شيوه هاي تدافعي بدن در مقابل گرما به گرمازدگي دچار مي شوند.

5- مصرف داروهاي مختلف به دلايل متعدد به صورت همزمان؛ اين افراد بايد با مشورت پزشک مصرف داروها را متعادل کنند تا مصرف دارو عاملي جهت ممانعت از تعرق نشود.

6- اضافه وزن يا چاقي مفرط؛ لاغري يا لاغري مفرط

7- مصرف نوشيدني هاي نامناسب مانند قهوه

وضعيت زندگي
علاوه بر مشکلات جسماني، نامناسب بودن شرايط زندگي يا بي توجهي به بعضي نکات، عاملي براي بروز گرمازدگي يا ضعف و خستگي ناشي از گرماي هوا است. از اين عوامل مي توان به اين نکات اشاره کرد.

1- گرماي هواي منزل؛ سکونت در منازلي که مجهز به تجهيزات خنک کننده نيست، بيش از هر عاملي فرد را در معرض گرمازدگي قرار مي دهد. براي جلوگيري از بروز گرمازدگي به چند نکته توجه کنيم.

- شب ها يا هر زماني که احساس مي کنيد هواي آلوده وارد منزل نمي شود، تمام پنجره ها را باز کنيد.

- براي گردش بهتر هوا در منزل، همراه با باز بودن پنجره ها از پنکه- پنکه سقفي نباشد- استفاده کنيد.

- به محض تابش مستقيم خورشيد به پنجره ها، پرده ها را بکشيد تا محيط منزل گرم نشود.

- هنگام روز و در ساعت هايي مثل ظهر که تابش نور خورشيد مستقيم و شديد است، پرده هاي ضخيم را کشيده و از نشستن يا خوابيدن نزديک پنجره ها و مسير تابش نور خورشيد جداً بپرهيزيد.

2- افراد مسن و کودکان؛ سعي کنيد اين دو گروه سني در روزهاي گرم از منزل خارج نشوند يا در صورت اجبار پس از خروج از منزل از فعاليت بدني بپرهيزند. در منزل نيز اتاق خنک و مجهز به تهويه مناسب را به اين افراد اختصاص بدهيد.

3- انتخاب صحيح؛ براي خريد، رفتن به سينما، تئاتر، پياده روي، ورزش و... ساعت مناسبي را انتخاب کنيد. بهترين ساعت ها پيش از ساعت 11 صبح و بعدازظهرها پس از غروب آفتاب است.

4- در روزهاي گرم بيرون نرويد؛ اما اگر مجبور هستيد حتماً يک بطري آب خنک فراموش نشود.

5- پوشش مناسب؛ پوشيدن لباس هاي تيره به ويژه اگر از پارچه هاي نامناسب فصل بهار و تابستان تهيه شده باشند، عاملي جهت گرمازدگي هستند. پوشيدن لباس بيش از اندازه مورد نياز نيز نامطلوب است. بهترين لباس ها، لباس هاي تهيه شده از پارچه هاي خنک (کتان و نخ) با رنگ هاي روشن است.

6- تنظيم دما؛ دماي منزل، محل کار و... را متناسب با فصل و حتي هر روز تنظيم کنيد. بهترين دما بين 15 تا 18 درجه سانتيگراد است.

7- استفاده از کفش مناسب؛ کفش نبايد باعث تعرق بيش از حد پا شود. از طرفي نبايد با ساختار نامناسبش به پا آسيب برساند. بهترين کفش ها، کفش هاي پارچه يي، کتاني يا صندل

8- تنظيم رطوبت منزل؛ توجه به اين نکته به ويژه در روزهاي گرم و خشک بسيار مهم است.

علائم گرمازدگي
گرمازدگي با علائم اوليه يي چون سردرد - از خفيف تا شديد - حالت تهوع، سرگيجه و برافروختگي صورت آغاز شده و با علائمي چون تعرق شديد - اگر شخص مشکلي براي تعرق نداشته باشد - گيجي، بي اشتهايي، تشنگي شديد و استفراغ ادامه مي يابد. در شرايط حاد فرد دچار شوک، بيهوشي و در نهايت اغما و مرگ مي شود. بنابراين با بروز اولين علائم بايد سريعاً اقدامات لازم جهت نجات بيمار انجام شود.

نجات بيمار گرمازده
به محض بروز اولين علائم گرمازدگي، اين اقدامات را به سرعت انجام دهيم.

- شخص را از محيط گرم دور کنيد و او را به مکاني با سرماي ملايم، انتقال بدهيد.

- به سرعت به او نوشيدني خنک بدهيد. بهترين نوشيدني آب خنک - بدون يخ - و شربت آبليمو است. از نوشاندن قهوه، چاي و ماءالشعير بپرهيزيد.

- لباس هاي اضافي بيمار را درآوريد، اما مواظب باشيد دچار سرماخوردگي يا شوک ناگهاني ناشي از افت سريع دماي بدن نشود.

- اگر بيمار در شرايطي است که مي تواند دوش بگيرد، به او کمک کنيد دوش آب ولرم بگيرد - دوش آب سرد توصيه نمي شود چرا که بيمار را شوکه مي کند - اما اگر شرايط بيمار به حدي وخيم است که نمي تواند دوش بگيرد، با حوله و آب ولرم او را پاشويه کنيد. از آب سرد يا آب و يخ اصلاً استفاده نکنيد.

- بيمار را به مکاني ساکت منتقل کنيد و از او بخواهيد دراز بکشد. کم تحرکي و خنک کردن محيط، حال بيمار را بهبود مي بخشد.

و در پايان اين توصيه پزشکان را فراموش نکنيم که در روزهاي گرم، پيش از خروج از منزل با دقت کفش و لباس را انتخاب کرده و يک بطري آب خنک نيز همراه داشته باشيم. توجه به اين نکات همراه با کاهش تحرک به ويژه در ساعات گرم روز، راهي جهت جلوگيري از گرمازدگي است. سلامت باشيد.

آب‌ های نامطمئن، يخ‌ های آلوده ۸۷/۵/۳۱

مراقب آفتاب سوزان باشيد ۸۷/۴/۲۸

تابستان‌ها به اندازه كافی آب بنوشيد ۸۷/۴/۲۵

آه... هلاك شدم از گرما ۸۷/۳/۲۸

آسيبهای دمپايی‌ لا انگشتی ۸۷/۳/۲۶

تابستان؛ وسوسه خوردن، ترس بيماری ۸۷/۳/۲۱

کوکتيل ميوه های تابستانی ۸۷/۳/۱۶

کمپوت میوه های تابستانی ۸۷/۱/۲۴

گروه : مقاله | چاپ | * فرستادن به دوستان | | ۸۸/۳/۲۵ : 15-06-2009