امروزه خودروسازان امريکايي بخش زيادي از وقت خود را صرف فکر کردن روي اين موضوع مي کنند که چگونه مي توان راهي براي خروج از انبوه مشکلات يافت. در همين حال يکي از خودروسازان ژاپني از قدرت مغز خود براي يک کار ديگر، يعني هدايت و تعيين جهت حرکت ويلچر استفاده مي کند.

پژوهشگران شرکت تويوتا در ژاپن به تازگي از ابداع يک رابط مغز و ماشين خبر دادند که به کاربر امکان مي دهد با استفاده از امواج مغزي، ويلچرش را روشن کند و به حرکت درآورد. نکته مهم در طراحي و ساخت اين رابط آن است که براي استفاده از آن نيازي به درون کاشت يا اعمال جراحي نيست، بلکه کاربر کلاه کاسکت مخصوص الکترو آنسفالوگرام را بر سر مي گذارد و تنها با فکر کردن درباره حرکت ويلچر به چپ و راست آن را هدايت مي کند. در اين حالت يک برنامه جديد رايانه يي، سيگنال هاي الکتريکي را که در مغز توليد مي شود، مي خواند و فکر را به اجرا درمي آورد.

در اين مرکز پژوهشي تويوتا يک طرح پژوهشي دوساله اجرا مي شود. در اين مرکز پژوهشي، بخش هاي دولتي و خصوصي با يکديگر همکاري دارند و هدفشان آن است که با استفاده از دستاوردهاي فناوري هاي جديد به کمک جمعيت در حال افزايش سالمندان ژاپني بشتابند.

البته فعاليت آنها درباره ساخت ابزارها و محصولاتي که با فکر هدايت مي شود، شبيه پژوهش هايي است که در کشورهاي ديگر، از جمله امريکا و اسپانيا انجام مي شود و نتيجه تحقيقات آنها ممکن است کاربردهاي ديگري هم در دنياي واقعي داشته باشد، از جمله استفاده از آن در سرگرمي و تفريح.

يک پيشرفت واقعي
«راجش رائو» يکي از چهره هاي شناخته شده در حوزه پژوهشي «رابط مغز و ماشين» يا BMI در امريکا است. وي استاديار علوم رايانه و مهندسي در دانشگاه واشنگتن است. «رائو» مي گويد هرچند مبناي فناوري عرضه شده در شرکت تويوتا جديد نيست اما سرعت پردازش و تحليل سيگنال هاي مغز و انجام دستورات آن قابل توجه است. «رائوش مي گويد؛ «آنها مي گويند پاسخ به اين دستورهاي مغزي بسيار سريع و در حد هزارم ثانيه است. چيزي که آنها مي گويند بيانگر آن است که برخلاف تلاش هاي قبلي، اين بار کار هدايت اشيا در سطح بالايي انجام مي شود، چرا که آنها سيگنال هايي را مي گيرند که نويزدار است و سپس آن را پردازش مي کنند.»

وي مي گويد ظاهراً پژوهشگران تويوتا روشي يافته اند که نويزها را از سيگنال ها حذف کند و يک الگوريتم رايانه يي دارند که مي تواند اين سيگنال ها را با سرعت زياد بخواند. سرعت پردازش در اين روش به قدري زياد است که مي توان گفت همزمان پردازش مي شود. «خوزه دل ميلان» يکي از متخصصان شناخته شده حوزه پژوهشي ارتباط مغز و رايانه که در موسسه فناوري فدرال سوئيس در لوزان کار مي کند نيز دو سال پيش دستاوردهاي مشابهي را عرضه کرده بود. «رائو» مي گويد هر پيشرفتي در سرعت پردازش و چگونگي ارتباط مغز و ماشين مطلوب است، اما هم اکنون اين دستاورد تويوتا اين پرسش را مطرح مي کند که آيا اين نتايج صرفاً اثبات کننده امکان پذير بودن چنين مفهومي است يا بيانگر آن است که مي توان آن را در دنياي واقعي پيرامون مان نيز به کار گرفت تا مثلاً شخص بتواند با استفاده از آن محيط خود را تحت اراده خود درآورد. ظاهراً چگونگي متوقف کردن اين ويلچر يکي از مشکلاتي است که اين گروه پژوهشي ژاپني هنوز نتوانسته است بر آن چيره شود. در آزمايش هايي که تاکنون انجام شده ويلچرسوار براي متوقف کردن اين صندلي مجبور است از اندام حرکتي خود استفاده کند.

چشم انداز دستاوردهاي آينده
«رائو» مي گويد اين احتمال وجود دارد که در پنج تا ده سال آينده شاهد کاربردهاي تجاري پژوهش هاي مربوط به ارتباط مغز و ماشين در بازي هاي ويدئويي باشيم. دليلش هم اين است که در صورت بروز هرگونه خطايي در اين بازي ها، خطري متوجه انسان نيست. از طرف ديگر هنوز هم بايد پژوهش هاي پزشکي ديگري در اين حوزه صورت گيرد.

«رائو» مي گويد؛ «هرچند ما طي 10 سال گذشته دستاوردهاي بسيار جالبي در اين حوزه داشتيم، اما هنوز هم آينده بسيار روشن تري پيش روي ما است. ما هم اکنون بايد به روش هاي هرچه بهتري براي رمزگشايي اين سيگنال ها دست يابيم. همچنين بايد سخت افزارهاي بهتري بسازيم تا از مقدار نويزها در سيگنال هاي مغزي بکاهيم تا هنگامي که اين سيگنال ها را دريافت کرديم، بهتر بتوانيم آنها را تفسير کنيم. الگوريتم هاي کامپيوتري به کار رفته براي تحليل اين سيگنال ها نيز روز به روز بهتر مي شود. اينها پيشرفت هايي است که ما طي سال هاي آينده به آنها دست مي يابيم.»

علاوه بر اين آزمايشگاه هاي پژوهشي دانشگاه ها نيز به پيشرفت هايي در اين زمينه دست يافته اند. «رائو» و گروهش در دانشگاه واشنگتن از فناوري هاي شبيه فناوري تويوتا استفاده کردند تا روبات هاي انسان نمايي بسازند که مي تواند براساس دستورهايي که به او مي دهند، به جايي برود، چيزي را بردارد و بياورد. گمان مي رود چنين فناوري هايي نيز کاربردهايي در صنعت داشته باشد، به همين دليل، هوندا که يکي ديگر از شرکت هاي خودروسازي معروف است به موضوع ارتباط مغز و ماشين علاقه مند است. «رائو» مي گويد؛ «نياز است هر دو بخش (دانشگاه و صنعت) دست در دست يکديگر به اين موضوع بپردازند. هم اکنون شرکت هاي تويوتا و هوندا روي اين موضوع کار مي کنند و در تلاشند مشکلات پيش روي اين فناوري را حل کنند.اينها نشانه هاي مثبتي براي اين حوزه پژوهشي است.»

گروه : تکنولوژی | چاپ | * فرستادن به دوستان | | ۸۸/۱۲/۹ : 28-02-2010

آیا تحریم نفت آخرین هشدار به سران جمهوری اسلامی است؟