در پي تنگتر شدن حلقه تحريمهاي غرب عليه جمهوري اسلامي و اعلام طرح تحريم فروش بنزين به ايران موج تازهاي از نگراني درباره افزايش بهاي بنزين در كشور پديد آمده است.
وزير نفت اگرچه گفته است كه طرحي را در نظر دارد كه درصورت بروز هرگونه اختلال در واردات بنزين ظرف مدت 48 ساعت سوخت خودروها را تامين كند اما از جزئيات آن سخني نگفته و همين امر به دامنه نگرانيها بيش از پيش افزوده است.
به گفته اكبر تركان معاون وزير نفت در امور برنامهريزي در زمان تحريم فروش بنزين به دولت جمهوري اسلامي امكان بهرهگيري بيشتر از كارتهاي هوشمند سوخت وجود دارد. اين گفته احتمالا به آن معني است كه سهميهبندي تازه اعمال خواهد شد.
جداي از مشكل سهميهبندي بنزين كه البته با واگذاري مقادير قابل توجهي به استانداريها و نيز اعطاي يكصد ليتر بنزين به مناسبت تعطيلات نوروزي ماهيت سهميهبندي را زير سؤال برد اما دغدغه اصلي جامعه افزايش بها است.
از سويي ديگر با مطرح شدن طرح تحول اقتصادي توسط شخص رئيسجمهوري و اعلام اينكه دولت قصد دارد يارانهها را بهصورت نقدي پرداخت كند، به موج نگرانيهاي معيشتي مردم افزوده است.
به گفته وزير نفت هر ليتر بنزين 9 هزار ريال يارانه به خود اختصاص ميدهد كه با اين حساب هر ليتر بنزين جيره بندي شده ده هزار ريال ارزش واقعي دارد و هر ليتر بنزين معمولي غيرجيرهبندي نيز بايد به بهاي 7 هزار ريال عرضه شود و اين در حالي است كه يارانهها تنها به بهاي بنزين اختصاص ندارد و تصميم به واقعي شدن يكباره همه قيمتها موجب نگراني شده است.
استفاده از خودروهاي شخصي براي تامين معاش از جمله مشاغل خير رسمي است كه در ايران و به ويژه در پايتخت رواج دارد. طبقات پايين، متوسط پايين و حتي متوسط با جابه جابي مسافر چرخه اقتصاد خانواده را به حركت در ميآورند و اين در حالي است كه بسياري از آنان در پي بيكاري و فقدان يك شغل رسمي و شناسنامه دار به اين كار خارج از شبكه تاكسيراني روي آوردهاند.
سهراب ج دانشجوي رشته جامعه شناسي يكي از مسافركشهايي است كه ميگويد: «در حال حاضر از يافتن كاري مناسب براي تامين هزينههاي تحصيل نااميد هستم و به همين منظور با استفاده از خودروي پدرم به مسافر كشي ميپردازم. با اين حال مهمترين دغدغهام تامين بنزين است چرا كه بنزين سهميهبندي شده كفاك نميدهد و مجبور هستم از بنزين 4 هزار ريالي استفاده كنم.»
وي با اشاره به اخبار جديد مطرح شده ادامه ميدهد كه: «اصلا بعيد بهنظر نميرسد كه حتي پيش از اجرايي شدن طرح نقدي كردن يارانهها دولت به افزايش بهاي بنزين اقدام كند چرا كه شرايط حاضر بسيار حساس است.»
اين شهروند همچنين از نگرانيهاي اقتصادي خود در پي افزايش بهاي بنزين و يا ايجاد هرگونه محدوديت بيشتر در تامين بنزين مورد نياز ميگويد.
رسول ن نيز كه به گفته خودش 5 سال است كه تنها محل درآمد خود و خانوادهاش مسافركشي است ميگويد: «براي خودم متأسف هستم كه در ايران زندگي ميكنم چرا كه دولت ما پاسخگوي مشكلات مردم نيست.»
وي البته اشارهاي هم به روزنامههاي كشور ميكند كه در صفحههاي اقتصادي خود كمتر به موضوعات مرتبط با معضلات اقتصادي خانوادهها ميپردازند و ادامه ميدهد: «الان تكليف شهرونداني مثل من هرگز مشخص نيست. نميدانيم چه بايد بكنيم. از طرفي با بالارفتن قيمت بنزين، قيمت تعميرات و لوازم يدكي هم افزايش مييابد، ما هم مجبوريم كه كرايه بها را افزايش دهيم كه همين مسئله باعث بروز اختلاف و مشكل با مسافران ميشود.»
رسول ميگويد: در طول اين 5سالي كه به شغل مسافر كشي مشغول است هرگز به اندازه يك سال اخير و در پي سهميهبندي، دغدغه نداشته است.
در همين حال صالحي يكي از زناني كه به مسافركشي روي آورده است نيز ضمن تكرار نگرانيهاي مطرح شده درباره تامين معاش اين قشر، ميگويد: «آنچه من بهعنوان يك شهروند به آن يقين پيدا كردهام اين است كه مسئولان نگراني اقشار كم درآمد را درك نميكنند و به مشكلات اقشار كم درآمد افزوده ميشود. در حال حاضر نيز اگر بهاي بنزين بيش از اين افزايش يابد بسياري از مردم عملا بيكار خواهند شد.»
صالحي ميگويد كه چارهاي ندارد و بايد براي تحمل فشارهاي اقتصادي دوشادوش مردان مسافركشي كند.
اين شهروند بر اين باور است كه دولت رفته رفته بهاي بنزين را آزاد خواهد كرد و عملا حتي از عرضه بنزين سهميهبندي نيز خودداري خواهد كرد.
وي تاكيد ميكند كه: «نميدانم آن روزي كه اعلام شود دولت ديگر بنزين سهميهاي به ما نميدهند چه بايد بكنيم. اگر بهاي بنزين بازهم افزايش پيدا كند به مشكلات ما افزوده خواهد شد و مگر ما تا كجا ميتوانيم اين همه فشار اقتصادي را تاب بياوريم؟»