روزنامه آلمانی: چگونه رژیم تهران غرب را بازی می‌ دهد

رابطه بین ایران و غرب از این تشکیل شده که غرب پرسش مطرح می‌کند و جمهوری اسلامی پاسخ نمی‌دهد. متکی حتی ادعا می‌کند نه ایران، بلکه اروپاست که با دمکراسی مشکل دارد! اگر کسی بحثی را که در این نیمه شب در سالن هتل در گرفته بود، گوش می‌داد، فقط می‌توانست برای تمام سیاستمدارانی که از سالها پیش مجبور بودند با موجودی مانند متکی مذاکره کنند، ابراز همدردی کند.
*****

برگردان از الاهه بقراط

چگونه ایران غرب را بازی می‌دهد
روزنامه دیتسایت

تردید داشتم آیا اساسا مطلبی درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی و برخورد غرب با آن ترجمه کنم یا نه، چرا که موضوع دیگر حالت مضحکه به خود گرفته است. اما حضور تقریبا ناگهانی متکی در کنفرانس امنیتی کشورهای قدرتمند جهان در مونیخ (جمعه 5 فوریه) که بنا بر گزارش‌ها مجبور شدند جایی برای سخنرانی وی باز کنند، و گزارش‌هایی که درباره حتی حالت چهره و حرکت دستان وی و هم چنین «مونولوگ» طولانی او در کنفرانس به اصطلاح خبری، و رفتار سرد و چهره خشک گیدو وستروله وزیر امور خارجه آلمان که به نیش باز متکی پاسخ نمی‌داد و سرانجام اینکه همه گزارش‌های رادیو و تلویزیون و مطبوعات بدون استثنا بر این تأکید کردند که نمی‌توان به رژیم ایران اطمینان کرد و وزیر امور خارجه‌اش پیامی جز همان سیاست همیشگی نداشت، مرا واداشت تا از میان تفسیرهای روزنامه‌های مختلف، این تفسیر روزنامه معتبر «دیتسایت» را به عنوان نمونه انتخاب کنم. تفسیرهایی که همگی نشان از آن دارند که در شرایطی که مردم ایران درگیر یک نبرد سرنوشت‌ساز هستند، جهان نیز خود را برای یک رویارویی کامل آماده می‌کند. تیتر و مضمون طنزآمیز و به شدت انتقادی این مقاله و تفسیرهای دیگر روزنامه‌های معتبر آلمانی‌زبان نشان می‌دهد که جامعه مطبوعات نیز نسبت به سیاست‌های جمهوری اسلامی و کشورهای غربی بی‌تاب می‌شود.

«دیتسایت» که جمهوری اسلامی و وزیر خارجه‌اش را به «هنر پاسخ ندادن» می‌آراید، می‌نویسد: حضور وزیر امور خارجه ایران در کنفرانس امنیتی مونیخ یک میان‌پرده خنده‌دار بود. او پرسش‌هایی را که به برنامه اتمی و حقوق بشر مربوط می‌شد، نادیده گرفت، حرفی تازه‌ای هم برای مسئله اتمی نداشت. حال آنکه شرکت در این کنفرانس، فرصتی برای گام برداشتن در جهت حل این مشکل بود.
هنگامی که دیروز، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران، وارد جلسه کنفرانس امنیتی مونیخ شد، حاضران امیدوار بودند که وی پیشنهاد جدید و امیدوارکننده رییس جمهوری‌اش را مطرح کند. چرا که احمدی‌نژاد اعلام کرده بود ایران در آینده می‌تواند اورانیوم مورد نیاز را در خارج غنی‌سازی کند. به این ترتیب، خطر اینکه ایران بتواند به کمک سانتریفوژهای خودش سلاح اتمی تولید کند، آشکارا برطرف می‌شد. ولی متکی به جای اینکه از این فرصت برای نزدیک شدن به کشورهای قدرتمند شرکت کننده در کنفرانس مونیخ استفاده کند، آنها را بازی داد.
متکی در گفتگو با کارل بیلدت، وزیر امور خارجه سوئد، ادعا می‌کند نه ایران، بلکه اروپاست که با دمکراسی مشکل دارد! اگر کسی بحثی را که در این نیمه شب در سالن هتل در گرفته بود، گوش می‌داد، فقط می‌توانست برای تمام سیاستمدارانی که از سالها پیش مجبور بودند با موجودی مانند متکی مذاکره کنند، ابراز همدردی کند. این بحث به خوبی نشان می‌داد که مشکل همیشگی و پایدار جمهوری اسلامی در کجاست. رابطه بین ایران و غرب از این تشکیل شده است که غرب پرسش مطرح می‌کند و جمهوری اسلامی پاسخ نمی‌دهد.
پرسش اصلی که متکی پاسخ نمی‌دهد و کارل بیلدت، وزیر خارجه سوئد، چندین بار تکرارش می‌کند، چنین است: «شورای امنیت سازمان ملل از ایران خواسته است که غنی‌سازی اورانیوم را متوقف سازد. چرا شما به این خواسته عمل نمی‌کنید؟»
متکی نخست چنین «پاسخ نمی‌دهد»: «من از 26 سال پیش به عنوان دیپلمات کار می‌کنم!» و بعد رو به کارل بیلدت: «دوست عزیز، من همیشه رک و صریح حرف زدم» و اینکه همه باید حقوق مساوی داشته باشند و ایران هم مثل همه کشورهای دیگر حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای دارد.
کارل بیلدت یک بار دیگر تلاش می‌کند پاسخ بگیرد: «شما یک برنامه غنی‌سازی پیش می‌برید بدون آنکه برنامه تولید انرژی داشته باشید! آخر شما که اصلا رآکتور هسته‌ای ندارید، برای چه اورانیوم لازم دارید؟ این است که موضوع را مشکوک می‌کند». متکی بار دیگر چنین «پاسخ نمی‌دهد»: «ما به خاطر اهداف پزشکی به تحقیقات هسته‌ای و اتم احتیاج داریم».
جلسه هنگامی به تمامی به یک مضحکه تبدیل می‌شود که بیلدت و بقیه شرکت‌کنندگان در میزگرد از متکی درباره نقض حقوق بشر می‌پرسند. بیلدت می‌گوید: «ما نمی‌توانیم از این پرسش چشم بپوشیم». بیلدت به متکی هشدار می‌دهد که اگر دستگاه قضایی ایران در روزهای آینده واقعا دست به اعدام نه نفر مخالفی بزند که حکم اعدامشان به دلیل شرکت در اعتراضات پس از انتخابات 22 خرداد صادر شده است، آن وقت رژیم ایران باید منتظر پیامدهای جدی آن باشد.
متکی به این پرسش چنین «پاسخ نمی‌دهد» که این «یک انتخابات آزاد و عادلانه» بود! و می‌افزاید: کسی که ایران را واقعا می‌شناسد، می‌داند که «هر کاری که دولت می‌کند بر اساس خواست مردم است» و توضیح می‌دهد: رهبری جمهوری اسلامی بر اساس دمکراسی، بهتر مشروعیت دارد تا مثلا پارلمان اروپا! و در ادامه: «در بعضی از کشورهای اتحادیه اروپا تنها 25 درصد از مردم در انتخاباتش شرکت کردند در حالی که در جمهوری اسلامی 85 درصد بودند!»
در مورد احکام اعدام نیز می‌گوید کسانی که به اعدام محکوم شدند، از اپوزیسیون نیستند بلکه جنایتکارند و از تماشاگران میزگرد می‌پرسد: «آیا شما در کشورتان کسانی را که دست به خشونت می‌زنند، تحمل می‌کنید؟» و ادامه می‌دهد: تازه، محکوم‌شدگان اگر می‌خواستند می‌توانستند تقاضای فرجام کنند. در اینجا، کلاودیا روت، دبیر کل حزب سبزها، که در این کنفرانس شرکت داشت، از شدت خشم از جا برمی‌خیزد و دلیرانه در بحث مداخله می‌کند و از متکی می‌پرسد که وی چگونه دستگیری‌های خودسرانه، ضرب و شتم مردم توسط پاسداران و بستن دهان ژورنالیست‌ها را از 12 ژوئن به این سو توجیه می‌کند؟ باز هم متکی چنین «پاسخ نمی‌دهد»: «ما باید بر اساس یک زمینه مشترک تفاهم داشته باشیم. در برابر قانون همه برابر هستند و کسی که قانون را زیر پا می‌گذارد، باید جوابگو باشد».
در پایان جلسه که دیگر شب از نیمه گذشته است، متکی یک سؤال از کارل بیلدت وزیر امور خارجه سوئد دارد. با اشاره به اسراییل می‌پرسد در خاورمیانه یک کشور هست که بمب اتمی دارد «غرب چه اقدامی کرده که این سلاح را نابود کند؟» و این بار نوبت بیلدت بود که چنین «پاسخ ندهد»: «هدف ما یک جهان بدون بمب اتم است».
شاید اما این پاسخ درست‌تر می‌بود: غرب تسلیحات اتمی اسراییل را به سه دلیل یک خطر حاد نمی‌شمارد: یکی اینکه، اسراییل مانند ایران هیچ کشوری را به نابودی تهدید نمی‌کند. دیگر اینکه، از هیچ گروه تروریستی اسلامی در کشورهای دیگر پشتیبانی نمی‌کند. و آخر اینکه، درست برعکس ایران، تردیدی در این نیست که دولت اسراییل مورد تأیید اکثریت مردم‌اش است.
در اینکه غرب رفتار دوگانه دارد، تردیدی نیست. ولی میزگرد دیشب یک بار دیگر ثابت کرد این رفتار دوگانه درست است.