«فجر» جمهوری اسلامی به‌ جای یاهو و گوگل

ایسنا: نیاز کاربران به اطلاعات موتورهای جست‌وجو مدت‌هاست راهکاری شده تا این شرکتها در پشت ظاهر فعالیت در فضای مجازی بعضا به موضع‌گیری‌های سیاسی نیز بپردازند و در این زمینه براساس نظر سرمایه‌گذارانش مواضع مختلفی اتخاذ کند. مواضعی که در بسیاری موارد حداقل با منافع و سیاست‌ها و شئونات کشوری مانند ما سازگار و هماهنگ نیستند.

هنوز زمان زیادی از حذف عنوان خلیج‌فارس در گوگل مپ نمی‌گذشت که این شرکت با قرار‌ گرفتن فیلم موهن برروی سایت زیرمجموعه خود یعنی یوتیوب بار دیگر موضعی فرارسانه‌یی گرفته است. این نمونه‌ها در گذشته هم کم مشاهده نشده و بی‌شک در آینده هم تکرار خواهد شد اما اینکه در داخل کشور برای مقابله با این اتفاقات چه تدابیری اندیشیده شده موضوع مهمی است که جا دارد مورد توجه جدی قرار گیرد.

امتناع مدیران گوگل از مذاکره

در این میان نکته مهم این که تا کنون مدیران «گوگل» توضیح قابل قبولی نداشته و برخلاف این‌که با کشور‌های دیگر چنین رویه‌ای نداشته است، پاسخی به درخواست‌ها مدیران ارشد آی تی کشور برای توضیح درباره‌ی سیاست‌های این شرکت نداده‌اند و شاید همین موضوع یکی از دلایلی است که در نهایت راه‌اندازی هرچه سریع‌تر جستجوگری بومی‌ را ضروری می‌کند.

البته بی‌شک رقابت با اولین موتور جست‌وجوی دنیا علاوه بر تخصص‌های علمی و فنی بسیار، به حمایت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های قوی مالی نیز نیاز دارد. اکنون بنا به گفته‌ی مدیران صنعت آی‌تی کشور آنچه درموتور جست‌وجویی مانند گوگل موجب موفقیت شده بیش از همه به مدل کسب و کار آن بر می‌گردد و به همین دلیل برای ایران و بسیاری از کشور‌های دیگر رقابت و مقابله با این موتور جست‌وجو کار چندان ساده‌ای نخواهد بود، اما شاید با راه‌‌‌اندازی یک موتور جست‌وجوی ایرانی که سال‌هاست وعده‌ی آن داده شده، حداقل دوران حاکمیت مطلق این جست‌وجو‌گر به پایان برسد و نمونه‌ای ایرانی بتواند حداقل در ارتباط با اطلاعات داخلی کشور جایگزین این جست‌وجوگر شود.

ده ها جستجوگر ایرانی

در این زمینه رییس سازمان فن‌آوری اطلاعات بر این باور است که راه‌اندازی یک موتور جست‌وجو کار چندان دشوار و غیرقابل انجامی نیست و تاکنون شاید دهها جست‌وجو در کشور راه‌اندازی شده باشند که برخی از این جستجوگرها از جمله موتور جستجویی که در زمینه مسکن راه‌اندازی شده هم حالت تخصصی دارند. اما با این حال مدل کسب و کار این موتور جست‌وجوها امری است که جای توجه بسیار دارد.

مسوولان اینترنت کشور همچنین بر امنیت موتور‌های جست‌وجوی بومی و مقرون به صرفه‌بودن آنها اشاره و بر این مساله تاکید دارند که با راه‌اندازی شبکه‌ی ملی اطلاعات که موتور جست‌وجو‌های بومی و ای‌میل‌های ایرانی هم از جمله زیرساخت‌های مهم این شبکه محسوب می‌شوند، شرایطی ایجاد می‌شود که حداقل در ارتباط با اطلاعات مربوط به داخل کشور نیازی به مراجعه به یک موتور جستجوی خارجی نباشد.

فجر ایرانی جای یاهو و گوگل را می گیرد؟

در این میان چند روز پس از انتشار فیلم موهن، معاون وزیر ICT از راه‌اندازی موتور جست‌وجوی جدیدی با نام «فجر» خبر می دهد.

البته موضوع راه‌اندازی موتور جست‌وجوی بومی بحث جدیدی محسوب نیست وپیش از این هم بارها و بارها بر لزوم دسترسی به چنین جستجوگری تاکید شده و نام های مختلفی هم برای آن پیشنهاد شده و از«یا حق» گرفته تا «فجر»و«سلام»ایده های متعددی مطرح شده بود اما با این حال تاچندی پیش مسوولان در پاسخ به سوالات مختلف خبرنگاران مبنی بر این‌که حداقل نام این موتور جست‌وجو چه خواهد بود، یاد‌آور شده بودند که اعلام نام این جست‌وجوگر نیاز به زمان دارد تا بر روی آن بررسی‌های لازم صورت بگیرد.

اما در نهایت و پس از آن که فیلم موهن پخش شد، مسوولان در واکنشی سریع از صدور مجوز‌های لازم برای راه‌اندازی این جست‌وجوگر خبر داده و یاد‌آور شدند که نام این جست‌وجو‌گر "فجر" خواهد بود.

هنوز چند روز از این اظهارات در نشست خبری معاون وزیر ICT و رییس سازمان فن‌آوری اطلاعات نگذشته بود که دبیر شورای عالی فضای مجازی نیز اقدام به برگزاری نشستی مجزا کرده و در قالب این نشست از ورود این شورا به بحث شبکه ملی اطلاعات خبر داده و با اشاره به مذاکراتی که در این زمینه با وزارت ارتباطات صورت گرفته وعده داد که تا یک ماه آینده شورای عالی فضای مجازی یک بار برای همیشه جزئیات، زمان افتتاح و نهایی شدن این پروژه را اعلام عمومی خواهد کرد. حال باید منتظر ماند تا ببینیم سرنوشت موتور جست‌وجوی بومی به کجا کشیده خواهد شد.