پیشنهاد یک اقتصاددان برای رفع مشکل اقتصادی ایران

البرزنیوز: در حالی که تورم حاد ایران ذهن بسیاری از اقتصاددانان جهان را به خود مشغول کرده است، یک متخصص حسابداری اعلام کرده که حاضر است ایران را در رهایی از این بحران بدون صرف هزینه و در مدتی بسیار کوتاه راهنمایی نماید.

اندیشکده «ایران ری‌وی‌یو» مصاحبه‌ای با «نیکلاس اسمیت» انجام داده است که در ذیل متن این مصاحبه آمده است:

■ تورم حاد ایران ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است ■

تورم حاد و کاهش ارزش پول ملی مشکلی است که نه تنها فکر مردم ایران، بلکه برخی از اقتصاددانان و کارشناسان حسابداری دنیا را به خود مشغول کرده است. در روز 25 ماه اکتبر، مصاحبه‌ای با «استیو هانکه» ، استاد اقتصاد دانشگاه «جانز هاپکینز» در این اندیشکده منتشر شد که در این گزارش، سه راه حل برای پایان تورم حاد ایران و جلوگیری از پیامدهای تحریم‌های اقتصادی این کشور توسط آمریکا و متحدان اروپایی آن مطرح شده بود. چند روز بعد «نیکلاس اسمیت» ، کارشناس حسابداری، در مقاله‌ای که «ایران ری‌وی‌یو» در 31 اکتبر منتشر کرد به اظهارات پروفسور «هانکه» پاسخ داد.

■ نیکلاس اسمیت در سال 1996 سیستم حسابداری دلاری را در شرکت «اتو سوئکو» اجرا نمود ■

«نیکلاس اسمیت» متولد آفریقای جنوبی است. او در دانشگاه مرکزی «نلسون ماندلا» در رشته حسابداری تحصیل کرده است. او عمدتاً در بخش حسابداری مالی شرکت‌هایی مانند «کدبری» ، «ان‌سی‌آر» و «فرآورده‌های شیمیایی ملی» و بورس «ژوهانسبورگ» کار کرده است. وی در سال 1990 به کشور پرتغال مهاجرت کرد. او از سال 1994 تا 1997 و در دوران تورم حاد آنگولا در شرکت «اتو سوئکو»، نماینده «ولوو» در این کشور، مشغول به کار بوده و حسابداری دلاری را از اول ژانویه 1996 در این شرکت اجرا نمود. او در ماه جولای سال 2012 کتابی الکترونیکی با عنوان «حسابداری قدرت خرید ثابت بر اساس معیارهای بین‌المللی گزارشات مالی» در سایت «Amazon.com» منتشر کرد.

■ «برنامه شاخص روزانه» ، راه‌حل اسمیت برای بحران تورم حاد ایران است ■

«نیکلاس اسمیت» اعلام کرده است که مایل است به ایران سفر کرده و با مقامات بانک مرکزی و متصدیان استانداردهای حسابداری این کشور گفتگو کرده و در رفع مشکل تورم حاد به آنان کمک نماید. راه‌حل پیشنهادی او برای بحران تورم در اقتصاد ایران، «برنامه شاخص روزانه» نام دارد. بر اساس اظهارات او، شاخص روزانه عامل مشترک در حفظ اقتصاد پولی و اقلام ثابت است و یک برنامه اصلاحی اقتصادی اساسی به حساب می‌آید.

وی اظهار داشت: «برنامه شاخص روزانه مانند واحد ارزش حقیقی یک شاخص ساده روزانه نیست و دقیقاً مانند برنامه حقیقی (Real Plan) نیز نمی‌باشد. این برنامه ترکیبی از اصول و مفاهیم است و شامل اصولی می‌شود که در شاخص روزانه واحد ارزش حقیقی و برنامه حقیقی اصلاح پولی استفاده شده بودند. اما فقط یکی از این موارد نیست و ترکیبی ساده از این دو نیز نمی‌باشد.» «نیکلاس اسمیت» در مصاحبه‌ای دقیق و عمیق در این باره با «ایران ری‌وی‌یو» شرکت کرده و نقطه نظرات خود درباره مشکل تورم حاد در ایران را بیان نموده و راه‌حل‌های جامعی درباره چگونگی حل مشکلات اقتصادی کنونی کشور ارائه کرده است. بر اساس گفته‌های او، این راه‌حل‌ها تورم حاد ایران را در مدتی بسیار کم و بدون هیچ هزینه‌ای از بین خواهند برد.

در ادامه بخش اول مصاحبه «نیکلاس اسمیت» با «ایران ری‌وی‌یو» آمده است:

- سؤال: در بخشی از مقاله خود، به اظهارات «بن برنانک» اشاره کردید که گفته است در اقتصادهای دارای تورم حاد، افزایش قیمت رخ نمی‌دهد و قیمت کالاها و محصولات بر اساس دلار آمریکا در طول دوره تورم حاد ثابت می‌ماند. این اظهارات نیاز به تبدیل رسمی واحد پول به دلار را نشان می‌دهد. منظورم این است که اگر قیمت کالاها بر اساس دلار ثابت بمانند، آن گاه بهترین گزینه تبدیل واحد پول و استفاده از دلار به عنوان واحد پولی باثبات و موفق است، اما اظهار داشته‌اید که ایران لزوماً نیازی به استفاده از این گزینه ندارد. ممکن است توضیح بیشتری ارائه کنید؟

■ برای تبدیل واحد پول به دلار، منابع ارزی زیادی مورد نیاز است ■

پاسخ: تمام پاسخ‌های من از نقطه نظر حسابداری هستند. تمام مفاهیمی که توضیح خواهم داد، نه تنها در ایران، بلکه در اقتصاد جهان کاربردی یکسان دارد. در ایران تمایل به شنیدن پیشنهادات من وجود دارد، زیرا در این کشور تورم حاد وجود دارد. اطلاعات بیشتری درباره تورم خفیف به دست خواهد آمد و سرعت آن در دوران تورم حاد بسیار بیشتر از دوران تورم خفیف خواهد بود.

البته درست است که تبدیل واحد پول به دلار می‌تواند به سرعت تورم حاد را متوقف نماید. اما برای تبدیل سریع واحد پول به دلار، یا هر ارز باثبات دیگر، به منظور تبدیل ریال با تورم بالا به دلار، منابع ارزی کافی مورد نیاز است. ایران اقتصاد بسیار بزرگی است. این اولین مشکل خواهد بود. من فکر نمی‌کنم ایران دلار کافی برای تبدیل سریع واحد پول به دلار را در اختیار داشته باشد.

■ تبدیل واحد پول ایران به دلار، تمام ذخایر ارزی کشور را از بین خواهد برد ■

گفته می‌شود که ذخایر ارزی ایران 90 میلیارد دلار است. فرض کنیم این مقدار دلار برای تبدیل سریع واحد پول ایران به دلار کافی باشد. من نمی‌دانم مقدار دلار مورد نیاز چقدر است. فقط برای روشن شدن مطلب مثالی می‌آورم. تبدیل سریع واحد پول ایران از ریال متورم به دلار نسبتاً باثبات تمام ذخایر ارزی ایران را از بین خواهد برد. من «برنامه شاخص روزانه» را توضیح می‌دهم که طی آن می‌توانید ذخایر ارزی خود را حفظ کرده و به شکل تضمینی اثرات تورم حاد یا تورم حاصل از اقلام پولی و ثابت خود را حذف نمایید. اقلام پولی ریالی، پول‌های ریالی و دیگر اقلام پولی هستند که جانشین ریال می‌باشند؛ مانند وام‌های ریالی، وام‌های مصرفی، وام‌های بانکی، وام‌های دانشجویی، وام‌های مسکن، وام‌های خودرو، اوراق قرضه دولتی، اوراق تجاری، اوراق پرداختی، اوراق دریافتی، سرمایه تمام بازارهای پولی و ابزارهای بازار سرمایه و غیره، که این اقلام پولی به شکل ریال نیستند. تمام این‌ها جایگزینی برای ریال هستند.

■ دلاری شدن اقتصاد، باعث عدم استقلال و وابستگی آن به آمریکا خواهد شد ■

حقیقت دوم این است که ایران استقلال پولی خود را از دست خواهد داد. تورم آمریکا (تورم سالانه آمریکا 2 درصد است) به شکل کلی منجر به تورم ایران خواهد شد. بانک مرکزی ایران قادر به اتخاذ هیچ سیاست پولی مستقلی نخواهد بود. دلارهای آمریکا، اقلام پولی خارج از اقتصاد آمریکا نیستند. این دلارها، اقلام پولی داخل ایران نیستند، بلکه اقلام غیر پولی متغیر با ارزش حقیقی داخل ایران هستند. این اقلام تحت تأثیر تورم داخلی قرار نمی‌گیرند، زیرا واحدهای پولی داخلی ایران نیستند.

■ اسمیت: «برنامه شاخص روزانه» تضمینی برای توقف تورم حاد ایران است ■

برنامه شاخص روزانه: تضمینی برای توقف اثرات تورم حاد در ایران

وجود یا عدم وجود تورم حاد در ایران بستگی به این دارد که چه کسی روند چاپ ریال را اجرا کرده و چه کسی اقلام پولی ریالی اضافی در ایران را تولید می‌نماید. من فقط می‌دانم چگونه می‌توان بدون تبدیل واحد پول به دلار یا ایجاد بورس ارز و بدون استفاده از ذخایر ارز خارجی، تورم حاد ایران را یک شبه متوقف کرد.