وزیر بهداشت می‌گوید بخش سلامت در شرایط جنگی به سر می‌برد و برخی چهره‌های این حوزه نامه‌نگاری به مراجع بین‌المللی را در پیش گرفته‌اند تا از بحران دارو به واسطه تحریم‌ها بکاهند. اما گویا همه مشکلات به وجود آمده از تحریم‌های بین‌المللی نیست و ارزهایی که دولت باید به دارو اختصاص بدهد سر از حوزه‌های دیگر در میاورد.

رییس کمیسیون بهداشت مجلس مدعی است که 700 میلیون دلار ارز مرجع برای ورود ماشین های گران قیمت اختصاص پیدا کرده تا مابه‌التفات پول این ماشین‌ها که با ارز مرجع وارد و با نرخ آزاد در بازار فروخته شده، در انتخابات مورد استفاده قرار بگیرد. رئیس کل بانک مرکزی هم اعلام کرده که با ارز مرجع، به جای دارو لوازم آرایشی وارد کرده‌اند.

رییس کل بانک مرکزی عصر سه‌شنبه در کمیسیون برنامه و بودجه مجلس حاضر شد و به سوالاتی درباره چگونگی اختصاص ارز دولتی پاسخ گفت. حسینعلی حاجی، عضو این کمیسیون در تشریح مباحث مطرح شده گفته است: "بانک مرکزی در این جلسه هم مانند جلسات قبلی به تخلفات بانک‌ها در استفاده از ارز مرجع 1226 تومانی اشاره و تأکید کرد که بانک‌ها درحالی که بنا بود از این ارزها برای ثبت سفارش متقاضیان سرمایه گذاری استفاده کنند ارزها را در مسیر دیگری مصرف کرده اند."

او همچنین عنوان کرده است: "بهمنی در جلسه رقم بسیار سنگینی را اعلام کرد که تاکنون برای واردات دارو به وزارت بهداشت اختصاص داده شده است؛ اما دوستان با ارزی که برای واردات دارو اختصاص داده بودیم لوازم آرایش وارد کشور کرده‌اند."

موضوع اختصاص ارز به موارد غیرضروری و توجه نکردن به نیاز ضروری بیماران ایرانی برای واردات دارو مورد انتقاد شدید حسینعلی شهریاری رئیس کمیسیون بهداشت مجلس هم قرار گرفته است. او در گفت‌وگو با خبرآنلاین تاکید کرده که تحریم مشکل فعلی نظام سلامت نیست بلکه این بخش از سوء مدیریت رنج می‌برد.

شهریاری می‌گوید: "اگر مشکل داریم برای همه چیز باشد. نمی شود که حدود 700 میلیون دلار ارز مرجع برای ورود ماشین های گران قیمت اختصاص بدهید. برداشت من این است مابه التفات پول این ماشینها که با ارز مرجع وارد و با نرخ آزاد در بازار فروخته شد، به جیب افراد معمولی نرفت. و بعدا در انتخابات از آن بهره برداری می شود چون پول کمی نبوده است. یعنی این رانتها در انتخابات استفاده می شود چون بالاخره انتخابات هزینه دارد."

او همچنین طرح سوال کرده که "ما می گوییم ممکن است ارز نداشته باشیم و کمربندها را ببندید، باید مقاومت کرد و در بسیاری از زمینه ها خودکفا بود اما مردم می گویند چطور می شود که بیش از 50 درصد تولیدات پورشه را ایران خریده باشد. یا شنیدم بوگاتی 6 میلیارد تومان است اما بعد برای داروی سرطانی و بیماریها ارز نداریم؟"

توضیحات بعدی این نماینده مجلس، اشارات صریح‌تری به تخلفات دولت و حتی شخص رییس‌جمهور دارد: "چند وقت پیش عنوان شد که حدود 100 میلیون دلار دارو خریده شده وقتی لیست را دیدیم متوجه شدیم بیش از 60 میلیون دلار آن مواد آرایشی است.اولویت را هم وزارت صنعت و تجارت تعیین کرده است. برای همین می گویم باید مشخص شود که پشت این قضایا کیست و چه کسانی از این رانت‌ها استفاده می‌کنند. همه مشکلات ما برای تحریم نیست. ما مشکل سومدیریت هم داریم. الان مانند گذشته نیست و راههای زیاد برای دور زدن تحریم وجود دارد تا ارز منتقل کنیم اما به شرطی که مجموعه دولت بخواهد. آقای احمدی نژاد در همان سال های اول خود شعار دولت پاک می داد که من فکر می کنم این دولت خیلی ناپاک شده و همین فساد بزرگ مالی و این رانت خواری‌ها نشانه این موضوع است. نه اینکه یک آقایی در مسند قدرت بنشیدند و پول بیت المال را حیف و میل کند و بعد فراری‌اش می‌دهند به کانادا و به ریش همه هم می‌خندد."

شهریاری تلویحا می‌گوید که کاری هم از دست وزیر بهداشت ساخته نیست و او هم منتقد تصمیمات گرفته شده و وضعیت موجود است: "در دولت آقای احمدی نژاد وضعیت وزرا با دولت‌های دیگر متفاوت است چون کوچکترین انتقاد را رئیس جمهور برنمی‌تابد و برخورد می‌کند. شما دیدید که چهار وزیر را به خاطر اعتراض جزئی از کابینه کنار گذاشت که از وزاری خوب بودند. متاسفانه در جلسات استانی هم خیلی مخالف آقای رئیس جمهور نمی‌توان حرف زد چون ایشان نمی‌پذیرند. یک موضوع دیگر این است که اقای احمدی نژاد فکر می‌کند در تمام مسائل و امور کارشناس است.در هر زمینه‌ای با ایشان بحث کنی یک تفکر و ایده‌ای را دارد، اصرار وپافشاری هم دارند. خانم دکتر دستجردی در یک ماه اخیر راجع به کمبود اعتبارات و تحریم دارو انتقاد کردند چون کفگیر به ته دیگ خورده است."

"به بیماران بگوییم برو بمیر"

در روزهای گذشته گزارش‌های فراوانی از بروز مشکلات جدی در عرصه درمان گزارش شده است. از جمله این که مسئولان تعدادي از انجمن‌هاي بيماران خاص از جمله هموفيلي، تالاسمي و بيماران كليوي درباره وضعيت داروهايشان ابراز نگراني كرده‌اند. حتی يكي از بيماران تالاسمي در دزفول به دليل نرسيدن دارو فوت كرده ‌است. این موضوعات مورد تاکید رییس کمیسیون بهداشت مجلس نیز قرار گرفته است.

او توضیح داده است: "در دنیا به طور متوسط 18 درصد هزینه های درمان از جیب مردم پرداخت می شود. اما امسال بالای 70 درصد از جیب مردم پرداخت می شود و هرکسی بگوید کمتر است، ما قبول نداریم."

به گفته شهریاری "در حال حاضر تخصیص ارز مرجع و اولویت بندی را وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام می دهد. برای همین آدامس اولویت یک است چون جزو مواد غذایی است. سالامبور(پوست) و چمن مصنوعی از دارو جلوتر هستند. اگراین لیست را ببینید واقعا خنده دار هستند. این عدم آگاهی کسانی است که تصمیم گیرنده هستند."

اما نتیجه ادامه این وضعیت چه خواهد شد؟ رییس کمیسیون بهداشت می‌گوید: "بعضی ممکن است زیر خط فقر برسند و برخی ممکن است بمیرند، راحت شوند. الان اگر یک خانواده بیمار سرطانی داشته باشد ممکن است به زیر خط فقر برسد. هزینه یک دوره درمان بیماران سرطانی با هرسپتین با قیمت دلار سال گذشته، 50 تا 60 میلیون تومان می‌شد اما حالا همین دوره درمان 200 میلیون تومان تمام می‌شود. چند درصد مردم توان پرداخت چنین هزینه‌ای را دارند؟یعنی عملاً به بخش عمده این بیماران باید بگوییم برو بمیر. من در صحن علنی گفتم برای جراحی قلب یک وسیله حدود 37 میلیون تومان بوده اما امسال 120 میلیون تومان شده. یک بیمار نیاز به این وسیله داشت اما بستگانش به من زنگ زدند که شما کاری برای بیمار نکردید حداقل در مجلس ختم شرکت کنید، من این کار را کردم و خیلی متاسفم شدم. نمونه اینها زیاد است."

شرایط جنگی و بیمارانِ درخطر

در آخرین روز آبان ماه امسال، مرضیه وحید دستجردی پس از چندین بار اعتراض به نرسیدن ارز مرجع برای واردات دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی اعلام کرد: "زمانی که هنوز سختی های تحریم به این حد نرسیده بود گفتم که برای امسال باید کمربندها را ببندیم. امروز همان روز است، شرایط سختی داریم و باید با تدابیر لازم از این گردنه ها عبور کنیم."

او تاکید داشت که شرایط فعلی کشور "شرایط جنگی" است و این که "در جنگ انسان آبدیده می شود و اگر همه شرایط خوب بود مدیریت کار شاقی نبود، بنابراین باید با مدیریت اوضاع فعلی مردم را به سرمنزل سلامت برسانیم."

فاطمه هاشمی، رییس بنیاد امور بیماری‌های خاص هم در مصاحبه‌های متعددی درباره ب خطر افتادن جان این بیماران هشدار داده است. او معتقد است: "متاسفانه سوء‌مديريت‌ها در كشور به دشواري‌هاي تحريم دامن زد. درآمد نفت در دولت‌هاي نهم و دهم، تقريبا نصف درآمد ما از نفت از زمان قرارداد دارسي تا به امروز بوده است! بنابراين با توجه به اينكه مي‌دانستيم ممكن است مشكل براي انتقال ارز پيش بيايد، بايد مسائل پيش‌بيني مي‌شد تا با مشكلات فعلي موجود روبه‌رو نشويم. مثلا بايد حداقل براي يك سال دارو خريداري و در انبارها نگهداري مي‌شد تا بلافاصله بعد از تحريم، جامعه بيماران ما، با مشكل مواجه نشود كه متاسفانه اين اقدام انجام نشد."

او توضیح داده است: "وضعيت بيماران خاص با بيماران ديگر متفاوت است. آنها بايد هميشه از دارو استفاده كنند. مثلا اگر يك بيمار هموفيلي دچار خونريزي شود و دارو به او نرسد، نهايتا منجر به مرگ او خواهد شد. ما در اين خصوص گزارشاتي هم از استان ها دريافت کرده‌ايم. به عنوان مثال از شهرستان ميناب با بنياد تماس گرفته شده كه خون در استان كم شده و وقتي علت را جويا شديم اعلام شد به این دليل بوده كه كيسه‌هاي خون از خارج وارد مي‌شده. يا گزارشي از مازندران داشتيم كه سهميه‌‌هاي دارويي بيماران تالاسمي به يك سوم رسيده، در حالي كه اگر بيمار تالاسمي به طور مستمر و مطابق نياز دارو مصرف نکند قطعا با تجمع آهن در كبد، قلب و ديگر اعضاي بدن مواجه می‌شود. نمي‌شود به بيماران خاص گفت كه ما سهميه‌تان را كم مي‌كنيم يا در ماه آينده مي‌دهيم. البته اين مشكلات در شهرها و روستاها پررنگ‌تر و در تهران و شهرهاي بزرگ كشور كه توزيع دارو راحت‌تر است كمتر مشاهده مي‌شود. شايد يكي ديگر از دلايل هم اين باشد كه در شهرهاي بزرگ بيماران زودتر اعتراض مي‌كنند اما در روستاها و شهرهاي كوچك كسي متوجه نيست كه چه اتفاقي براي بيماران مي‌افتد."