سرهنگ هادی مصطفایی، معاون مبارزه با جرایم پلیس آگاهی ناجا دیروز از کاهش 10 درصدی وقوع قتل در کشور طی 9 ماهه نخست امسال خبر داد و گفت: نزاع در صدر مهمترین انگیزه های قتل قرار دارد.

به گفته وی، نرخ وقوع قتل در کشور از هر 100 هزار نفر، 2.9 نفر است که حدود 24 درصد از قربانیان سال جاری زن بوده‌اند که این افراد بیشتر از سوی اطرافیان خود قربانی شده اند.

به گفته مصطفایی، 12.8 درصد از نزاع ها را نزاع های خیابانی تشکیل داده که بقیه آنها مربوط به اختلافات ریشه ای بوده است. از این میان مسائل منکراتی و اخلاقی انگیزه 18 درصد قتل ها و اختلافات خانوادگی 15 درصد قتل ها را شامل می شود و انگیزه 22 درصد از قتل‌ها هنوز مشخص نشده است و منوط به انجام تحقیقات بیشتر است.

معاون مبارزه با جرایم جنایی پلیس آگاهی ناجا درباره بحث نسبت‌های خانوادگی بین متهم و قربانی گفت: در 9 ماهه امسال در 31 درصد از قتل‌ها مابین قربانی و متهم نسبت فامیلی وجود داشته است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهشی نشان می‌دهد چون در 9 ماهه سال قبل در 34 درصد از قتل‌ها فی مابین قربانی و متهم رابطه خانوادگی وجود داشت.

قتل 1100 نفر در سال با سلاح سرد

سلاح سرد یکی از لوازم قتاله در کشور ما محسوب می شود و سالانه 1100 نفر با چاقو، قمه، شمشیر و پنجه بوکس جان خود را از دست می‌دهند. این در حالی است که تعداد زیادی از افرادی که به اتهام قتل در زندان‌ها دوران حبس خود را سپری می کنند هیچ گونه سابقه کیفری ندارند و برای نخستین‌بار و به اتهام قتل راهی زندان ها شده اند.

به گفته دکتر شهیدی،روان‌شناس و استاد دانشگاه مسائل اقتصادی می‌تواند تاثیر زیادی بر وقوع قتل داشته باشد. او به تهران‌امروز می‌گوید:«زمانی که مشکلات اقتصادی راه را بر مردم سد می‌کند هم زمینه بزهکاری در جامعه زیاد می شود و هم آستانه تحمل شهروندان پایین می آید و در مواجهه با کوچک‌ترین مسئله‌ای بر افروخته شده و کنترل خود را از دست می دهند.»

در دسترس بودن انواع سلاح های سرد و قیمت پایین آنها موضوع دیگری است که می توانددر افزایش قتل با سلاح سرد موثر باشد.شهیدی در این باره می‌گوید:« عملکرد نامناسب نیروهای نظامی نیزمی‌تواند علت دیگری بر وقوع قتل با سلاح سرد باشد؛ از سوی دیگر تمهیداتی نیز برای کاهش آسیب پذیری افراد در قبال مشکلات اجتماعی و اقتصادی آنها اندیشیده نمی شود و برخوردهای فیزیکی ناشی از این مشکلات سبب بروز مشکلات جدی تری می شود که قتل یکی از آنهاست. »

به گفته این استاد دانشگاه، در برخی مواقع افراد در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که نمی‌توانند خشم و عصبانیت خود را کنترل کنند و این عصبانیت به جرح و قتل طرف مقابل منتهی می شود، این در حالی است که اگر چه به فرد عنوان قاتل اطلاق می شود اما این رفتار وی به علت حس خونخواری یا تربیت نادرست وی نیست،بلکه این فرد به این علت که هوش هیجانی پایینی دارد قادر به شناسایی و کنترل هیجانات خود نیست و ناخودآگاه منجر به کشته شدن فرد دیگری می‌شود.»

ابوالفضل ابوترابی، عضو هیات رئیسه کمیسیون قضایی مجلس نیز با یادآوری این نکته که پنجه بوکس، قمه، زنجیر، شمشیر و چاقوهای ضامن‌دار از مصادیق سلاح سرد است،‌می گوید:«تصویب و اجرای ممنوعیت حمل‌، نگهداری و فروش سلاح سرد در صورتی که به تصویب برسد می‌تواند عامل موثری در کاهش قتل با این سلاح‌ها باشد همانطور که ممنوعیت سلاح گرم در جامعه باعث کاهش وقوع جرایم با این سلاح شد.»

به گفته وی، 90 درصد قتل با سلاح سرد در نزاع های خیابانی روی می‌دهد که معمولا نیز طرف‌های درگیر را جوانان تشکیل می‌دهند و اکنون علاوه‌بر قتل د‌رجرایم دیگری مانند سرقت به عنف، زورگیری و تجاوز به عنف از سلاح سرد استفاده می شود.

قتل هایی که ثبت نمی شود

سعید خراطها ، جرم شناس نیز با بیان این نکته که بسیاری از آمار قتل‌ها ثبت نمی شود می‌گوید:« برخی قتل ها ثبت نمی شود و خانواده ها به دلایلی آنها را گزارش نمی کنند؛ از سوی دیگر برخی از قتل ها مربوط به آمار مفقودی هایی است که به قتل رسیده اند اما به این علت که پرونده آنها به نتیجه نرسیده در دسته قتل ها قرار نمی گیرند و جزو آمار محاسبه نمی شوند. »

به گفته وی، گسترش خشونت در جامعه می تواند یکی از دلایل بروز قتل و بالا رفتن آمار قتل باشد. خراطها معتقد است اجرای احکام در ملأعام و برخوردهای شدیدی که با مجرمان انجام می شود بدون اینکه بتواند علت بروز جرم را در جامعه از بین ببرد بیشتر باعث افزایش خشونت در جامعه می شود .

خراطها ادامه می دهد:«خشونت غیررسمی تابع الگوپذیری از شرایط رسمی و قانونی است در عین حال نباید ارتباط مستقیم بین قتل را با فقر، بیکاری، فاصله طبقاتی، کمبود درآمد و ناتوانی خانوده در تامین معیشت فراموش کرد.»

به گفته این جرم شناس، قتل تابع عوامل مختلفی است. فردی سرقت می‌کند و درحین سرقت ضربه ای را به فرد دیگری می زند و او را می‌‌کشد به همین علت سرقت و شرایط اقتصادی می تواند یکی از دلایل بروز قتل باشد یا اینکه وقتی به فرد فشار اقتصادی وارد می‌شود خانواده را به طلاق می‌کشد، خشونت تشدید می‌شود و فشارهای عصبی افزایش پیدا می‌کند، فرد در حل مسائل ناتوان می‌شود و افزایش قتل را در پی‌دارد. »