او مي‌افزايد: زماني يک نشريه تخصصي پزشکي منتشر مي‌کرديم. در سال 84، هزينه ارسال پستي اين نشريه به صورت عادي براي شهر تهران 15 و براي شهرستان 40 تومان بود. اين ارقام امروز به ترتيب 150 و 230 تومان شده است. ضمن اين مساله، اداره پست همواره سعي مي‌کند تا مشکلاتي را بر سر راه ارسال مطبوعات به اين شکل ايجاد کند تا مشمول اين قانون نشوند. به هر حال اين وضعيت براي نشريات بود و در بحث کتاب، هيچ مزيت و امکاناتي تعريف نشده است.

تلاش پست براي خودکفايي با اعمال جريمه‌هاي بي‌دليل

وزن يک کتاب 500 صفحه‌اي با قطع رقعي، حدود 600 گرم و با قطع وزيري 720 تا 730 گرم است. بر طبق اطلاعات مندرج در جدول خدمات پستي در سال 91، تعرفه‌هاي پستي براي نامه‌هاي عادي با وزن 500 تا 1000 گرم، در داخل شهر 440 و براي خارج شهر 710 تومان است. همين نرخ براي پست سفارشي 1100 و 1420 تومان و براي پيشتاز 2980 و 4280 تومان است.

تيمورزاده اين ارقام را به نسبت 4-5 سال پيش همراه با حدود 3 برابر افزايش مي‌داند. او درباره دليل افزايش شديد تعرفه‌هاي پست مي‌گويد: دولت پست را خودکفا کرده است. از طرف ديگر هزينه‌هاي حمل و نقل به شدت افزايش پيدا کرده و اداره پست هم مجبور است براي تامين هزينه‌هاي خود، تعرفه‌ها را بيشتر کند. البته به دليل اينکه احتمالآ سازمان حمايت از مصرف کننده و همچنين سازمان تعزيرات مانع افزايش زياد تعرفه‌ها مي‌شوند، سازمان پست به شکل‌هاي مختلف هزينه‌هايي را به مشتريان تحميل مي‌کند.

اين ناشر تصريح مي‌کند: يکي از اين هزينه‌ها، جريمه‌اي است که تحت عنوان غيراستاندارد بودن بر تمام بسته‌هاي پستي اعمال مي‌شود. ظاهرآ اين جريمه که مبلغ آن هم در حدود 10 درصد از کل هزينه‌هاست، به صورت اتوماتيک‌وار اعمال مي‌شود و بدون اعمال اين جريمه، امکان پست شدن وجود ندارد. هيچ تعريفي هم از بسته غيراستاندارد وجود ندارد و از نظر پست، اصولآ بسته استانداردي وجود ندارد.

او در مورد ساير هزينه‌هاي اعمال شده مي‌گويد: اين هزينه که هيچ تعريفي براي آن لحاظ نمي‌شود، براي هر بسته تا 2 کيلوگرم، مبلغ 200 تومان است. مشخص نيست اين مبلغ بيمه شامل چه چيزي مي‌شود، يعني هيچ‌وقت يک بسته پستي ارزش‌گذاري نمي‌شود و مشخص نيست اگر براي اين بسته اتفاقي بيافتد، قرار است خسارت آن براساس چه چيزي پرداخت شود؟

کندي شبکه پست

زمان جابجايي کتاب در بيشتر موارد بسيار مهم است. تيمورزاده در اين‌باره مي‌گويد: سرعت عمل پست در رساندن محموله‌ها مناسب نيست. در تهران اگر کسي سفارش خريد کتاب بدهد، معمولآ بحث سرعت را هم در تحويل گرفتن کتاب در نظر دارد. در چنين مواردي که بحث زمان مطرح است، از پيک موتوري براي رساندن کتاب استفاده مي‌شود و هزينه پيک هم توسط خود خريدار پرداخت مي‌شود. استفاده ما از پست براي سفارش‌هاي تکي است که از شهرستان‌ها دريافت مي‌کنيم که هزينه پست از خود خريدار دريافت مي‌شود. اين ناشر مي‌افزايد: دليل اينکه مشتريان شهرستاني حاضر به پرداخت اين هزينه‌ها براي جابجايي هستند، کمبود يا بعضآ نبود ويترين در شهرستان‌هاست. اصولآ کتاب‌فروشي‌هاي زيادي در شهرستان نداشتيم و در سال‌هاي اخير هم با سياست‌هاي غلطي مثل برگزاري نمايشگاه‌هاي استاني کتاب، بيش از پيش به کتاب‌فروشي‌هاي شهرستاني صدمه وارد شده است.

تيمورزاده گم شدن و آسيب ديدن محموله‌هاي پستي را امري مي‌داند که هر چند پيش مي‌آيد، اما در مقايسه با کل جابجايي‌ها چندان شايع نيست و در واقع قابل چشم‌پوشي است. با اين شرايط او به طور کلي خدمات پستي را صرف نظر از بحث هزينه، ارزشمند مي‌داند.

او به تجربه راه‌اندازي خدمات رايگان پيک براي تحويل کتاب از طرف انتشارات تيمورزاده اشاره مي‌کند و مي‌گويد: از چند سال پيش اقدام به راه‌اندازي پيک رايگان کرديم و بدون در نظر گرفتن قيمت کتاب، خدمات جابجايي را در شهر تهران به صورت رايگان انجام مي‌داديم، يعني حتي کتاب 1000 توماني را هم مجاني به سفارش دهنده مي‌رسانديم. در ‌‌نهايت به دليل شرايط اقتصادي، تقريبآ ارائه اين سرويس براي ما بسيار مشکل شد و مجبور به تعطيلي پيک رايگان تحويل کتاب شديم.

همه راه‌ها به باربري ختم مي‌شود

راه متداولي که براي جابجايي کتاب در بين شهر‌ها کاربرد دارد، استفاده از شرکت‌هاي باربري خصوصي است. اين روش براي مواردي کاربرد دارد که حجم سفارش‌ها زياد باشد و مشتري (کتاب فروش، کتابخانه يا موزع شهرستاني) چندين جلد از يک يا چند عنوان کتاب را سفارش داده باشد. کارتن‌هاي سيگار به دليل کيفيت و استحکام خوبي که دارند، همواره به عنوان اولين گزينه براي بسته‌بندي کتاب‌ها مطرح هستند. به گفته تيمورزاده، قيمت اين کارتن‌هاي خالي که تا سال گذشته 800 تومان بوده، امسال به 2800 تومان رسيده است و اگر بخواهند سفارش ساخت چنين کارتني را با همين کيفيت بدهند، هر کارتن هزينه‌اي بيشتر از 5000 تومان در پي خواهد داشت. به علاوه هزينه بسته‌بندي و تسمه‌کشي اين کارتن‌ها را هم بايد درنظر گرفت که براي هر کارتن تقريبآ 1000 تومان مي‌شود.

1000 پاکت سيگار در مقابل 50 عدد کتاب