گوردختر با 2500 سال قدمت تبدیل به مرغداری شد

در هفته گذشته مهترین بنا و محوطه تاریخی ایران مورد تعرض قرار گرفت. گوردختر با 2500 سال قدمت تبدیل به مرغداری شد و در برابر چشم باستان‌شناسان کانال 600 متری را‌ه آهن از محوطه 3000 هزار ساله سگردان گذشت. البته تهران هم بی‌خبر نبود. روی جنازه سرای دلگشا پاساژ قد کشید و پاساژ 8 طبقه تیشه به ریشه هویت میدان حسن آباد ‌زد.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ در هفته‌ سپری شده باز هم شاهد اتفاقات ناگواری در حوزه میراث‌فرهنگی بودیم. بنای 2500 ساله گوردختر زنده‌به‌گورشد، روی جنازه سرای دلگشا پاساژ قد کشید، از محوطه 3000 ساله سگردان راه‌آهن رد شد و ساخت و ساز بنای 15 متری در حریم ارگ انار آغاز شد. هر چند دستگیری تخریب‌گر گرز بهرام و ثبت خانه‌ عامری‌ها اخبار مثبتی به‌شمار می‌آمد اما دوستداران و کارشناسان میراث‌فرهنگی همجنان منتظر رسیدگی مسئولان میراث‌فرهنگی به تخریب‌های موجود هستند.

به‌گزارش CHN، با اتفاقاتی که به‌تکرار در حوزه میراث‌فرهنگی مواجه هستیم، اینکه چرا در بنای 2500 ساله هخامنشی مرغ‌ها دانه‌ می‌خورند دیگر تعجب ندارد. بماند که این اثر تاریخی یکی از بناهای ارزشمند دوره هخامنشی محسوب می‌شود که در بدترین شرایط حفاظتی قرار دارد.

دسترسی مستقیم به اثر، تعرض به حریم، حفاری غیرمجاز در اطراف بنا، تبدیل شدن به آغل گوسفندان و محلی مناسب برای نگهداری مرغان ازجمله اتفاقاتی است که طی سال‌های اخیر در بنای 2500 ساله گوردختر رخ داده است.
«سیاوش آریا» یکی از فعالان میراث‌فرهنگی استان فارس درتازه‌ترین بازدیدی که ازآرام‌گاه گوردختر درشهرستان دشتستان بوشهر،بخش تنگه ارم داشت متوجه ابعاد گسترده‌تری از تخریب‌ها شد. چنانچه به‌گفته وی، حتی یک تابلوی معرفی هم در اطراف اثر دیده نمی شود.

خط قرمز روی خاطره مهر
هشدارهای مکرر دوستداران میراث فرهنگی به گوش مسئولان میراث آبادان نرسید. ساخت و ساز در کنار این دبستان تاریخی آنقدر ادامه پیدا کرد که اکنون بنایی با نمای قرمز عرصه مهرگان را مخدوش کرده است. مسئولان میراث فرهنگی آبادان باز هم در برابر شکستن عرصه این مدرسه پاسخگو نیستند. همان طور که در برابر نابسامانی و بوی تعفن اطراف مدرسه سکوت کردند.
چند ماه است که دوستداران و فعالان میراث فرهنگی درباره ساخت و ساز در مجاورت دبستان مهرگان هشدار می‌دهند اما گوش مسئولان میراث فرهنگی آبادان به این هشدارها بدهکار نبود. در روزهای اخیر، هیچ گونه اقدامی برای ممانعت از ساخت و ساز کنار این دبستان برداشته نشد.
تا اینکه سرانجام مالکان زمین های اطراف مدرسه، اقدام به ساخت و ساز کردند و بنایی با نمایی قرمز وارد خط قرمز قوانین و ضوابط میراث فرهنگی شدند.
به گفته آن‌ها، اکنون چندین سال است که مدرسه خاطره ساز مهرگان از دیدگاه مسئولان آموزش و پرورش و اداره میراث فرهنگی پنهان مانده است و حتی یک قدم برای ساماندهی آن برداشته نشده که هیچ این روزها مردم شاهد تخریب تدریجی این بنا بوده و اطراف آن همواره بوی تعفن و گربه مرده می‌دهد.
ادامه ساخت بنای 15 متری در حریم ارگ تاریخی انار
بانادیده‌گرفتن حکم مکارم شیرازی ادامه ساخت بنای 15 متری در حریم ارگ تاریخی انار آغاز شد. هرچند ساخت و ساز در حریم ارگ انار به دلیل اعتراض بسیاری از فعالان میراث فرهنگی متوقف شده بود، اما بار دیگر اقدامات تازه‌ای برای احداث این بنا از سر گرفته شده است.
متولیان این ساخت و ساز قصد دارند روی قبر یک شهید گمنام که در جوار این ارگ تاریخی دفن شده، آرامگاهی با 15 متر ارتفاع بسازند.
مشاهدات نشان می‌دهد که از چند روز پیش کار ساخت این بنا با بتن‌ریزی کف آغاز و به پایان رسیده است. در حال حاضر نیز شن و ماسه، سیمان و تعدادی میلگرد برای آرموتوربندی فونداسیون ساختمان در محل این ساخت و ساز تخلیه شده است.

ارگ تاریخی انار با بیش از 11 هزار متر مربع یکی از بناهای بزرگ خشتی و گلی جهان است که پیش از اسلام بنا شده و به گفته باستان‌شناسان به دوره ساسانیان تعلق دارد. این ارگ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

راه آهن در جنگ با عصر آهن
شرکت راه‌آهن آذربایجان غربی اقدام به حفر کانال 900 متری با عمق یک و نیم متر درمحوطه عصر آهن و عصر مفرغ کرده است. این درحالی است که باستان‌شناسان درحال کاوش در محوطه هستند. گفته می‌شود حتی یگان حفاظت میراث‌فرهنگی و دستور فوری معاونت میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی هم‌ نتوانسته مانع از پیشروی تخریب‌ها شود. هر چند که رئیس اداره میراث‌فرهنگی استان آذربایجان غربی اعلام کرده که برای حفظ محوطه سگردان با هیچ ارگانی توافق نمی‌کنیم.

شرکت راه‌آهن آذربایجان غربی اقدام به حفر کانال 900 متری با عمق یک و نیم متر درمحوطه عصر آهن و عصر مفرغ کرده است. هم‌اکنون باستان‌شناسان درحال کاوش در محوطه هستند. گفته می‌شود حتی یگان حفاظت میراث‌فرهنگی و دستور فوری معاونت میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی هم‌ نتوانسته مانع از پیشروی تخریب‌ها شود.
اما «جعفر ذوالفقاری» که به‌تازگی مدیریت اداره میراث‌فرهنگی آذربایجان غربی را به‌عهده گرفته است و پیش از این مسئول حوادث غیرمترقبه استان بوده است دررابطه با تخریب‌های محوطه سگردان به CHN می‌گوید: «برای حفظ میراث‌ملی و محوطه سگردان با هیچ ارگانی توافق نمی‌کنیم».

به‌گفته این مسئول، «قرار نیست پیشینه تاریخی این کشور فدای اهداف توسعه‌ای شوند. هر چند که این اهداف بسیار اهمیت دارند اما نهادها و ارگان‌های دیگر باید منافع و میراث‌ملی مردم را در نظر داشته باشند و پروژه‌ها را به‌گونه‌ای تعریف کنند که به میراث‌ملی کشور آسیبی وارد نشود».
پاساژ 8 طبقه تیشه به ریشه هویت میدان حسن آباد می‌زند
میدان حسن‌آباد هم از تجاری شدن در امان نماند. پاساژ هشت طبقه‌ای در بافت تاریخی این مجموعه در حال احداث است که می‌تواند، بنیاد روند تخریبی میدان حسن‌آباد را پایه‌ریزی کند. این در حالی است که مسئولان سازمان میراث فرهنگی در برابر اینگونه اقدامات سکوت کرده‌اند.
میدان حسن آباد که سال‌ها در حاشیه امن به سر می‌برد و از دامنه تجاری‌سازی نفس راحتی می‌کشید، این روزها به دنبال افسارگسیختگی پاساژسازی در تهران، شاهد ساخت و سازهای گسترده‌ای شده‌است.

اکنون قریب دو ماه است که نبش کوچه نعمتی، پاساژ هشت طبقه‌ای در حال احداث است، این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که میدان حسن آباد، جزو بافت تاریخی تهران به شمار می‌رود و ساخت و ساز در این منطقه نباید بالاتر از ارتفاع 7.30 متر باشد.
رییس اداره میراث فرهنگی تهران هم که این روزها، خود را از مجموعه نظارت و بررسی بر بافت تاریخی کنار کشیده و درباره اجرای هر پروژه‌ای اظهار بی‌اطلاعی می‌کند. طی چند ماه گذشته تهران شاهد تجاری سازی در میدان بهارستان، بازار بزرگ تهران، خیابان امین حضور و حالا میدان حسن آباد است.
قد کشیدن پاساژ جدید روی جنازه سرای دلگشا
سرای دلگشا دو سال پیش با مجوز دیوان عدالت اداری از فهرست آثار ملی خارج و حالا روی ویرانه‌های آن بلندمرتبه سازی وسیعی آغاز شده است. این در حالی است که مسئولان اداره میراث تهران واکنشی به اقدامات مالکان در این محوطه ندارند.
سرای دلگشا دوسال پیش در میان اعتراض مکرر دوستداران میراث فرهنگی با مجوز دیوان عدالت اداری از فهرست آثار ثبت ملی خارج شد.
همانطور که دوستداران میراث فرهنگی پیش بینی کرده بودند، این سرا با خروج از فهرست آثار ملی، شبانه تخریب شد. مالکان این سرا خیلی زود اقدامات اساسی برای گودبرداری و پاساژسازی در این محوطه را آغاز کردند.
شنیده‌ها حاکی از آن است که ارتفاع این پاساژ بیش از 15 متر است که این ارتفاع تخلف در اجرای قوانین و ضوابط میراث فرهنگی به شمار می‌رود.
ثبت اضطراری خانه عامری‌ها
اما چند روز مانده به روز تهران، عمارت خانه عامری‌های تهران در فهرست میراث ملی ثبت اضطراری شد. گفته می شود، مالک این خانه قصد داشت با تخریب آن، اقدام به ساخت مجموعه ای تجاری بکند.
در کنار عمارت و باغ عامری ها، دو اثر ثبتی خانه شاعر نامی "امیر هوشنگ ابتهاج" معروف به "ارغوان" و "ساختمان دفتر اولین کارخانه سیمان تهران" قرار دارد که در سال 87 و 84 به شماره های 23877 و 13391 در فهرست آثار ملی کشور و با قدمت های پهلوی دوم و اول به ثبت رسیده اند.
خانه عامری ها نیز در حریم درجه یک این دو اثر ثبتی قرار دارد اما تا کنون ثبت ملی نشده بود. با این وجود می توان گفت قرار گیری این سه اثر در کنار هم یکی از عوامل هویت بخشی به محله فردوسی شده است.
تخریب‌گر گرز بهرام دستگیر شد
تخریب‌گر گرز بهرام تنگ چوگان دستگیر شد. این نقش ساسانی که در منطقه کازرون قرار دارد سال گذشته توسط افردی تخریب شد. دادستان کازرون معتقد است این افراد گرز بهرام را با هدف دستیابی به گنج تخریب کرده‌اند.
نصرالله ایزدی‌خواه» دادستان کازرون در رابطه با دستگیری سارقان گرز بهرام به CHN می‌گوید: «دو نفر از تخریب‌گران گرز بهرام توسط وزارت اطلاعات و پیگیری دادستانی کازرون دستگیر شدند».
به‌گفته ایزدی خواه، بازجویی‌هایی که از این افراد به‌عمل آمد مشخص شد که هدف سارقان تنها دستیابی به گنج بوده‌است.