خلیل زاد که متولد افغانستان است برای ارائه مشاوره در زمینه تضمین برگزاری انتخابات شفاف در این کشور و انتقال قدرت در سال 2014 یعنی زمانی که حامد کرزای، رئیس جمهور کنونی از سمت خود کناره گیری می کند به کابل بازگشته است.

هدف از برگزاری این بحث های سیاسی تصمیم گیری در مورد جانشین احتمالی کرزای است. به گفته برخی سیاستمداران در کابل، این فرد درست زمانی به قدرت می رسد که نیروهای تحت فرماندهی آمریکا آماده می شوند تا افغانستان را ترک کنند.

بسیاری از مقامات افغان و غربی بر این باورند که خلیل زاد خود را یکی از نامزدهای احتمالی انتخابات می داند.

وی روز جمعه در پاسخ به این پرسش که آیا قصد دارد به عنوان نامزد در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان شرکت کند، گفت: هدف من از این سفر نامزدی در انتخابات نیست.

خلیل زاد 61 ساله درحالیکه به عنوان مهمان کرزای در کاخ ریاست جمهوری به سر می برد، در طول اقامت یک هفته ای خود در افغانستان با مقامات سیاسی مهم این کشور دیدار کرده است.

زلمای خلیل زاد، به عنوان سفیر آمریکا در افغانستان در بین سال های 2003 تا 2005 در تحکیم جایگاه حامد کرزای نقش مهمی ایفا کرد. وی تقریبا هر روز با رئیس جمهور افغانستان دیدار داشت و معمولا زمانیکه درمورد دولت افغانستان صحبت به میان می آمد از ضمیر ما استفاده می کرد.

خلیل زاد گفت: سیاستمداران افغان باید مطمئن شوند که تغییر دولت به صورت قانونی، دموکراتیک و منظم انجام خواهد شد.

وی افزود: من به افغانستان آمده ام تا دستیابی به توافق را میان شخصیت ها و نیروهای کلیدی برای رسیدن به اجماع درمورد مسائل مهم پیش روی کشور تسهیل کنم.

حامد کرزای از لحاظ قانونی نمی تواند برای سومین دور به ریاست جمهوری افغانستان انتخاب شود.

مقامات ارشد دولت کرزای در برخی از نشست های اخیر شرکت کرده اند. یکی از این مقامات گفت: آنچه در نخست اهمیت زیادی دارد انتخاب یک نامزد برای انتخابات ریاست جمهوری نیست بلکه ما باید بتوانیم بر سر یک برنامه به توافق برسیم.

سیاستمداران افغان می خواهند از آسیب های ناشی از طرح اتهام تقلب در انتخابات همانند انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 جلوگیری کنند. این مسئله باعث شد بسیاری از حامیان دولت به مخالفان آن تبدیل شوند علاوه بر آنکه به آتش تنش های نژادی نیز دامن زده شد.

بروز بحرانی دیگر در سال 2014 ممکن است باعث ایجاد شکاف میان نیروهای امنیتی افغانستان شود و زمینه را برای فعالیت طالبان فراهم سازد.

برای رسیدن به اجماع، نامزد انتخابات ریاست جمهوری باید سران قدرتمند اتحاد شمال را که مخالف طالبانند با هم آشتی دهد. بیشتر آنها نمایندگان اقلیت های تاجیک، ازبک وهزاره اند که از حمایت بزرگترین گروه نژادی کشور یعنی پشتون برخوردارند.

احمد ضیا مسعود، معاون سابق رئیس جمهور افغانستان گفت: ما باید همه کنار هم بشینیم و درمورد اوضاع کنونی صحبت کنیم تا در نهایت بتوانیم به توافق دست یابیم و بهترین فرد را انتخاب کنیم.

خلیل زاد یک پشتون است که در مزار شریف، شهری مهم در شمال افغانستان به دنیا آمده است. وی پس از دریافت مدرک دکترای خود از دانشگاه شیکاگو و شهروندی آمریکا، در دوره ریاست جمهوری سه رئیس جمهور جمهوریخواه آمریکا در سمت های مهم فعالیت کرده است. وی پس از خدمت به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل در سال 2009 دولت را ترک کرد.

اگر خلیل زاد بخواهد نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان شود باید از تابعیت آمریکایی خود انصراف دهد.