وضعیت نامطلوب شیوع بیماریهای کلیوی و افزایش آمار بیماران دیالیزی در کشور، باعث شده تا روند پیوند کلیه نیز سیر صعودی داشته باشد. به طوریکه آمارها نشان می دهد در حدود ۳۰ درصد از جمعیت کشور درگیر بیماریهای کلیوی هستند.

به گفته دکتر محمدرضا نوروزی جراح و متخصص بیماریهای کلیوی، ۱۴ میلیون ایرانی به نوعی درگیر بیماریهای کلیوی هستند.

وی، از فشارخون و افزایش قند خون به عنوان عامل اصلی ابتلا به بیماریهای کلیوی نام می برد و می گوید: از هر ۵ ایرانی یک نفر نیاز به بررسی وضعیت جسمی از نظر ابتلا به بیماریهای کلیوی دارد و پیش‌بینی می شود هر سال حدود ۲۰ درصد به تعداد بیماران دیالیزی در کشور اضافه می‌شود.

قطعا از بین این تعداد بیمار دیالیزی، افرادی واجد شرایط پیوند کلیه هستند. بنابراین می توان روند پیوند کلیه در کشور را نزدیک به وضعیت بیماران دیالیزی دانست. این در حالی است که روند پیوند کلیه از جسد همچنان در اولویت دوم قرار دارد و بیشترین پیوند از افراد زنده صورت می گیرد. موضوعی که باعث شده تا بازار خرید و فروش این عضو حساس بدن به نوعی داغ شود.

مشکلات اقتصادی و در پی آن رشد سرسام آور هزینه های زندگی باعث شده تا برخی افراد جامعه برای رهایی از بند این مشکلات، به سراغ فروش کلیه بروند. موضوعی که تبعات ناگوار آن علاوه بر اینکه سلامت جسمانی فرد را تهدید می کند، می تواند آثار زیانبار اجتماعی نیز به دنبال داشته باشد.

جواد . ف مرد ۳۲ ساله ای است که حاضر شده اخیرا کلیه خود را به قیمت ۱۰ میلیون بفروشد.

او دلیل این تصمیمش را، بیکاری عنوان می کند و می گوید: در بازار خیاط بودم اما یک سال است که بیکار شده ام. ۲ سال است که ازدواج کرده ام و مجبور شدم برای خرید یک ماشین که بتوانم با آن کار کنم، یکی از کلیه های خودم را بفروشم.

این در حالی است که مسئولان انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی معتقدند که نرخ فروش کلیه بیشتر از ۷ میلیون نیست.

به گفته یکی از کارمندان مسئول واحد پیوند این انجمن، از این ۷ میلیون تومان، ۶ میلیون توسط دریافت کننده کلیه و یک میلیون هم هدیه دولت است که به اعطا کننده کلیه داده می شود.

هزینه آزمایشها برای اعطای کلیه چیزی در حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان است که بر عهده خود فرد است. و چیزی در حدود یک تا دو ماه طول می کشد تا این عمل پیوند صورت بگیرد...

این ادعای مسئولان انجمن در حالی عنوان می شود که شنیده ها حاکی از این است که توافقات پنهانی و پشت پرده خریدار و فروشنده کلیه بر سر قیمت این عضو حساس بدن، در خارج از بیمارستان و انجمن حاصل می شود. به طوریکه قیمت کلیه بعضا و با توجه به نیاز دریافت کننده، به مرز ۲۵ تا ۳۰ میلیون و شاید هم بیشتر برسد.

مرد ۳۰ ساله ای که مهندس پرواز هواپیما است چندی قبل بدن خودش را به تیغ جراحان سپرد.

وی علت این اقدامش را پرداخت مهریه همسرش عنوان می کند و می گوید: همان موقع بود که به فکر فروش کلیه‌ام افتادم. طی چند روز هم یک بیمار دیالیزی کاندیدای دریافت کلیه شد و من هم به ازای ۶ میلیون تومان کلیه‌ام را فروختم. حدود ۴ میلیون تومان هم با کمک دوستانم وام گرفتم تا بتوانم ۱۰ میلیون تومان را به همسر سابقم بپردازم شاید از این کابوس وحشتناک چند ساله رها شوم...

مصطفی قاسمی رئیس انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی معتقد است اگر تعداد بیماران کلیوی در هر کشوری بسیار زیاد شود، می‌تواند تبعات ناگواری برای آن کشور داشته باشد و ما هم در حال نزدیک شدن به این وضعیت هستیم.

وی پیشنهاد داد که مدیران اجتماعی استانداریهای سراسر کشور در زمینه شناسایی افراد مستعد ابتلا به بیماریهای کلیوی در استان خود اقداماتی انجام دهند.

به گفته قاسمی، در انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی، بیماران را به پول‌ گرفتن عادت نداده‌ایم بلکه تلاش کرده‌ایم نیازهای دارویی و درمانی آنان را پیگیری کنیم تا به صورت قانون در آید.

از سال ۱۳۴۵ تاکنون ۳۱ هزار و ۸۵۰ نفر در کشور پیوند کلیه شده اند که سرنوشت ۱۱ هزار و ۸۵۰ بیمار نامعلوم است. یعنی اینکه نمی دانیم این بیماران فوت شده اند و یا دوباره دیالیز می شوند.

ایین موضوع را دکتر نوروزی جراح و متخصص بیماریهای کلیوی عنوان می کند و می گوید: سالانه ۲‌ هزار پیوند کلیه در کشور انجام می‌شود به طوریکه در سال ۸۸ سهم پیوند کلیه از مرگ مغزی حدود ۳۹۵ مورد بود که این آمار در سال ۸۹ به ۵۹۰ مورد و در سال گذشته به ۷۶۰ مورد رسید.

نوروزی با اعلام اینکه ایران در رتبه چهل و ششم آمار مرگ مغزی در جهان قرار دارد، گفت: اگر همه موارد مرگ مغزی در کشور حاضر به اهدای هر دو کلیه خود شوند بسیاری از مشکلات بیماران دیالیزی برطرف خواهد شد.