با وجود آن‌كه مسوولان آموزش عالي اعلام كردند كه در نيمسال دوم سال تحصيلي 91، بالغ بر 300 هزار دانشجو در دانشگاه‌هاي پيام نور و غيرانتفاعي جذب خواهند شد و آخرين مهلت ثبت نام هم تا 24 دي تعيين شده بود، اما حسين توكلي مشاور عالي سازمان سنجش در گفت‌وگو با «جام‌جم» مي‌گويد: تا ساعت 8 و 30 دقيقه روز 24 دي، حدود 32 هزار نفر در اين فراخوان عمومي شركت كرده‌اند.

در حالي كه هم‌اكنون كنكور در بيش از 90 درصد كدرشته محل‌هاي كارشناسي در دانشگاه‌هاي پولي حذف شده است، اين پرسش پيش مي‌آيد كه چه اتفاقي افتاده كه حتي با وجود حذف كنكور، بسياري از جوانان ايراني، رغبتي براي ورود به دانشگاه ندارند؟

در كنكور امسال نزديك به 967 هزار نفر در آزمون سراسري شركت كرده‌اند و با توجه به اين آمار، اين پرسش نيز مطرح مي‌شود كه چرا فقط 32 هزار نفر از اين افراد مايل بوده‌اند كه در جذب بدون كنكور دانشجو شركت كنند؟

آن‌گونه كه از شواهد برمي‌آيد، مي‌توان گفت نحوه انتخاب و گزينش كدرشته‌ها در سيستم جذب دانشجوي بدون كنكور، نتوانسته است مورد پسند اين جمعيت 900 هزار نفري قرار بگيرد.

از سوي ديگر، سازمان سنجش، فقط به فاصله پنج روز پس از توزيع دفترچه كنكور اعلام كرد كه كنكور كارشناسي در دانشگاه‌هاي پولي حذف مي‌شود؛ بنابراين به نظر مي‌رسد كه بسياري از داوطلباني كه ثبت‌نام كنكور را انجام داده بودند، ديگر ضرورتي براي ثبت‌نام مجدد نديدند و در واقع، همزماني اين دو سيستم جذب دانشجو موجب شد كه متقاضيان به پذيرش بدون آزمون دانشجو و پرداخت هزينه‌اي مضاعف براي ثبت‌نام مجدد، تمايلي نشان ندهند.

ناكارآمدي مدارك دانشگاهي در بازار كار

مطابق آمارهاي وزارت علوم، هم‌‌اكنون بالغ بر چهار ميليون دانشجو در مراكز آموزش عالي كشور و البته حدود 500 هزار ظرفيت خالي نيز در دانشگاه‌ها وجود دارد.

با احتساب اين آمارها، بايد تا چند سال آينده منتظر ورود چند ميليون دانش‌آموخته ديگر به بازار كار باشيم، اما عبدالوحيد فياضي، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس در گفت‌وگو با «جام‌جم» خاطرنشان مي‌كند: هم‌اكنون خيلي از جوانان نمي‌توانند با مدرك دانشگاهي كار پيدا كنند و به همين دليل هم بيشتر جوانان ترجيح مي‌دهند كه به​جاي ورود به دانشگاه، دنبال يك لقمه نان باشند و براي ادامه تحصيل در دانشگاه‌ها نيازي حس نمي‌كنند.

نماينده مردم شهر نور و محمودآباد تاكيد مي‌كند: استقبال نكردن متقاضيان از ورود بدون كنكور به دانشگاه، به معني علاقه‌مند نبودن جوانان به ادامه تحصيل نيست، بلكه امروزه زندگي بيشتر شهروندان به حدي از مسائل و مشكلات اقتصادي متاثر شده است كه ديگر تحصيل در دانشگاه برايشان در اولويت قرار ندارد.

وي با بيان اين‌كه اغلب دانشگاه‌هاي ما ناكارآمد شده است و ديگر آن وجهه گذشته را ندارد، عنوان مي‌كند: در زماني نه‌چندان دور، ورود به دانشگاه و دانشجو بودن، يك شأن اجتماعي ويژه داشت، اما امروزه ديگر دانشجو بودن آن وجهه گذشته را ندارد.

كنكورهاي قبلي، دليل استقبال سرد متقاضيان

با وجود آن كه بسياري از كارشناسان آموزشي بر اين باورند كه غيركاربردي بودن بسياري از دروس دانشگاهي در بازار مشاغل ، برخي از جوانان را از دانشگاه رفتن فراري داده و به سمت بازار و فعاليت‌هاي سودآور سوق داده است، اما يك مقام آگاه در سازمان سنجش كه نمي‌خواهد نامش فاش شود به «جام‌جم» مي‌گويد: برگزاري كنكورها در سال قبل هم در بوجود آمدن اين وضع بي‌تاثير نبوده است و بايد به اين عامل هم به عنوان يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار، توجه كرد.

وي مي‌افزايد: درنظربگيريد در سال 91، نزديك به 580 هزار دانشجو در دانشگاه‌هاي دولتي پذيرش شدند و چند صد هزار دانشجو هم به دانشگاه آزاد و پيام نور رفته‌اند و با وجود اين شرايط، بايد پذيرفت كاهش متقاضيان هم يكي از دلايل استقبال نكردن جوانان از طرح حذف كنكور بوده است.

البته با اين وجود، باز هم اين پرسش مطرح مي‌شود كه اگر مسئولان آموزش عالي، كنكورهاي سال قبل را عامل بي‌رونقي حذف كنكور مي‌دانستند، چرا هفته قبل براي جذب بدون آزمون دانشجو، فراخوان عمومي دادند؟

رشته‌هاي كم‌طرفدار را حذف كردند

اگر دفترچه پذيرش بدون كنكور دانشجو در دانشگاه‌هاي پيام نور و غيرانتفاعي را مطالعه كنيد متوجه مي‌شويد كه مثلا كنكور رشته‌هاي پرطرفداري مثل حقوق و حسابداري در اكثر كد رشته‌هاي اين دانشگاه‌ها حذف نشده است.

يعني بسياري از رشته محل‌هايي كه حذف شده است، از جمله رشته‌هاي كم متقاضي به حساب مي‌آيد كه حذف شدن يا نشدن كنكور در آنها، تاثيري در جذب دانشجو نخواهد داشت. از طرفي اگر در دفترچه پذيرش بدون كنكور چشم‌تان به رشته‌هاي پرطرفدار خورد بايد بدانيد كه اين رشته‌ها در دانشكده‌هاي شهرهاي كوچك و دورافتاده واقع شده است كه چندان مورد توجه داوطلبان قرار نمي‌گيرد.

عليرضا سليمي، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس به «جام‌جم» مي‌گويد: يكي از دلايل استقبال نكردن متقاضيان از طرح حذف كنكور اين است كه كنكور رشته محل‌هايي كه كمترين متقاضي را داشته است، حذف كرده‌اند ولي در عوض كنكور رشته محل‌هاي پرطرفدار را همچنان باقي گذاشته‌اند.

وي اضافه مي‌كند: بديهي است كه وقتي رشته دانشگاهي در شهري متقاضي ندارد، اگر كنكور را هم حذف كنند، باز هم از آن رشته استقبال نمي‌شود.

تمديد مهلت ثبت‌نام در طرح حذف كنكور

آخرين مهلت پذيرش بدون آزمون دانشجو در دانشگاه‌هاي پيام نور و غيرانتفاعي تا بيست‌وچهارم دي تعيين شده بود، اما حالا به گفته مسئولان سازمان سنجش، زمان ثبت‌نام تا سه روز ديگر، يعني تا چهارشنبه بيست‌وهفتم دي تمديد مي‌شود.

با آن‌كه مسئولان آموزش عالي كشور اميدوار هستند كه با تمديد مهلت ثبت‌نام، بر تعداد متقاضيان ورود به دانشگاه افزوده شود، اما بسيار بعيد است كه تا دو روز ديگر هم تغيير شگرفي در آمار ثبت‌نام‌ها و استقبال متقاضيان به وجود آيد.