رشد نگران کننده طلاق در ایران سبب شده است که کشورمان پس از آمریکا، دانمارک و مصر، چهارمین کشور پرطلاق دنیا محسوب شود.

بر اساس آمارهای رسمی سازمان ثبت احوال روزانه ۳۸۱ زوج در ایران از یکدیگر طلاق می‌گیرند؛ بعبارت دیگر به طور متوسط در هر ساعت ۱۶ زوج.

طی دهه گذشته آمار طلاق در ایران دو برابر شده و روندی صعودی را طی می کند. در سال ۱۳۸۳ نزدیک به ۷۴ هزار مورد طلاق و در سال ۱۳۹۰ نزدیک به ۱۴۳ هزار مورد طلاق در دفترخانه‌های رسمی به ثبت رسیده است. همچنین بیش از ۳۰ هزار طلاق در نیمه اول سال۹۱ ، حکایت از افزایش ۱۴ درصدی آمار طلاق نسبت به سال پیش از خود دارد.

همچنین پرونده‌های طلاق در دادگاه‌های خانواده نشان از آن دارد که ۸۵ درصد زوج‌ها در پنج سال نخست زندگی از یکدیگر جدا می‌شوند و ۳۵ درصد از آنان نیز دارای یک تا دو فرزند هستند و بیشتر تقاضاهای طلاق از سوی زنان ارائه می‌شود.

البته این آمار و ارقام مربوط به طلاق چندان قابل استناد نیستند، زیرا بسیاری به دلایل مختلف از جمله ثبت‌نشدن در دفاتر، خواندن صیغه طلاق بدون درج محضری آن و غیره در آمارها مورد توجه قرار نمی گیرند.

زلزله خاموش طلاق
تضاد فرهنگی، اختلافات طبقاتی، اختلال روانی، فساد اخلاقی، خیانت، ترک نفقه، اجرا گذاشتن مهریه، مشکلات اقتصادی، تورم، بیکاری، اعتیاد از مهمترین عوامل طلاق شناخته شده است، اما یکی از دلایلی که در سال‌های اخیر بیش از پیش به چشم می‌آید، طلاق به دلیل ناتوانی جنسی است بطوریکه بر اساس تحقیقات ۶۰ درصد طلاق‌ها ریشه در مسائل جنسی دارند.

بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان ثبت احوال تهران، کردستان، کرمانشاه، مرکزی و بوشهر پرطلاق ترین استان های کشور هستند. تهران همچنان رکورددار طلاق در کشور است به طوریکه روزانه ۹۰ زوج در تهران از یکدیگر جدا می شوند.

این آمارها از سوی دیگر بیانگر کمترین میزان طلاق ثبت شده در ایلام، یزد، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی است.

رشد طلاق در مناطق روستایی کشور بدلیل کمرنگ شدن نظام سنتی خانواده گسترده، ابعاد بحرانی تری به خود می گیرد. در این خصوص در مناطق روستایی خراسان رضوی، گیلان، فارس، تهران، آذربایجان غربی و کردستان بیشترین رشد طلاق گزارش شده است. نکته قابل توجه این است که در نقاط روستاییِ استان های یزد و قم بدلیل نبود دفاتر قانونی ثبت ازدواج و طلاق این میزان صفر (بدون طلاق) بوده است.

سیاستگذاری های ملی در کنار آموزش و فرهنگ سازی از جمله راهکارهای پیشگیرانه از بحران طلاق بشمار می روند که مورد غفلت دستگاههای مسئوول قرار گرفته است.

محمد علی اسفنانی، سخنگوی قضایی و حقوقی مجلس، در گفت‌وگو با مهر وضعیت کنونی طلاق در ایران را به “زلزله‌ای در حال وقوع” تشبیه کرده است که هر چند قابل پیش‌بینی است، اما در مقابل آن هیچ اقدام مؤثری تا کنون صورت نگرفته است.

پدیده نوظهور طلاق عاطفی
یکی از پدیده های جدیدی که این روزها در میان زوج های ایرانی روند رو به رشدی دارد، “طلاق عاطفی” است که متاسفانه در بسیاری از موارد جدی گرفته نمی شود و پیامدهای آن به مراتب سخت تر و سنگین تر از طلاق است. به گفته کارشناسان در صورت عدم توجه به شیوع آن لطمات جبران ناپذیری را بر پیکره خانواده وارد می آورد. موانع حقوقی و قانونی یکی از دلایل مهم افزایش آمار این نوع طلاق است.

در طلاق عاطفی یا طلاق خاموش زن و مرد زندگی مشترک خود را ادامه می دهند اما از نظر عاطفی نسبت به یکدیگر سرد شده و اعتماد و جذابیت برای یکدیگر را از دست می‌دهند. این زوج‌ها برای هم حکم یک همخانه را دارند و زنان قربانیان اصلی این گونه طلاق‌ها هستند.

محمد تقی حسن زاده، رئیس مرکز مطالعات و پژوهشهای وزارت جوانان با اشاره به طلاق های عاطفی می گوید: “آمار دقیقی از طلاق های عاطفی در میان زوج های ایرانی نداریم، اما یکی از مهمترین علل اینگونه رفتارها، تغییر در سبک زندگی و فردگرایی افراد به تقلید از فرهنگ غربی است.”