نزدیک به سه‌میلیون نفر از جمعیت ۱۰‌ساله و بیشتر کشور بیکارند و در این میان، بررسی نرخ مشارکت اقتصادی یا نرخ فعالیت نشان می‌دهد که ۳۴/۷‌درصد جمعیت در سن کار یعنی ۱۰‌ساله و بیشتر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند. همچنین نرخ مشارکت اقتصادی در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی کمتر بوده است.

در عین حال بررسی نرخ بیکاری حاکی از آن است که ۱۲/۲درصد از جمعیت فعال بیکار بود و نرخ بیکاری در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیشتر بوده است. طبق آمار ارائه شده ۸/۹‌درصد از جمعیت کشور دارای اشتغال ناقص بوده‌اند که این شاخص در بین مردان بیشتر از زنان و در نقاط روستایی بیشتر از نقاط شهری بوده است. اما بخش خدمات با ۴۷/۵‌درصد در بین بخش‌های عمده اقتصادی بیشترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است که براین اساس بخش‌های صنعت با ۳۳/۶درصد و کشاورزی با ۱۸/۹‌درصد در مراتب بعدی قرار دارند. نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال نیز بیانگر آن است که ۲۶/۹درصد از جمعیت فعال در این گروه سنی بیکار بوده‌اند که این شاخص در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیشتر بوده است.

همچنین ۲۴/۵‌درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۹‌ساله در سال ۹۱ بیکار بوده‌اند که این شاخص نیز بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیشتری بوده است. بررسی سهم شاغلان ۱۵‌ساله و بیشتر با ساعت کار معمول ۴۹ ساعت و بیشتر نشان می‌دهد که ۴۰/۶‌درصد شاغلان به‌طور معمول بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار می‌کنند و از آنجایی که این شاخص یکی از نماگرهای کار شایسته است، نمایانگر آن است که سهم زیادی از شاغلان کشور بیش از ساعت استاندارد کار می‌کنند.

براساس این گزارش، استان‌های لرستان، ایلام، کرمانشاه و کردستان به ترتیب با داشتن ۲۰/۴، ۱۹/۲، ۱۸/۹ و ۱۸/۸ بیشترین نرخ بیکاری را در زمستان سال گذشته داشته‌اند.

۲‌میلیون فرصت‌های شغلی نابود شد، کدام اشتغالزایی؟
مرکز آمار در حالی سیر حرکتی نرخ بیکاری را نزولی به نمایش می‌گذارد تا بتوان آن را به معنای موفقیت‌آمیز بودن برنامه‌های اشتغالزایی دولتی‌ها دانست که اعضای مجلس از نابود‌شدن فرصت‌های شغلی در سال گذشته خبر داده و معتقدند که دو‌میلیون فرصت شغلی در یک سال گذشته در واحدهای تولیدی از بین رفته و آماری که درباره ایجاد اشتغال از سوی دولت منتشر شده به دلیل وضعیت بحرانی واحدهای تولیدی معکوس بوده و غیرواقعی است.

محمد حسن‌نژاد، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، با اشاره به این‌که نحوه آمارگیری در مورد اشتغال توسط دولت غلط است، به خانه ملت می‌گوید: متاسفانه نحوه آمار‌گیری در مورد اشتغال به‌گونه‌ای است که حتی اگر فردی با گرفتن وام خواهان بافت قالی در خانه خود باشد، به عنوان وام خود‌اشتغالی یا افزایش نرخ اشتغال در کشور محسوب می‌شود.

وی با بیان این موضوع که دولت حتی تغییر تراکتور کشاورزان را نیز اشتغالزایی می‌داند، افزود:‌ میلیون‌ها فرصت شغلی در یک سال گذشته در واحدهای تولیدی نابود شده است و آماری که اخیرا درباره ایجاد اشتغال از سوی دولت منتشر شده، به دلیل وضعیت بحرانی واحدهای تولیدی معکوس بوده و صحیح نیست.

وی تصریح کرد: فردی ممکن است بیش از ۵۰‌میلیون تومان هزینه کرده و شرکتی تاسیس کند تا بتواند روند اشتغالزایی در کشور را افزایش دهد، درحالی‌که همین شرکت شاید بتواند کمتر از ۲۰۰ نفر را جذب کند، حال چگونه دولت می‌تواند ادعا کند که با یک‌میلیون تومان، برای چندین‌هزار نفر شغل ایجاد کرده است.