آمار منتشر شده توسط WHO نشان می دهد ایران جزء کشورهای منطقه قرمز خطرناک در رانندگی جاده ای است و همچنان جزء 5 کشور اول دارای جاده های مرگبار، توصیف می شود.

دلیل این تفاوت کجاست؟ به نظر می رسد، دلیل اصلی در نحوه آمارگیری است، همان بحث شیرین ریاضی. دلیل این اختلاف نیز، تفاوت نهادهای کشوری و بین المللی در موضوع نگاه کردن به ماجرای آمار تلفات جاده ای است. رئیس پلیس ایران ترجیح می دهد از معیارهای "نسبت تصادف به وسیله وسایط نقلیه" و "نسبت تلفات جانی به تعداد تصادف" برای توصیف آمار کشتار جاده ها استفاده کند. به گفته اسماعیل احمدی مقدم، نسبت تلفات تصادفات به وسایل نقلیه، 7.3 است که در سال 92 زیر 6.5 می رسد. رئیس پلیس ایران، وضعیت کشور در میان سایر کشورها و قاره های جهان اینطور رتبه بندی می کند: "نرخ جانباختگان در سال 2011 در آسیا 10.9 در جهان 7.5 و در اروپا 2.7 است. ما اکنون از آسیا و جهان وضع مناسبی داریم. اما اروپا نه. دلیل هم نسبت وسیله نقلیه به جمعیت است؛ در ایران این نسبت یک به سه است، اما در اروپا دو به سه است. و همین باعث شده نرخ ما بالا باشد. اگر نسبت دو به سه بود نرخ کشته های ما 3.5 بود."

او همچنین از معیار "میزان تلفات جانی نسبت به تعداد تصادفات" استفاده می کند و از بهبود این شاخص، خبر می هد: "این نسبت در حال حاضر یک به 14 است، اما قبلا یک به 9 بوده است."

آمار جهانی تلفات جاده ای
با وجود استفاده احمدی مقدم از این معیار در تعیین میزان تلفات جاده ای، سازمان بهداشت جهانی سالهاست برای توصیف وضعیت ایمن یا خطرناک بودن جاده ها در کشورهای مختلف جهان از شاخص "تعداد کشته شدگان تصادفات" و "تعداد کشته شدگان جاده ای نسبت به هر 100 هزار نفر جمعیت" استفاده می کند. یعنی شاخصهای مشخص و قابل احصایی که به نظر می رسد با این معیارها، توصیف وضعیت امن بودن جاده های کشور، با معیارهای رئیس پلیس، چندان تطیبق نمی یابد.

آمار سازمان بهداشت جهانی در فاصله 21 مارس 2010 تا 20 مارس 2011 میلادی می گوید ایران در گروه کشورهای دارای جاده های خطرناک (وضعیت قرمز) قرار دارد. کشور نیئو، با عدد 68.3 کشته به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، خطرناک ترین جاده های جهان را دارد. پس از آن، جمهوری دومینیکن با عدد 41.7 دارای خطرناک ترین جاده هاست و تایلند نیز با داشتن نسبت 38.1 کشته به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، سومین کشور است. ونزوئلا نیز با داشتن عدد 37.2 در ردیف پرکشتار ترین جاده هاست. پس از این کشورهاست که ایران با داشتن نسبت فراوانی 34.1 نفر مرگ و میر به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، در ردیف کشورهای دارای خطرناکترین جاده ها قرار می گیرد.
این آمار همچنین می گوید میانگین جهانی کشته شدگان جاده ای به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، اندکی بیش از 20 نفر است. یعنی ایران در بازه زمانی مشخص شده، حدود یک و نیم برابر بیشتر از میانگین جهانی، تلفات جاده ای دارد.
زمانی این آمار، دارای اهمیت می شود که وضعیت ایران را در بین کشورهای همجوار (خاورمیانه) از لحاظ شاخصهای جهانی تلفات تصادف جاده ای، بسنجیم:

میزان تلفات جاده ای بنا بر آمار سازمان بهداشت جهانی

رتبه نام کشور تعداد تلفات تعداد به ازای 100 هزار نفر وضعیت ایمنی
1 ایران 25224 34.1 قرمز
2 عراق 9962 31.5 قرمز
3 عمان 845 30.4 قرمز
4 سودان 10935 25.1 زرد
5 عربستان 6800 24.8 زرد
6 یمن 5698 23.7 زرد
7 لبنان 942 22.3 زرد
8 قزاقستان 3514 21.9 زرد
9 افغانستان 6209 19.8 سبزروشن
10 تاجیکستان 1244 18.1 سبزروشن
11 پاکستان 30131 17.4 سبزروشن
12 کویت 452 16.5 سبزروشن
13 قطر 247 14 سبزروشن
14 مصر 10729 13.2 سبزروشن
15 آذربایجان 1202 13.1 سبزروشن
16 امارات 956 12.7 سبزروشن
17 ترکیه 8758 12 سبزروشن
18 ازبکستان 3107 11.3 سبزروشن
19 بحرین 132 10.5 سبز تیره

موقعیت ایران در بین کشورهای خاورمیانه

اهمیت این آمار در این است که تفاوت بین کشور ردیف اول و دوم را با یک جمع جبری ساده، دریابیم. در بازه زمانی مورد اشاره گزارش سازمان ملل متحد، 15262 نفر است، یعنی به ازای هر روز، کشور ایران، نزدیک به 42 نفر بیشتر از عراق، در جاده ها، کشته داده است.
وضعیت ایران، البته در بین کشورهای آسیایی و جهانی نیز چندان بهتر از وضعیت کشورمان در بین سایر کشورهای همجوار و خاورمیانه نیست.

وضعیت ایران در بین چند کشور نمونه آسیایی

نام کشور تعداد تلفات تعداد به ازای 100 هزار نفر وضعیت ایمنی
تایلند 26312 38.1 قرمز
ایران 25224 34.1 قرمز
مالزی 7085 25 زرد
چین 275983 20.5 زرد
هندوستان 231027 18.9 سبزروشن
اندونزی 42434 17.7 سبزروشن
ژاپن 6625 5.2 سبز تیره
سنگاپور 259 5.1 سبز تیره

اینطور که آمارهای بالا می گوید، ایران باز هم در بین کشورهای آسیایی وضع خوبی ندارد و تنها کشوری که از او شاخصهای بدتری در ایمنی جاده ها دارد، تایلند است.
ولی وضعیت ایران در اروپا و آمریکا، چگونه است؟ شاخصها، ظاهرا قابل مقایسه نیست:

وضعیت ایران در بین چند کشور نمونه اروپایی و آمریکایی

نام کشور تعداد تلفات تعداد به ازای 100 هزار نفر وضعیت ایمنی
ایران 25224 34.1 قرمز
روسیه 26567 18.6 سبزروشن
آمریکا 35490 11.4 سبزروشن
کانادا 2.296 6.8 سبز تیره
فرانسه 3992 6.4 سبز تیره
آلمان 3830 4.7 سبز تیره
هلند 640 3.9 سبز تیره
بریتانیا 2278 3.7 سبز تیره

ایران البته در میان کشورهای نمونه آمریکای لاتین و آفریقا، وضعیتی این چنینی دارد:

وضعیت ایران بین دو کشور نمونه اروپایی و آمریکایی

نام کشور تعداد تلفات تعداد به ازای 100 هزار نفر وضعیت ایمنی
ونزوئلا 10791 37.2 قرمز
ایران 25224 34.1 قرمز
بورکینافاسو 4.566 27.7 زرد

وضعیت کلی ایران در جهان، بنا به آمار ارائه شده از سوی WHO در بازه زمانی یاد شده در بالا

آمارهای جدید چه می گوید؟
ظاهرا با وجودی که وضعیت ایمنی در جاده های کشور، به دلیل فعالیت شبانه روزی زحمتکشان نیروی انتظامی بهتر شده، ولی آمار ارائه شده از سوی سازمان بهداشت جهانی در سال 2011 میلادی (یک سال بعد از بازه زمانی اطلاعات بالا) نشان می دهد وضعیت ایران، نسبت به گذشته بدتر شده است.
جدول ارائه شده از سوی سازمان بهداشت جهانی می گوید ایران در بین 25 کشور دارای وضعیت قرمز ایمنی در جاده ها، قرار گرفته، آن هم با داشتن رتبه پنجم:

آمار تلفات جاده ای در کشورهای جهان به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت

رتبه نام کشور تعداد به ازای 100 هزار نفر وضعیت ایمنی
1 نامیبیا 53.4 قرمز
2 جزایر سوایزلند 48.2 قرمز
3 مالاوی 45.4 قرمز
4 عراق 44.7 قرمز
5 ایران 43.8 قرمز
6 تایلند 42.9 قرمز
7 کنگو 42.4 قرمز
8 آفریقای مرکزی 39.7 قرمز
9 سودان 39.2 قرمز
10 موزامبیک 38.2 قرمز
11 زامبیا 37.9 قرمز
12 اتیوپی 37.8 قرمز
13 لزوتو 37.4 قرمز
14 یمن 37.3 قرمز
15 بلیز 36.2 قرمز
16 ونزوئلا 35.8 قرمز
17 دومینیکن 34.8 قرمز
18 اوگاندا 34.7 قرمز
19 مالزی 34.5 قرمز
20 گینه 34.2 قرمز
21 جیپوتی 34 قرمز
22 اردن 32.9 قرمز
23 کامرون 32.6 قرمز
24 ال سالوادور 31.8 قرمز

منبع: سایت WHO 2011

گزارش سازمان بهداشت جهانی می گوید بین میزان تصادفات جاده ای و سطح درآمد ملی، رابطه معکوسی وجود دارد.

این گزارش می افزاید: در سال 2010، کشورهای با درآمد کم یا متوسط دارای نرخ مرگ و میر بالاتر (18.3 و 20.1 نفر در صدهزار نفر جمعیت) جاده ای در مقایسه با کشورهای با درآمد بالا (8.7 مرگ در صدهزار نفر) بودند. قاره آفریقا دارای بالاترین میزان مرگ و میر جاده و ترافیک، به میزان 24.1 در ازای هر 100 هزار نفر جمعیت بود. در حالی که قاره اروپا دارای پایین ترین میزان مرگ و میر جاده ای یعنی 10.3 نفر به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت بوده است.