کافی است تا بدانیم: «93 درصد از مجموع جرایم و پرونده هایی که در پلیس آگاهی نیروی انتظامی رسیدگی می شود، مربوط به سرقت است» تا با لحاظ کردن نرخ روز افزون خودرو –و به تبع آن، لوازم آن- و یک حساب سرانگشتی، دریابیم که از دید سارقان، خودروهای پارک شده در معابر تا چه اندازه می تواند گزینه کم دردسری برای هدف قرار داده شدن باشد.

این آمار در حالی بیان می شود که به گفته سرهنگ فریدون خالقی‌فرد، معاون مبارزه با سرقت پلیس آگاهی ناجا، بیش از 91 درصد خودروهای سرقت شده کشف می شود اما این وجه آمار هم نمی تواند روی ناخوش ماجرا را از یادمان ببرد به ویژه آنکه بدانیم بالغ بر ۳۰ درصد از پرونده‌های مربوط به سرقت وسایط نقلیه، مربوط به سرقت قطعات و لوازم داخل خودروست که اگر بگوییم بسیار کم به کشف منجر می شود، شاید خللی بر ادعایمان وارد نباشد.

فارغ از این مسائل، قطعا عوامل بسیاری در شکل گیری رشد بسیار بالای سرقت خودرو و لوازم خودرو دخیل بوده اند؛ این موضوع سبب شد تا با طراحی یک نظر سنجی، از دید مخاطبان تابناک بهره برده و اصلی ترین و مهم ترین عاملی که در رشد سرقت خودرو و لوازم آن نقش داشته است را شناسایی کنیم.

گسترش فقر و دزدان نیازمند؛ نخستین عامل رشد سرقت

رای حدود 59 درصدی مخاطبان به این گزینه حکایت از آن دارد که ظاهرا تنها شرایط بد اقتصادی می تواند روی خودروسازان را در تولید خودروهایی با ایمنی پایین سفید کند! این آمار از سویی می تواند نشان دهنده مشکلاتی باشد که این روزها پلیس با آن دست به گریبان است و از سوی دیگر، نمی تواند از ایمن بودن خودروهای تولیدی و یا عملکرد خیلی خوب پلیس خبر بدهد چراکه هر چقدر فقر فزونی بیابد، باز هم فرد سارق برای دستبرد زدن به اموال مردم در معابر عمومی به ترفندی برای گشودن در خودرو (در صندوق عقب، در کاپوت و یا حتی روشی برای روشن کردن و سرقت کل خودرو!) نیاز داشته و در انتها این اتفاق زمانی رقم خواهد خورد که چشم ناظر پلیس در صحنه نبوده و حتی این عدم نظارت در بازار استفاده و فروش لوازم مسروقه به وضوح به چشم می خورد.

ضعف ایمنی خودروها؛ موضوعی که تازگی ندارد!

هنگامی که از یک سو بدانیم حدود 21 درصد مخاطبان این گزینه را مهم ترین عامل رشد سرقت خودرو و لوازم جانبی آن دانسته اند و از سوی دیگر به آمار ارائه شده توسط مسئولان ناجا بنگریم، به راحتی در خواهیم یافت که اگر شرایط بد اقتصادی و گرانی های روزافزون و طاقت فرسا اگر نبود، قطع به یقین این گزینه می توانست در صدر قرار گیرد چراکه هم به گواه پلیس و هم به شهادت بسیاری از مردم، گاه باز کردن درب خودروها حتی نیازمند صرف زمانی بیشتر از چند ثانیه نیست و بهتر از هر کسی، این موضوع را سارقانی می دانند که دیگر برخلاف گذشته تنها شبها به سرقت نمی روند!

به عبارتی بهتر، دزدی کردن از خودرو (به ویژه خودروهای پر تیراژ تولید داخل) تا به آن حد راحت و سهل الوصول شده که سارقان برای انجام آن، خود را نیازمند تاریک شدن هوا هم ندانند چراکه در عرض چند ثانیه می توانند هدف را فتح کرده و با خیال راحت همه چیز را دست چین کنند.

البته این موضوع به نوعی عجیب ضعف نهادهای نظارتی، پلیس و حتی قضایی را در برخورد با خودروسازان به رخ می کشد که پرداختن به آن در این مقال نمی گنجد.

عملکرد ضعیف پلیس و دستگاه قضا؛ توقع بیشتری می رود!

حدود 17 درصد کاربرانی که در این نظر سنجی شرکت کرده اند، اعتقاد داشته اند که رشد سرقت خودرو و لوازم درون آن، پیش از آنکه ناشی از گسترش فقر و یا عملکرد خودروسازان باشد، ریشه در ضعف ضابطان قضایی و خود دستگاه قضا دارد؛ احتمالا می توان تایید نظر این عده را در آنجا یافت که فرمانده نیروی انتظامی نسبت به افزایش این نوع سرقت هشدار می دهد اما آمار روند رو به رشد خود را با سرعت هر چه بیشتر ادامه می دهد؛ پر واضح است که اگر به سراغ دیدگاه ماموران انتظامی برویم، آنها هم به موضوعی اشاره می کنند که تازه نیست؛ آمار دستگیری سارقانی که سابقه دارند.

البته تمامی این مولفه ها به شکلی عجیب در هم تنیده هستند و می بایست برای اصلاح امور در تمامی جنبه ها به تقویت پرداخت اما شاید بتوان آمار کامل آرای کاربران به این گزینه را به نوعی نگران کننده توصیف کرد چراکه همان گونه که پیشتر گفتیم، چه بسا ضعف خودروسازان در پرداختن به ایمنی محصولاتشان، به نوعی دامن گیر نیروی انتظامی و دستگاه قضا هم خواهد بود؛ چراکه ضعف خودروسازان می تواند با سکوت این دو نهاد به راحتی تداوم یافته و در نهایت تبدیل به مشکلی فراگیر شود که در کنار مالکان خودرو، دامن گیر ناجا و قوه قضائیه نیز هست اما هیچ گونه تبعاتی برای خودروسازان به همراه نخواهد داشت!

مالکان کمترین میزان اشتباه را به خود اختصاص دادند

سرانجام، تنها حدود دو درصد کاربران رشد آمار نامطلوب سرقت مربوط به خودرو را ناشی از کاهلی مالکان خودرو دانسته اند و به نظر درک ماجرا چندان دشوار هم نیست؛ تا زمانی که فقر فزونی پیدا کند، ایرادات ایمنی خودرو به راحتی قابل رفع و رجوع نباشد، نیروی انتظامی و دستگاه قضا تدبیری برای مقابله با سارقان –و شاید دست کم خرید و فروش و استفاده از لوازم مسروقه- تدارک نبینند، بهترین تدابیر مالکان برای مقابله با این معضی رو به رشد، حکم دستی دارد که تنها مانده و لاجرم بی صداست!