به گزارش 598 به نقل از خبرنگار آئین و اندیشه خبرگزاری فارس، در آیه چهارم سوره سجده خداوند می‌فرماید: آسمان و زمین و هر چه در بین آن‌هاست را در 6 روز آفرید و در چند آیه پس از آن آمده که خداوند زمین را در دو روز و ارزاق اهل زمین را در چهار روز آفریده و نظم هفت آسمان را در دو روز استوار گردانید.

سوالاتی که مطرح می‌شود این است که اولاً؛ ارتباط این دو با هم چیست؟ ثانیاً؛ منظور از شش روز یا دو روز به حساب دنیا چقدر است؟ ثالثاً؛ مگر خداوند نمی‌‌توانست در یک لحظه همه آن‌ها را بیافریند که در شش روز آفرید! با توجه به اینکه از صفات خداوند متعال «بی‌نیازی» است پس نباید به زمان نیازی داشته باشد؟

معنای یوم و مفهوم روز در این آیات

در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که همگی دلالت دارند بر اینکه خداوند آسمان‌‌ها و زمین را در شش روز خلق کرده است. (54/اعراف، 3/یونس، 7/هود، 4/سجده). از طرف دیگر در سوره مبارکه فصلت در آیات 9 و 10 آمده است: خداوند زمین را در دو روز و ارزاق زمین را در 4 روز آفریده است؛ آنگاه در آیه 12 همین سوره آمده که نظم هفت آسمان را خداوند در دو روز استوار گردانیده است.

مراد از «یوم» در آیاتی که دلالت دارد بر اینکه آسمان‌ها و زمین در 6 روز خلق شده‌‌اند عبارت است از برهه‌‌ای از زمان که تعبیر به «دوران» می‌کنیم. و مراد، همین روزهای معمولی ما نیست که از حرکت وضعی زمین پدید می‌آید و استعمال «روز» برای قطعه‌ای از زمان در قرآن و متون دینی زیاد استعمال شده است. (المیزان، ج 17، ص 362-363)

پس مراد از «یوم» در این دسته از آیات، روز در مقابل شب نیست؛ چون که در خلقت آسمان‌ها و زمین هنوز زمین و خورشیدی نبوده است تا این «روز» پدید آید و ملاک زمان‌بندی شود. پس باید مراد «دوره» باشد. اما اینکه کیفیت خلقت در این 6 دوره به چه صورتی بوده است معلوم نیست.

البته آنچه از آیات استفاده می‌شود این است که دو روز برای خلق زمین بوده است (و می‌توان احتمال داد که منظور از این دو روز، دو مرحله خلقت است؛ یک روز به گونه گاز و مایع و روز دیگر به صورت جامد) و دو روز، برای خلق آسمان (یک مرحله به صورت گاز یا دود و مرحله بعد به صورت آسمان‌های هفت‌گانه) (معارف قرآن، خداشناسی، کیهان‌شناسی، انسان‌شناسی، مصباح یزدی، ص 241-243، تاریخ انتشار 1376، چاپ اول، چاپ دفتر انتشارات اسلامی)

اما آنجا که در سوره فصلت آمده که خداوند، اقوات زمین را در 4 روز آفریده است، روز در آنجا مراد، فصول چهارگانه است و ربطی به این دوران و مراحل خلقت ندارد و فصول اربعه از حرکت انتقالی زمین به دور خورشید پدید می‌آید. (المیزان، ج 17، ص 364، اسماعیلیان)

پس نتیجه بحث تا اینجا این شد که خداوند آسمان‌ها و زمین را در 6 دوره خلق فرموده است؛ دو دوره مربوط به خلق زمین، دو دوره هم مربوط به خلق آسمان (اما کیفیت به چه صورتی بوده معلوم نیست)؛ آنگاه ارزاق و اقوات زمین در 4 فصل آفریده شده‌اند؛ یعنی خداوند 4 فصل را آفریده تا ارزاق زمین به دست آیند.

تا این جا هم مراد از یوم مشخص شد و هم ارتباط آیات تا حدودی معلوم شد.

و اما جواب سؤال سوم و آن اینکه چرا خداوند به تدریج عالم را خلق فرموده است.

منظور از آسمان‌ها و زمین در آیات قرآن، آن چنان که از موارد استعمال و قرائن کلام به دست می‌آید، مجموع «عالم ماده» است و امور مادی به تدریج صورت می‌پذیرند.

جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم، جهان مادی است و از آثار لاینفک موجود مادی این است که به تدریج و با طی مراحل به تکامل می‌رسد و آسمان و زمین نیز از این قاعده مستثنا نیستند.