دلار نیست؛ دارو‌ها در گمرگ فاسد می ‌شوند

روزنامه تهران امروز: 20 درصد از داروهای وارداتی به گفته شهلا میرگلوبیات عضو کمیسیون بهداشت ودرمان مجلس به دلیل عدم دریافت یارانه در گمرک مانده و در حال فاسد شدن هستند. از سوی دیگر هم رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران با توجه به ترخیص نشدن دارو‌ها از گمرک، از احتمال نایاب شدن برخی از داروها در کشور سخن به میان می‌آورد.

بهمنی در حالی مدعی پرداخت ارز دارویی است که دولت در تصمیم گیری‌های جدید خود به طور کلی ارز مرجع را حذف و ارز مبادله‌ای برای خرید دارو را تصویب کرده است. از سوی دیگر به گفته «میرگلو بیات» براساس تصمیم گیری‌ها و در ابتدای تخصص بودجه در سال جاری، صحبت از 2000 میلیارد تومان یارانه دارو بود اما تاکنون هیچ خبری پیرامون تامین این اعتبار دیده نمی شود. این مسئله او را به این نتیجه رسانده است که مسئولان تمایلی به آزاد کردن این داروها ندارند و با بهانه‌جویی‌های مختلف سعی در پنهان‌کاری در عملکرد خود دارند.
حالا این سوال پیش آمده که دلیل عملکرد پنهان وغیر شفاف مسئولان درحوزه بهداشت چیست؟ در یک سال گذشته هماره حرف‌های ضد‌ونقیضی از وضعیت ارز دارویی و تامین داروهای مورد نیاز بیمارانی که تا به امروز 80 درصد هزینه‌ها را از جیب می پردازند از سوی مسئولان دولتی شنیده شده است. آنها مدعی هستند که ارز دارویی پرداخت شده است اما هر روز دسترسی مردم به دارو های مورد نیاز سخت‌تر می‌شود. حتی زمانی که دولت اعلام می کند که ارز مرجع حذف و به جای آن ارز مبادله‌ای به دارو اختصاص می‌یابد، باز هم بهمنی در گفت‌وگو با رسانه‌ها از پرداخت ارز مرجع خبر می‌دهد:« همچنان ارز مرجع برای واردات دارو پرداخت می شود و به این ترتیب گران شدن قیمت دارو توجیهی ندارد.» تا این سوال پیش بیاید که اگر بانک مرکزی واقعاً ارز مرجع به دارو می‌دهد چرا داروها هر روز گرانتر می‌شود؟ چرا هنوز هم نمایندگان مجلس می‌گویند که هیچ شواهدی که نشان دهد ارز مرجع به دارو اختصاص داده شده است؟

بالاخره ارز حذف شده یا نه؟
بهمنی رئیس بانک مرکزی دیروز در حالی مدعی پرداخت مداوم ارز مرجع به دارو شد که به گفته دکتر شهلا میرگلو بیات عضو کمیسیون بهداشت مجلس ، هر بار که پیرامون داروهای در گمرک مانده از مسئولین وزارت بهداشت سوالی می شود از حذف ارزمرجع و مشکلات دارو سخن به میان می‌آورند.او می‌گوید که داروهای مانده درگمرگ در‌حالی فاسد می شوند که مسئولان وزارت بهداشت قول پیگیری و حل این مشکل را داده‌اند. او می‌گوید:« بخشی از این داروها جزو داروهای ضروری نیست اما این دلیلی نمی‌شود که این داروها فاسد شود.»
دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران هم نسبت به نگه داشتن داروها در گمرک توسط برخی شرکت‌های دارویی هشدار می‌دهد و می گوید: این وضعیت باعث می شود در آینده نزدیک، دارو کمیاب شود.
به گفته او برخی شرکت‌های دارویی به خاطر اینکه وضعیت ارز دارو مشخص نیست، از ترخیص داروهای وارداتی از گمرک خودداری می‌کنند. او با اشاره به اخبار مربوط به حذف ارز مرجع دارو، می گوید:« این وضعیت باعث شده تا برخی شرکت‌های دارویی تا تعیین تکلیف وضعیت ارز دارو، از ترخیص داروهای خود از گمرک خودداری کنند.»
خسرونیا در ارتباط با انگیزه این شرکتهای دارویی از آزاد نکردن داروها از گمرکات کشور، می‌گوید: این شرکتها احساس می کنند اگر الان داروها را ترخیص کنند، یا ضرر می‌کنند و یا اینکه سود فروش آنها پایین خواهد بود. بنابراین، دست نگه داشته اند تا تکلیف ارز دارو مشخص شود.

قطع همکاری شرکت های بزرگ دارویی
رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران همچنین از قطع همکاری شرکتهای بزرگ دارویی با شرکتهای وارد کننده دارو به ایران خبر می‌دهد و می‌گوید: به نظر می‌رسد، با ادامه این وضعیت در آینده نزدیک شاهد کمیاب شدن دارو خواهیم بود. او از مجلس و دولت می‌خواهد که هرچه زودتر برای تعیین تکلیف ارز دارو اقدام کنند. این در حالی است که مجلسی‌ها خود هم نمی دانند که ارز دارویی که دولتی‌ها مدعی هزینه‌کرد آن هستند، کجا خرج شده است. از سوی دیگر شرکت‌هایی که داروهای آنها فاسد شده است برای جلوگیری از افزایش قیمت به انتظار ارز مرجع نشسته بودند.چون براساس قانون بانک مرکزی، قیمت اجناسی که ارز مرجع به آنها تعلق می‌گیرد، اگر پیش از تخصیص ارز مرجع از گمرک ترخیص شود، برای واردکنندگان با ارز آزاد محاسبه خواهد شد. اجرای این قانون سبب شده ‌است برخی از کالاهای تجهیزات پزشکی که در اولویت دوم هستند و از ارز مرجع بهر‌مند می‌شوند در گمرک باقی بمانند.
صاحبان این تجهیزات به امید تخصیص ارز مرجع، این کالاها را از گمرک ترخیص نکرده‌اند چرا که در آن صورت قیمت تمام شده آنها برای واردکنندگان حداقل تا سه برابر افزایش پیدا می‌کند. اما حالا آنها نه تنها ارز مرجع دریافت نکردند که برخی از اقلام آنها در حین انتظار فاسد شده‌اند. از سوی دیگر نگهداری این کالاها، ویژگی‌ها و قوانین خاص خودش را دارد. ضمن اینکه انبارهایی که این کالاها در آنها نگهداری می‌شوند از واردکنندگان، هزینه انبارداری دریافت می‌کنند که این موضوع نیز سبب افزایش قیمت تمام شده کالاها می‌شود. وزات بهداشتی‌ها هم از جمله محمد حسن طریقت وزیر بهداشت،درمان و آموزش پزشکی بارها اعلام کرده‌اند که «ترخیص داروها از سوی وارد‌کننده به تعیین ارز آن از سوی بانک مرکزی بستگی دارد.» در مقابل بانک مرکزی مدعی است که ارز مرجع به بازار دارو ترزیق می شود. از سوی دیگرمحمد حسن طریقت هم که بارها اعلام کرده است از عاملان گرانی داروها شکایت خواهد کرد هنوز عزم را برای وفا به عهدی که داده جزم نکرده تا حداقل معلوم شود که مسئول گرانی‌ها ونایاب شدن دارو و تجهیزات پزشکی کیست؟ چرا زمانی که بهمنی مدعی است ارز مرجع به دارو پرداخت شده، وزیر بهداشت از پزشکان می‌خواهد که داروهای کمیاب را در نسخه بیماران ننویسند؟