به گزارش خبرنگار مهر، در سال‌هاي اخير محيط زيست لرستان شرايط خاصي را از لحاظ پارامترهاي زيستي تجربه کرده است؛ برنامه‌هاي شتاب‌زده از يک سو و عدم استفاده از متخصصين شرايط را براي يک زيستن پايدار به رويا نزديک کرده است.

محيط زيست اين استان چه از لحاظ محيط‌زيست انساني و چه از لحاظ محيط طبيعي در شرايط خاصي قرار داشته و هر گونه برنامه ريزي غلط مي‌تواند راه را براي ناپايداري، تخريب و آسيب‌هاي اجتماعي و اقتصادي باز بگذارد.

اين در حالي است که لرستان از لحاظ شاخص‌هاي زيستي يکي از بهترين استان‌هاي کشور است که حفاظت، حراست و نگهداشت سرمايه‌هاي زيستي آن وظيفه اي سنگين محسوب مي‌شود. بوم سازگان اين سرزمين به واسطه اقليم خاص شرايط را براي بهره‌برداري‌هاي پايدار بر اساس توان اکولوژيک فراهم کرده است اما آنچه که در ساليان اخير شاهد آن بود‌ ايم بي توجهي کامل به اين شاخص‌ها بوده تا موضوع استفاده چند جانبه به بهره کشي مخرب تبديل شود.

بي‌توجهي به اکولوژي شهري و رشد فزاينده آلودگي‌ها

در اين ميان تردد تعداد زيادي وسيله نقليه فاقد استانداردهاي زيست محيطي شامل خودروهاي فرسوده، ميني بوس‌هاي با بيش‌از 20 سال کار و موتورسيکلت‌هاي آلاينده معضلي است که هواي لرستان با آن دست و پنجه نرم مي‌کند.

محسن تيزهوش کارشناس ارشد محيط‌زيست در اين رابطه مي‌گويد: يکي از مواردي که سلامتي لرستانيها را مورد آسيب قرار داده و متاسفانه همچنان مورد بي توجهي مسئولان امر قرار دارد چالش افزايش آلودگي‌هاي محيط زيست شهري است.

وي ادامه مي‌دهد: يکي از عوامل افزايش آلودگي را مي‌توان به تردد خودروهاي فرسوده همچون ميني بوس‌هايي مرتبط دانست که از لحاظ استانداردهاي محيط زيستي بيشترين ميزان آلودگي را در پي داشته و بي توجهي به خروج آنها از ناوگان شهري آن هم در مرکز استان موجب پايداري آلاينده‌ها شده است.

تيزهوش با يادآوري اينکه ايران يکي از کشورهاي تاثيرگذار در حوزه توليد آلاينده‌هاي جوي است؛ مي‌گويد: بر اساس آمار در تمام ايران سالانه 350 ميليون متريک تن گاز کربنيک متصاعد مي‌شود که سهم خودروها و سوختي که در آنها استفاده مي‌شود نزديک به 50 درصد اين آلودگي را شامل مي‌شود.

ريزگردهاي عربي و ميزباني لرستان

اين فعال محيط زيست معتقد است که تنها دليل اين رويکرد غلط که همچنان نيز در استان در جريان است بي توجهي به اکولوژي شهري خرم آباد است.

تيزهوش به ديگر دلايل رشد آلودگي هوا در استان اشاره مي‌کند و ادامه مي‌دهد: از سوي ديگر استان لرستان همچون ساير استانهاي غربي کشور در يک دهه اخير ميزبان ناخواسته ذرات ريز معلق بوده و از اين راه آسيب‌هاي بسياري متحمل و خسارت‌هاي بي‌شماري چه از لحاظ اکولوژيکي و چه از لحاظ اقتصادي به بدنه آن وارد شده است.

وي معتقد است که اگر شرايط مناسب جنگل و مرتعي براي لرستان فراهم نبود شايد امروز شرايط زيستي براي اين استان خطوط قرمز بيشتري را رد مي‌کرد.

عقب‌نشيني جنگلها در جدال با پيشروي فرسايش خاک!

و اما چالش ديگري که در سال‌هاي اخير محيط زيست لرستان با آن درگير بوده است روند رو به رشد تخريب جنگل‌ها در اين استان است. اين در حالي است که ما در سال‌هاي اخير نگهبان خوبي براي جنگل‌ها و مراتع ارزشمند خود نبوده ايم و راه را ناخواسته براي عقب‌نشيني گسترده آن باز گذاشته ايم.

اين کارشناس محيط‌زيست در اين رابطه نيز مي‌گويد: يکي از دلايل اين معضل رويکرد شتاب زده و به دور از ارزيابي‌هاي زيستي و اقتصادي به جنگ‌لها و مراتع بوده است. تيزهوش ادامه مي‌دهد: از بين رفتن جنگل‌ها و عدم بررسي دقيق اين معضل در کنار کمبود حافظان طبيعت اسباب نابودي جنگل‌هاي ارزشمند لرستان را فراهم آورده است. وي به تبعات اين چالش زيست محيطي اشاره کرده و يادآور مي‌شود: شوربختانه از بين رفتن درختان بومي‌لرستان، فرسايش خاک را در پي داشته که اين امر مي‌تواند در سالهاي آينده لرستان را با چالش کمبود منابع آبي مواجه سازد.

نگاه غلط تصميم گيران و نتيجه اي به نام «ناپايداري زيستي»

محتواي سطور نگاشته شده تا اينجا تنها بخشي و نه همه مشکلاتيست که امروز محيط زيست لرستان با آن درگير است تا هر روز بر عمق نگراني فعالان محيط زيست از استمرار اين وضعيت افزوده شود.

نبود برنامه جامع در کنار انتخاب رويکردهاي سطحي در برخورد با مسائل پيچيده اکولوژيکي شرايط را براي زيست بوم استان به خط بحران رسانده است.

اين کارشناس ارشد محيط زيست در ادامه سخنانش به اين چالش اينگونه اشاره مي‌کند: آنچه که در ساليان اخير بر شرايط زيستي اين سرزمين رفته است، بي‌شک حاصل عدم برنامه ريزي صحيح و راهبردي، اقدامات شتاب زده و عدم استفاده از متخصصين در جايگاه درست است.

چه کسي پاسخگوست؟

تيزهوش معتقد است که حاصل اين بي‌توجهي را امروز مي‌توانيم در شرايط محيط زيست استان به خوبي احساس کنيم و به ذکر مثالي در اين زمينه مي‌پردازد و مي‌گويد: در اين سال‌ها براي موضوع خزان زودرس درختان مرکز شهر خرم‌آباد چاره‌اي انديشيده نشده است زيرا هنوز هم محيط‌زيست شهري برايمان يک دغدغه جدي به حساب نمي‌آيد.

و به راستي امروز چه کسي مي‌تواند پاسخگوي آنچه که بر طبيعت لرستان رفته است، باشد هنگامي‌که هر روز دست روي دست گذاشته و شاهد از بين رفتن پايداري‌هاي زيستي اين استان هستيم؟

هنگامي‌که برنامه ريزي براي جبران مشکلات محيط زيست شهري در دستور کار مسئولان استان ما نبوده چه مي‌توان گفت جز اينکه عامل اصلي در اولويت نبودن محيط زيست و عدم برنامه ريزي صحيح در برخورد با چالش‌هاي پيش روي بوده است.

عدم استفاده از دانش آموختگان محيط زيست

اين فعال محيط زيست در ادامه سخنان خود به ديگر مشکلات اين حوزه نيز گريزي مي‌زند و مي‌پرسد: چرا امروز دانش آموختگان رشته محيط زيست و منابع طبيعي با وجود اين همه مشکل در زيست بوم استان به شغل‌هاي کاذب و وعده‌هاي پوچ روي آورده‌اند؟

تيزهوش ادامه مي‌دهد: هنگامي‌که عرصه‌هاي محيط‌زيست طبيعي و انساني استان بيش از گذشته به نيروهاي جوان و تحصيل کرده نيازمند است تا در کنار افراد باتجربه اين حوزه شرايط فعلي را به سمت پايداري سوق بدهند؛ چرا متوليان امر در اين مسير گام برنمي‌دارند. به هر روي امروز محيط زيست لرستان با چالشها و ابهامات زيادي مواجه است، ابهامات و دغدغه‌هايي که اگر چه گاه پاسخ آنها شفاف به نظر مي‌رسد اما همچنان از سوي متوليان امر بي پاسخ
مانده اند تا فعالان حوزه محيط زيست بيش از پيش نگران آينده محيط زيست اين استان باشند.

مرزهاي هشدار را هم رد کرده‌ايم!

امروز محيط زيست استان لرستان به دلايلي که تنها برخي از آنها در بالا ذکر شد، مرزهاي هشدار را نيز رد کرده و تنها راه حل نجات اين سرمايه ارزشمند برنامه اي جامع، مانع و خردمندانه است؛ برنامه اي که بر اساس ارزيابي‌هاي اکولوژيکي تنظيم شده باشد تا شاهد بهبود شرايط فعلي و حرکت به سوي پايداري‌هاي سرزمين باشيم.

به هر روي هر چند که مسير حرکت متوليان امر افق روشني پيش رويمان نگذاشته است ولي بازهم اميدواريم که مسئولان امر با استفاده از نيروهاي توانمند و متخصص و همچين تدوين برنامه‌هاي با پشتوانه کارشناسي گام‌هايي استوار و پايدار در راستاي احيا، بهبود و پيشرفت شرايط فعلي بوم سازگان لرستان بر داشته تا شاهد آينده اي پايدار باشيم.