محسن رضایی امروز در حاشیه سفر مشهد در زمینه های مختلف سیاسی و اجتماعی به تبیین و تشریح نظرات خود در گفت وگو با خبرگزاری فارس پرداخت.

مشروح این گفت وگو را در ادامه بخوانید.

نظرتان درباره دیپلماسی دولت یازدهم چیست؟

رضایی: در بحث مذاکرات دو نوع دستاورد قابل پیش بینی است. از لحاظ دستاوردهای مستقیم حداقل انتظار ما لغو تمامی تحریم ها است و حداکثر به این نتیجه برسیم که باید کلیه سلاح های شیمیایی در منطقه از بین برود و دستاورد دوم اینکه در دموکراسی تبعیض قائل نشوند مثل مردم بحرین که حکومت مردمی می خواهند.

در مورد دستاوردهای غیرمستقیم مذاکرات نیز باید گفت در دنیا طی هشت سال گذشته فضایی ایجاد کردند که ایران به دنبال جنگ و کشتار است.

در این دوره از مذاکرات چهره واقعی ایران شفاف شد و ما توانستیم کشورهایی مثل رژیم صهیونیستی را به شدت عصبانی کنیم و نشان دهیم که ایران به دنبال صلح و بیزار از بمب هسته ای و شیمیایی است.این را باید به تیم مذاکره کننده بگویم که نباید در مذاکرات هیجان زده و ذوق زده شوند.

جایگاه منافع ملی، فردی و جناحی کجاست؟

رضایی: منافع ملی با منافع جناحی اشخاص فرق می کند. حفظ منافع ملی وظیفه ماست و در جهان، کشور ایران است که پرچم اسلام را دارد.

منافع جناحی و شخصی گاهی می تواند در تقابل با منافع ملی باشد و منافع ملی در کشور همان منافع اسلام و نظام است.

عملکرد دولت یازدهم در زمینه نرمش قهرمانانه را چگونه ارزیابی می کنید؟

رضایی: در تمام دوران رهبری آیت الله خامنه ای، سیاست خارجی تحت نظارت ایشان بوده و البته این بدان معنا نیست که دولت ها اشتباه نکردند و این اشتباه به میزان بصیرت دولتها متغیر بوده است؛ هر جا بصیرت باشد میزان تندروی و کندروی کاهش می یابد.

به عنوان مثال در زمان آقای احمدی نژاد چرا به توافق آقای لاریجانی با سولانا عمل نشد یا توافقاتی که با پوتین بسته شد چرا عمل نشد و پشت پا زده شد و این کندروی و تندروی ها مشکلاتی را بوجود آورد.امیدواریم دولت یازدهم تجربه های گذشته را با توسل به مشی اعتدال خود بکار گیرد.

منظور شما از ولایتی های آزاده که در برخی سخنان خود به آن اشاره کردید، چیست؟

رضایی: من معتقد به ولایتی های آزاده هستم یعنی با چشم باز پیرو ولایت باشند و اینها بهترین نمره را کسب و در شرایط سخت فداکاری می کنند و چون با چشم باز پیرو ولایت هستند، خطاهای کمتری دارند.

تعریف شما از ولایت چیست؟

رضایی: ولایت در اسلام مسئله بسیار مهمی است و در مسیحیت و یهودیت ما چنین بحث و این عمق را نمی بینیم و این یکی از اختصاصات اسلام است. دامنه ولایت از ولایت الهی و رسول خدا شروع و تا مومنین ادامه می یابد. ولایت از مردم جداناپذیر و بهم پیوسته است به طوری که یکی از شرایط ولایت، ارتباط ولی با مردم و بالعکس است.

ما در شیعه به ولایت به عنوان یک اصل اساسی توجه داریم که یک شکل آن را در مرجعیت که یک نوع ولایت است، می بینیم. در بسیاری از آموزه های مختلف دینی نیز جنبه ولایت مشاهده می شود که اهمیت موضوع را به انسان نشان می دهد.

جمهوری اسلامی با رأی و انتخاب مردم شکل گرفت و یکی از دلایل و مستندات تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت این است که مردم می خواهند و مردم سالاری دینی مجوزی برای تشکیل حکومت دینی در عصر غیبت است.

رابطه ولایت با بصیرت را چگونه تعریف می کنید؟

رضایی: همیشه در بصیرت نیاز به شاخص داریم و عقل بشر به تنهایی کافی نیست؛ ولایت شاخصی است که انسان با کمک آن بصیرت را کامل می کند. در جامعه خودمان از امام تا کنون اگر این شاخص نبود اتفاقات ناگواری می افتاد و در همین زمینه دو مثال برای شما می زنم.

آدمهایی وابسته به القاعده به مدت هفت روز خانه خدا را محاصره کردند و برخی از امام خواستند از این حادثه حمایت کنند ولی امام گفتند این محاصره کار صهیونیست ها است.

تجربه تاریخی نیز نشان داد که این اتفاق آب به آسیاب دشمن می ریخت و امام خمینی می دید چه کسانی از این حادثه استفاده می کنند.

انقلاب اسلامی ایران با بصیرت و حرکت های بصیرت گونه به جلو حرکت می کند و هر زمان این بصیرت ها کمرنگ شد، ضررهای زیادی کردیم.

چگونه می توان سطح بصیرت عمومی را بالا برد؟

رضایی: این کار ساده ای نیست و بسیار سخت است؛ اقشار جامعه نسبت به بصیرت گروه بندی می شوند.

شهید مطهری در خط شناسی گروهای سیاسی، انسان بزرگی بود و ما چندین نمونه مثل ایشان را در تاریخ انقلاب داریم. در فتنه 88 من خیلی از دوستان ولایی را می دیدم که نمی توانستند عمق حادثه را ببینند و تحلیل و یک برنامه راهبردی برای فتنه طراحی کنند.

مسئله بصیرت با اعتماد، پیوند دارد یعنی اگر اعتماد مردم به پیشکسوتان سیاسی محکم باشد، مردم به همین دلیل رفتار آنها را درک کرده و حرکت می کنند.

کسی که بصیرت دارد پیشگام جامعه است و اگر بصیرت نداشته باشد مردم را به انحراف می کشاند.

تعریف شما از سیاه نمایی و سیاه زدایی چیست؟

رضایی: سیاه نمایی و سیاه زدایی در بخش اول مثل هم هستند و هر دو مشکلات را می گویند ولی در سیاه نمایی در نیمه دوم یاس و ناامیدی به جامعه تزریق می شود و در سیاه زدایی مشکلات با راه حل اش مطرح می شود. سیاه زدایی لازمه جامعه و سیاه نمایی کمک به دشمن است.

باید گرانی و راه حل اش را به مردم گفت ولی بعضی می گویند دارد سیاه نمایی می کند که اینطور نیست. در سیاه زدایی به مردم اعتماد و امید داده می شود.

عده ای می گویند ولایت مداری در جامعه کمرنگ شده است

رضایی: من موافق کمرنگ شدن ولایت مداری در جامعه نیستم و نمونه بارز آن انتخابات ریاست جمهوری بود که مردم لبیک جانانه به رهبری گفتند.

برخی ارزش ها و مسائل فرهنگی از ظاهر گرفته تا باطن آدمها در جامعه تا حدودی کمرنگ شده و مهم ترین آن نرخ طلاق در ایران است.

من معتقد به اسلام اجتماعی هستم چرا که به اندازه کافی به اسلام سیاسی توجه کردیم و باید در سبک زندگی، الگوی تربیت، بازار و اقتصاد و شهرسازی نیز کاملاً متحول شویم تا مثل اسلام سیاسی، اسلام اجتماعی را درک کنیم.