فعالان در تبعید: بن بست مذاکرات بر سر پروژه 200 میلیون دلاری کشور افغانستان و احداث سد بر رود باستانی “هری مند” که موجب خشکی این رود در دامنه آن در ایران، کم آبی خراسان و خشک شدن دریاچه”دوستی” در این استان خواهد شد، با پیشنهاد عجیب روزنامه شرق در شماره “1867″ صبح امروز، دوشنبه 6 آبان 92 همراه بود.

این گزارش روزنامه شرق که به قلم خانم آذر جزایری که با تیتر خشن سایر روزنامه های صبح امروز تهران در این خصوص همراه بود، ضمن انتقاد از بی تفاوتی افغانها برای مذاکره، پیشنهاد داد:” اگر تلاش افغانستان بر عدم مذاکره با ایران درخصوص سد سلما پابرجا باشد در چنین شرایطی ایران، بزرگ‌ترین قدرت را در دست دارد و آن هم حضور مهاجران‌میلیونی این کشور در ایران است. در این شرایط توصیه می‌شود مسوولان آبی کشور با حساسیت بیشتری به این موضوع نگاه کنند که قطعا اولین قدم مذاکره و دستیابی به یک نتیجه مشترک با افغانستان است!”

روزنامه شرق طی این گزارش ضمن ابراز نگرانی از احداث سد “سلما” بر روی رودخانه باستانی “هری رود” توسط کشور افغانستان، نوشت: “افغانستانی‌ها در تلاشند تا روی رودخانه هریرود سدی احداث کنند که در این‌صورت منطقه شرق ایران کاملا خشک خواهد شد.”

گزارش این روزنامه که با تیتردرشت برخی رسانه های ایران با عنوان” افغانها مشهد را خشک می کنند” همراه بود، ضمن تاکید بر “لزوم توافقات بین‌المللی احداث سد روی رودخانه‌های مرزی با موافقت همسایگان” می نویسد: اما متاسفانه با وجود تلاش‌های مسوولان وزارت نیروی ایران، افغانستانی‌ها حاضر به مذاکره نیستند که در این صورت احداث سد “سلما” بحران آبی جدی‌ای در ایران ایجاد خواهد کرد.

گفته میشود سد بحث انگیز “سلما” با سرمایه‌گذاری 200‌میلیون‌دلاری هندوستان در حال اجراست و پیش‌بینی می‌شود در سال آینده به بهره‌برداری برسد و مانع از انتقال آب رودخانه “هری رود” به ایران خواهد شود.

این سد همچنین، باعث خشک‌شدن سد “دوستی” مشترک میان ایران و ترکمنستان خواهد شد و تامین آب شهر مشهد
را با مشکلاتی مواجه خواهد کرد.

گزارش روزنامه شرق تاکید دارد: “افغانستانی‌ها در حالی حاضر به مذاکره با ایران نیستند که در حال حاضر سه‌میلیون افغان در ایران زندگی می‌کنند و در عین حال ایران تاکنون منفعت زیادی به این کشور رسانده است.”

فضل احمد ذاکری”، مدیر بخش رودهای هریرود و مرغاب در وزارت انرژی و آب افغانستان در این زمینه گفته است: “ما پروژه‌های بسیاری در افغانستان داریم و هر پروژه‌ای دشمنان خود را دارد؛ توقف کار در سد سلما ممکن نیست. ما این سد را تکمیل می‌کنیم.”

ذاکری می‌گوید: یکی از این دشمنان، پاکستان است، زیرا این کشور از ساخته‌شدن این سد به‌دست هند (رقیب دیرینه خود) خشنود نیست. این در حالی است که در ماه آوریل، مقامات اطلاعاتی افغانستان اعلام کردند که طرح انفجار سد سلما با دوهزارو860پاوند مواد منفجره را خنثی کرده‌اند. آنها مدعی شدند که این نقشه با کمک سرویس اطلاعاتی پاکستان طراحی شده بود.

با این‌حال، ذاکری به‌صراحت اشاره می‌کند که هیچ‌گونه مدرکی مبنی‌بر اقدام منفی ایران علیه این سد موجود نیست و ایرانیان تنها به‌طور پیوسته خواستار مذاکره در این زمینه هستند. وی در این زمینه گفته: “شاید آنها نیاز داشته باشند که با ما گفت‌وگو کنند؛ اما در حال حاضر، ما هیچ نیازی به گفت‌وگو با ایران و مذاکره درباره آب نمی‌بینیم.”

“شجاع‌الدین ضیایی”، معاون وزارتخانه انرژی و آب افغانستان نیز طی اظهاراتی گفته است: “هم‌اکنون کابل ‌دلیلی برای انجام مذاکرات آب با ایران نمی‌بیند.”