جام جم آنلاین: سه روز مانده تا آغاز مذاکرات هسته‌ای ژنو 3، و گمانه‌زنی‌ها در قبال فرجام این دور از گفت‌وگوها میان ایران و 1+5 ادامه دارد؛ گمانه‌زنی‌هایی که هرچند بعضی خوشبینانه و برخی دیگر بدبینانه است، اما همگی حاکی از نقش‌های متفاوتی است که این‌بار کشورهای عضو 1+5 برای خود برگزیده‌اند.

هرچند پیش از این واشنگتن نقش منفی در سناریوی مذاکره شش کشور با ایران را ایفا می کرد و حتی این کاخ سفید بود که توافق های 10 سال قبل ایران و اروپا بر سر پرونده هسته ای را برهم زد، اما گویی معادلات جدید بین المللی باعث شده تا این بار آمریکا یا حتی انگلیس خود را همراه با گفت وگوهای هسته ای نشان داده و این برخی کشورهای اروپایی باشند که بر طبل ناسازگاری کوفته و نقش منفی را در نمایشنامه دیپلماتیک از پیش طراحی شده بازی کنند.

تغییر موضع ناگهانی کشورهای 1+5 حتی برای رسانه های غربی نیز شگفت آور است، چنان که روزنامه گاردین در گزارشی نوشته «در ایران دیگر انگلیس «شیطان کوچک» نیست، فرانسه است... ایرانی ها می گویند کار، کار فرانسوی هاست.»

در تازه ترین موضعگیری ها در آستانه مذاکرات ژنو3 و درحالی که پیش از این تهران هشدار داده بود پیگیری سیاست تحریم تاثیری منفی بر سرنوشت گفت وگوها خواهد گذاشت، اتحادیه اروپا با ارائه اسنادی علیه هفت بانک و دو شرکت ایرانی که حکم دادگاه بدوی را برای خروج از تحریم های اتحادیه اروپایی گرفته بودند، با رأی دادگاه تجدیدنظر و تا صدور حکم نهایی به صورت موقت این شرکت ها را دوباره به فهرست تحریم ها بازگرداند.

به گزارش فارس، اتحادیه اروپا دلیل این امر را نظر دادگاه تجدیدنظر درباره تحریم این شرکت ها به بهانه ظن و گمان دخالت این شرکت ها در طرح های هسته ای ایران اعلام کرده است.

هرچند گفته می شود در دادگاه های بدوی اروپا شرکت های ایرانی استدلال کردند که این شرکت ها خصوصی بوده و هیچ سندی مبنی بر ارتباط آنها با پرونده هسته ای ایران وجود ندارد و به همین دلیل در دادگاه های بدوی به علت نبود مدارک علیه این شرکت ها، رای به نفع شرکت ها و بانک ها ایرانی صادر شد، اما اروپایی ها به دادگاه تجدید نظر در دادگاه عالی اتحادیه اروپا مدارکی علیه شرکت ها و بانک های ایرانی ارائه کرده اند و دادگاه تجدید نظر به صورت موقت دستور داده که تا صدور حکم قطعی این دادگاه و بررسی کامل مدارک، این بانک ها و شرکت ها دوباره به فهرست تحریم های اتحادیه اروپا بازگردند و تحریم علیه این شرکت ها دوباره برقرار شود.

کارشناسان تحریم معتقدند اتحادیه اروپا از برقراری دوباره این تحریم ها که عملا تحریم ها جدیدی نیز محسوب نمی شود و در قالب ظاهری مناقشات حقوقی قابل توجیه است، به عنوان یک تاکتیک و ابزار فشار بر ایران در مذاکرات هسته ای بهره می جوید.

برخی بر این عقیده اند که این تحریم ها در راستای تلاش اروپا برای دفاع از موقعیت خود در مذاکرات هسته ای است؛ موقعیتی که به دنبال انعطاف ظاهری واشنگتن، تاحدودی تضعیف شده است.

اما این فقط اروپایی ها نیستند که تلاش دارند تا از ابزار تحریم به عنوان راهکاری برای افزایش فشار بر تهران در آستانه مذاکرات ژنو3 استفاده کنند، بلکه واشنگتن نیز با محوریت کنگره، از همین راهکار استفاده کرده و تلاش دارد تا گفت وگوهای ایران و 1+5 را تحت تاثیر قرار دهد.

با وجود این در راستای نقش های تازه ای که آمریکا شاید به دلیل فشارهای افکار عمومی ایفا می کند، برخی مقامات ایالات متحده تلاش دارند تا نشان دهند برای ادامه مذاکرات هسته ای قصد ندارند به ایران فشار بیاورند.

در همین خصوص آن گونه که ایرنا گزارش داده است، دایان فاینستاین، رئیس کمیته اطلاعات سنا مخالفت شدید خود را با هرگونه اقدام در جهت تشدید تحریم های یکجانبه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران همزمان با مذاکرات هسته ای اعلام کرده و گفته است: تا زمانی که جان کری تلاش می کند در زمینه برنامه هسته ای ایران به راه حلی دیپلماتیک برسد، تحریم های بیشتری نباید تصویب شود.

این درحالی است که سناتورهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه از جمله میچ مک کونل رهبر اقلیت های جمهوریخواه سنا و نیز رابرت منندز رئیس کمیته روابط خارجی این مجلس تمایل دارند در راستای تصویب دور جدید تحریم های علیه ایران در دوره بازنگری لایحه اختیارات دفاع ملی آمریکا که طی چند روز آینده آغاز می شود با مجلس نمایندگان این کشور هم راستا شوند، اما فاینستاین معتقد است برهه زمانی کنونی برای این اقدام مناسب نیست.

وی ضمن ابراز تعجب از پافشاری برخی سناتورها بر تضعیف روند مذاکرات میان رهبران غربی و ایران گفت، افزودن تحریم های جدید به لایحه اختیارات دفاعی یا هر قانون دیگری نه تنها به توافقی بهتر با ایران منتهی نمی شود بلکه مانع از انعقاد هر گونه توافق خواهد شد.

گفته می شود دولت اوباما بشدت تلاش می کند از طریق لابی با هری رید رهبر اکثریت دموکرات های سنا و تیم جانسون رئیس کمیته بانکداری این مجلس، تصویب لایحه تحریم های بیشتر علیه ایران و نیز افزودن متمم های مرتبط با جمهوری اسلامی را تا پایان دور بعدی مذاکرات که قرار است چهارشنبه آغاز شود، به تعویق اندازد و حتی جان مک کین، سناتور جمهوریخواه که تاکنون حامی وضع تحریم های قبلی علیه ایران بود، با وجود ابراز تردید درباره اثربخشی سیاست فعلی باراک اوباما در قبال ایران، گفته است با ارائه فرصت دو ماهه برای پیشبرد مذاکرات موافق است.

اختلاف ها در واشنگتن درباره چگونگی مواجهه با رویکرد جدید تهران در مذاکرات هسته ای درحالی بالا گرفته که یک مقام ارشد آمریکایی از احتمال بالای توافق کشورهای 1+5 و ایران در مذاکرات بیست و نهم آبان خبر داده است.

به گزارش مهر، روزنامه هاآرتص بدون اشاره به نام این مقام ارشد آمریکایی به نقل از وی، از فشار کشورهای 1+5 بر کنگره آمریکا برای خودداری از تصویب تحریم های جدید علیه ایران خبر داده و با این حال گفته است: شماری از اعضای کنگره معتقدند با تحریم های بیشتر، ایران به نقطه تسلیم می رسد و برنامه خود را متوقف می کند اما من شخصا معتقد نیستم که تسلیم به این زودی ها باشد، این فرهنگ مقاومت است.

وی در مورد میزان منافعی که ایران در صورت نهایی شدن توافق با 1+5 به دست خواهد آورد نیز گفته است: در پیش نویس توافق پیشنهادی، کاهش موقت تحریم ها در مورد ایران مد نظر قرار گرفته است، اما فکر نمی کنم این مبلغ بیش از 15میلیارد دلار باشد.

مقامات آمریکایی در روزهای اخیر میزان دارایی های مسدودشده ایران در بانک های کشورهای مختلف را حدود 45 میلیارد دلار عنوان کرده اند. اکنون به دلیل آن که نمی خواهد در ذهن مردم جهان به عنوان برهم زننده گفت وگوها شناخته شود، این نقش را به اروپایی ها سپرده است.

چنین است که با توجه به مخالفت همیشگی اسرائیل با مذاکرات هسته ای ایران و 1+5، کم نیستند کسانی که تاکید دارند، سیاست افزایش تحریم ها در آستانه مذاکرات ژنو3، در واقع تاکتیک لابی اسرائیلی برای به بن بست کشاندن گفت وگوهای هسته ای است و نقش نیابتی مذاکره کنندگان از طرف رژیم صهیونیستی چیزی جز ادامه همین راهبرد نیست.

در راستای همین تحلیل است که روزنامه هاآرتص از فشار بنیامین نتانیاهو بر فرانسه خبر داده و می نویسد: نتانیاهو از فرانسه خواسته تا از مواضع قبلی خود درباره برنامه هسته ای ایران کوتاه نیامده و از سبک شدن تحریم ها جلوگیری کند. به گزارش یونایتدپرس اینترنشنال، نتانیاهو با قدردانی از موضع رئیس جمهور فرانسه نسبت به پرونده هسته ای ایران اظهار امیدواری کرده که فرانسه در این خصوص از خود انعطاف نشان ندهد.

همزمان اکونومیست نیز خبر داده است که نتانیاهو با سران هر شش کشور عضو 1+5 تماس گرفته تا آنها را به اتخاذ موضعی سخت تر در قبال ایران وادارد. با این حال به نوشته این نشریه، «تحریم ها دستیابی به توافق را دشوارتر می کند، زیرا این تحریم ها حسن روحانی، رئیس جمهور و محمدجواد ظریف، وزیر خارجه و معتبرترین و سازنده ترین مذاکره کننده ای را که ایران می تواند داشته باشد تضعیف می کند.»

تشدید فشار لابی اسرائیلی برای اعمال فشار بیشتر بر تهران درحالی است که روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز هشدار داده است، در صورت شکست احتمالی مذاکرات هسته ای در نتیجه تشدید تحریم ها، اسرائیل و تندروهای آمریکایی مسئول آن خواهند بود اما دیگران باید تاوان آن را بپردازند.

اتاق جنگ اقتصادی علیه رژیم ایران در دولت اوباما