به نوشته «اعتماد»، در زمان وقوع حادثه گود ايران زمين، در نقاط ديگر شهر گود‌برداري‌هاي غيراصولي با وقوع حادثه رخ داد اما صداي آن هيچ جا در نيامد؟ پروژه‌هاي ديگري در شهر تهران است كه با وجود پيگيري شهروندان بي‌نتيجه مانده است اما آيا اين پروژه‌ها نيز همانند ايران‌زمين به نتيجه مي‌رسد؟

حقايقي تلخ از پروژه گلستان

صداي ترك ديوارها خواب را از اهالي كوچه شهيد عليخاني شرقي در شيراز جنوبي گرفته است. ماه‌ها ست كه خودشان را به هر دري زده‌اند كه اثبات كنند گودبرداري با ارتفاع 33 متر در اين محل خطرناك است. نشست 11 سانتيمتري كوچه و ترك ديوارها و وصله پينه كردن ديوارهاي ساختمان‌هايشان به جايي نرسيده است. اين بار هم پروژه به شركت معتبر سرمايه‌گذاري بيمه ايران‌سبا تعلق دارد. اما احمد دنيامالي، عضو نزديك شوراي شهر به شهرداري به «اعتماد» گفت: گود و ترك‌هاي ديوارها خطري براي ساكنان ندارد. او تاكيد كرد: بررسي‌ها نشان مي‌دهد گود پر خطر نيست و بر اساس تمهيدات مهندسي مسائل ايمني رعايت شده است. او مدعي شد از نگاه مهندسي اگر ساختمان‌ها بر اساس اصول مهندسي بنا مي‌شدند با اين گودبرداري خسارتي وارد نمي‌شد و اين نشان مي‌دهد مبناي ساخت آن ساختمان‌ها غلط بوده است. اما اظهارات ساكنان در گفت‌وگو با «اعتماد» و نشان دادن اخطار تخليه از سوي شهرداري منطقه شش تهران گواه آن بود كه خطر ترك‌هاي ديوار آنقدر جدي بوده كه بايد تخليه صورت بگيرد ولي يك ماه نگذشته شركت مورد نظر به دليل عدم توان مالي از پرداخت هزينه‌هاي زندگي در هتل، افراد را به خانه‌هايي فرستاد كه ترس از مرگ بر بالاي سر ساكنانش چمبره زده است. تنها يك مسوول شهرداري در اين باره با «اعتماد» به گفت‌وگو نشست.

جواد كريميان اقبال، مدير كل معماري و ساختمان معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران درباره گودبرداري پروژه گلستان گفت: از اوايل سال 92 با گزارش‌هايي كه در اختيارمان قرار گرفت جلسات متعددي در اين خصوص برگزار كرديم و به شركت سرمايه‌گذاري بيمه ايران به عنوان كارفرما اخطار داديم و آنها را ملزم به تهيه هتل براي ساكنان كرديم. وي افزود: در ادامه سازنده پروژه را ملزم به انجام مطالعات ژئوتكنيك در اطراف گود و داخل ساختمان‌هاي مسكوني اطراف كرديم اما مالكان و ساكنان اجازه ورود و حفر چاه براي اين مطالعات را ندادند و در اين مرحله با وجود آنكه دستور تحكيم گودبرداري و جلوگيري از ساخت و ساز در گود صادر شد به طوري كه 50 شمع زده شد اما چون مطالعات مورد نظر صورت نگرفت در عمل كاري پيش نرفته و اين در حالي است كه اگر گود مدت زيادي در اين شرايط باشد به مرور زمان موجب فرسايش مي‌شود. حالا ساكنان كوچه عليخاني كه در جمع آنها حدود 60 زن و مرد سالمند خانه سالمندان شفا هم در ميان آن هستند به چاله‌يي عميق چشم دوخته‌اند كه ممكن است روزي محل سكني آنها را با خطر مواجه كند و معلوم نيست چه كسي يا كساني در اين پروژه هستند كه نه كار خود را درست انجام داده‌اند و نه به جان و مال شهروندان اهميت مي‌دهند.

تهران در چپاول پروژه‌هاي خاص

گودبرداري 18 متري به نام مسجد در ابتداي خيابان بوستان هفتم منطقه دو تهران در كنار ساختمان پليس ديپلماتيك از ديگر پرونده‌هاي گود‌برداري است كه در پشت صحنه آن نام يك مدير شهري وجود دارد. احمد حكيمي پور در اين باره به «اعتماد» گفت: پشت اين پرونده كسي است كه آشكارا تخلف مي‌كند كه سمتي هم در شهرداري دارد و به اسم اهالي محل اين اقدامات را انجام داده است. اين گودبرداري به دليل آنكه شناسنامه ندارد تاكنون قابل شناسايي نبوده اما بررسي‌هاي عضو شوراي شهر تهران حاكي از آن است كه اين پروژه بدون دارا بودن سند پروانه ساخت گودبرداري شده و صد درصد در آن تخلف صورت گرفته است كه اين تخلف شامل گود‌برداري غيراصولي هم مي‌شود.

تماس‌هاي خبرنگار« اعتماد» با شهرداري منطقه دو كه پروژه ايران‌زمين را هم در پرونده خود دارد به نتيجه نرسيد و از دفتر شهردار اعلام شد: فعلا صلاح نيست ما حرف بزنيم. لازم شد تماس مي‌گيريم. حكيمي‌پور گفت: در تهران كسي بخواهد يك پنجره در خانه‌اش بسازد مي‌ريزند و مي‌گويند مجوزت كو اما يك پروژه زير چشم مسوولان شهرداري خاكبرداري مي‌شود و با وجود نامه مهندس چمران باز هم پروژه آغاز به‌كار مي‌كند يك معني بيشتر ندارد و آن چپاول شهر تهران است. جواد كريميان اقبال، مديركل معماري و ساختمان معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران نيز موضوع اين گود را تاييد كرد و به «اعتماد» گفت: اين گود به عنوان گود پرخطر شناخته شده است اما در مورد ساير جزييات نمي‌توانم چيزي بگويم.

از انجام مطالعات دقيق ژئوتكنيك چشم‌پوشي

«اعتماد» به سراغ رضا حيدريون، معاون فني سازمان نظام مهندسي ساختمان تهران رفت تا درباره ابعاد يكي از اين پرونده‌ها كه ساكنان منطقه به‌شدت موضوع را از نظام مهندسي پيگيري كرده بودند، پرس و جوكند. حيدريون كه در جريان كامل ابعاد پرونده پروژه گلستان است در اين باره گفت: از مردادماه كارشناسان موضوع را كنترل كردند و دستورتوقف پروژه، توقف عمليات گودبرداري و استحكام و مقاوم‌سازي داده شد. سرانجام برگزاري پنج جلسه كميته فني با ناظر و پيمانكار مطالعات ژئوتكنيك و محاسبه پروژه منجر به توقف اين گود‌برداري در 17 متري شد. به گفته معاون فني سازمان نظام مهندسي ساختمان استان تهران، تغيير شكل‌هاي اين پروژه 6 تا 8 سانتيمتر بوده است به طوري كه بررسي كارشناسان گواه آن است كه تغيير شكل‌ها در جداره‌هاي گود به 11 سانتيمتر رسيده است و اين يعني اين پروژه يك خطر بحراني را گذرانده است. حتي اگر فرض بر اين باشد كه پيمانكار يا شركت مهندس ناظر در اين پروژه مقصر شناخته شود مساله‌يي از ساكنان كوچه عليخاني حل نمي‌شود.

ماه‌ها فرياد زدن آنها براي اين پروژه به نتيجه نرسيده است و خانه‌هاي ترك‌خورده، فشارها و تالمات روحي دردي است كه آنها را از دست‌اندركاران به ويژه شهرداري تهران آنقدر رنجيده خاطر كرده كه اين روزها در خانه‌هايشان، خود را در برابر مسوولان شهري بي‌دفاع حس مي‌كنند. پرسش اينجاست كه چگونه در يك منطقه گودبرداري با اين وسعت صورت مي‌گيرد بي‌آنكه به فكر ساير ساختمان‌هاي اطراف آن باشند و بعد كه كار به نگراني شهروندان افتاد پي چاره مي‌افتند؟حيدريون در اين باره گفت: علل اين حادثه بايد كارشناسي شود اما آنچه دست‌اندر‌كاران اين پروژه از آن چشم‌پوشي كرده‌اند انجام مطالعات دقيق ژئوتكنيك و مطالعات دقيق خاك اطراف پروژه بوده است اما بررسي كاملي از سوي مسوولان فني پروژه صورت نگرفته بود. حيدريون اظهار كرد: اگر در پروژه گلستان دقت بيشتري مي‌شد يا نقشه‌ها كيفيت بيشتري داشت موضوع تغيير شكل جداره‌هاي گود تا اين اندازه از حد مجاز بيشتر نبود. وي با بيان اينكه ميزان خطر كنوني در پروژه گلستان بحث پيچيده‌يي است اما در فصل بارندگي واقعا نمي‌توان گفت خطر ندارد، تصريح كرد: ادامه دادن اين پروژه قطعا خطر و گود گلستان ريسك دارد.

99 گود پر خطر در تهران

هيچكس نمي‌داند اگر مساله پروژه ايران‌زمين درگير مسائل سياسي نمي‌شد آيا بازهم آنقدر مهم بود و مورد توجه قرار مي‌گرفت يا نه؟ اين پرسشي است كه كريميان اقبال، مديركل معماري و ساختمان معاونت معماري و شهرسازي تهران مطرح مي‌كند. اين بار شهرداري و سازمان نظام مهندسي ساختمان استان تهران با مشاركت يكديگر طرحي را به انجام رسانده‌اند كه فارغ از مسائل سياسي به دنبال حل مساله گود‌برداري‌هاي غيراصولي است. رضا حيدريون، معاون فني سازمان نظام مهندسي ساختمان گفت: با انجام طرح ويژه گودبرداري كارشناسان سازمان 12 هزار ساختمان را در سطح شهر كنترل كردند كه با بررسي انجام شده 99 گود پرخطر در تهران شناسايي شده است.