بهار ما گذشته شايد

روزنامه مردمسالاری: اکران نوروز از جمله مباحثي بود که در روزهاي جشنواره ذهن خيلي‌ها را به خود مشغول کرد و هرچه به روزهاي پاياني جشنواره نزديک مي‌شديم نگراني نسبت به انتخاب فيلم‌ها براي اکران نوروزي بيشتر مي‌شد‌؛ اينکه در فيلم‌هاي توليد شده سال جاري چقدر تنوع در مضمون وجود دارد تا مخاطبان سينماي ايران با هر سليقه‌اي بتوانند فيلم مورد نظر خود را انتخاب کنند‌؟ مخاطباني که چندي است رابطه خوبي با سينما ندارند و يکي از اساسي‌ترين برنامه‌هاي سياست گذاران فرهنگي و سينماگران آشتي دادن آنها با سينماست .

بعد از رايزني‌هاي مختلف و حدس و گمان‌هايي که همواره پيرامون اين انتخابها وجود دارد، سرانجام 8 فيلم براي اکران نوروزي انتخاب شدند اين فيلم‌ها عبارت بودند از «کلاشينکف»‌، «آرايش غليظ»، «زندگي مشترک آقاي محمودي و بانو »، «آذر، شهدخت‌، پرويز و ديگران»، «فرشته‌ها با هم مي‌آيند»، «چ»، «طبقه حساس»، «خط ويژه» و قرار شد که از ميان آنها نهايتاً 5 فيلم در نوروز 93 به نمايش درآيند‌. فيلم‌هاي «چ»، «با ديگران»، «طبقه حساس»، «خط ويژه» و «معراجي‌ها» براي اکران نوروز انتخاب شدند و اين تازه شروع ماجرا بود .سال‌هاست راجع به تم و مضمون فيلم‌هاي اکران عيد نوروز بحث‌هايي مطرح مي‌شود و با توجه به تجربياتي که تاکنون بدست آمده آنچه مسلم است مخاطب بيشتر پذيراي فيلم‌هاي کمدي و مفرح است‌. با وجود چنين درکي از مخاطب و با توجه به اينکه مسعود ده نمکي در چندسال اخير (به دلايل متعددي که در اين يادداشت کوتاه نمي‌توان تک تک آنها را برشمرد) اکران‌هاي موفقي داشته و گيشه را از آن خود و فيلم‌هاي زنجيره‌اي خود نموده است، «معراجي‌ها» يکي از گزينه‌هاي اصلي روي ميز شوراي صنفي نمايش بود، انتخابي که تا امروز فروش يک ميلياردي را رد کرده و حتماً در انتظار فروش بيشتر هم هست . «معراجي‌ها» با تمام حواشي که به خاطر اجراي جلوه‌هاي ويژه اش به وجود آمد و تلفاتي که داشت تقريباً دو هفته پيش از عيد نوروز و زودتر از ساير فيلم‌هاي نوروزي اکران خود را آغاز کرد و بايد منتظر بود و ديد آيا مي‌تواند موفقيت‌هاي گيشه اي فيلمهاي پيشين ده نمکي را تکرار کند يا نه. سوالي که پاسخ دادن به آن زياد آسان نيست چرا که با وجود دو فيلم «طبقه حساس» و «خط ويژه»، «معراجي‌ها» رقابت سخت و تنگاتنگي را تجربه خواهد کرد‌؛ از يکسو «طبقه حساس» با بازي رضا عطاران و بهاره رهنما در روزهاي ابتدايي اکرانش با چنان استقبالي روبرو شده که سينماهاي نمايش دهنده اين فيلم برايش سانس فوق‌العاده تا پاسي از شب تدارک ديده اند و از سوي ديگر فيلم منتخب تماشاگران در جشنواره يعني «خط ويژه» با داستان روان و بازيگران جوانش منتظر شگفتي‌ساز شدن و فروش بالاست . اين نکته را هم نبايد فراموش کرد، تعدادي از فيلم‌هايي که براي اکران نوروز کانديدا بودند خودشان تمايلي به اکراني فشرده در کنار ساير فيلم‌ها را نداشتند و درکشان اين بود که درصورت اکران همزمان چند فيلم مطرح، ممکن است فروش فيلمشان آنگونه که پيش بيني کردند نباشد . اينجا بايد اعتراف کنم که به شخصه دليل انتخاب «با ديگران» را با هيچ منطقي نمي‌توانم توجيه کنم ! فيلمي‌که با هيچ معياري مناسب با زماني که براي اکرانش درنظر گرفته شده، نيست، کافيست خلاصه داستان فيلم (‌رحم اجاره‌اي که در فيلم‌هاي امسال جشنواره دستمايه چند فيلم بود‌) را مرور کنيد، قطعاً پس از آن از خود مي‌پرسيد چند درصد از مخاطبان گريزان از سينما چنين فيلمي‌را براي تماشا در ايام نوروز و تعطيلات خود برمي‌گزينند ؟ بله بنده هم معتقدم براي هر سليقه اي بايد فيلمي‌روي پرده وجود داشته باشد اما وقتي سالن‌هاي محدودي داريم که کل فيلم‌هاي اکران نوروزيمان به 5 فيلم مي‌رسد، طبيعتاً انتخاب سخت تر است و مي‌بايست هوشمندانه‌تر باشد‌. اما اکران «چ» به شکلي ديگر در همين ارتباط منطقي به نظر مي‌رسد؛ فيلمي‌خوش ساخت (به لحاظ فني و تکنيکي) که در زمان جشنواره به دليل حساسيت‌هايي که برانگيخت و اينکه راجع به شخصيت خاصي چون دکتر چمران است، کششي را در علاقمندان به سينما به وجود مي‌آورد تا براي فرونشاندن حس کنجکاوي هم که شده به سينما بروند و «چ‌« را ببينند‌. باز هم تاکيد مي‌کنم نکاتي که مطرح شد از آن رو اهميت دارد که مخاطباني که پيش از اين راحت تر به سينما مي‌رفتند، به دلايل متعددي از جمله مسئله اقتصادي ناگزير دست به انتخاب يکي از ميان چند فيلم مي‌زنند و چنانچه آن يک فيلم چيزي که در انتظارش بودند نباشد، به سختي حاضرند دوباره مقابل گيشه‌ها بيايند و بليط بخرند و‌.... فراموش نکنيم که در روزهاي پاياني سال و پيش از شروع جشنواره طرحي به نام «سينما سلام» اجرا شد که به واسطه آن مردم مي‌توانستند يک روز رايگان ميهمان سينماهاي کشور باشند و همانگونه که همگان شاهد بوديم چنان استقبالي از اين طرح شد که در برخي از موارد خسارات وارده به سالنهاي سينما، صداي سينماداران را درآورد . اين طرح بي شک نشان از علاقه مردم به سينما دارد و اينکه فشارهاي اقتصادي شايد يکي از مهمترين دلايل قهر چند سال اخير مردم با سينماست . در چنين شرايط و با در نظر گرفتن چنين مقتضياتي است که اکران نوروز اهميتي دوچندان پيدا مي‌کند . شايد بيراه نباشد اگر بگوييم اکران عيد به نوعي ويترين اکران در طول سال است يا همان مثل قديمي‌که؛ «سالي که نکوست از بهارش پيداست » چرا که نه تنها فليم‌هايي که در نوروز اکران مي‌شوند بلکه کليه فيلم‌هايي که قرار است در سال آتي به نمايش درآيند از نتايج اکران نوروزي تاثير مي‌پذيرند . اين نکته مهم و اساسي را نيز نبايد از ياد برد که سينماي ايران بيش از هر زمان ديگري نيازمند روحيه اي مثبت است که به خود باوري‌اش بينجامد پس از هر سو که به اين ماجرا نگاه کنيم در مي‌يابيم که بايد اميدوار باشيم که اکران نوروزي موفقي را پشت سر بگذاريم، در غير اين صورت و با توجه به فيلم‌هايي که در جشنواره شاهدشان بوديم نمي‌توان اميد چنداني به کليت اکران سال 93 داشت . مطمئناً ميزان و روند فروش فيلم‌ها تاثير بسزايي در شکل ارائه فيلم‌ها توسط پخش‌کننده‌ها در طول سال آينده خواهد داشت و در ادامه نيز توليدات سال 93 را متاثر از خود خواهد ساخت‌. با تمام اين تفاسير و با در نظر داشتن اين نکته که اکران نوروز 93 نخستين تجربه تيم جديد سازمان سينمايي است بايد منتظر بمانيم و ببينيم که در عرصه سينما مي‌توان به «تدبير»، «اميد» وار بود يا همچنان سينماي ايران با «بيم» و «اميد» ايام را سپري خواهد کرد‌.