آن که از آتش می گذرد زيباست! - شکوه میرزادگی

هيچ کسی نمی تواند ادعا کند ک فلسفه و حکمتی را که پشت جشن چهارشنبه سوری قرار دارد به درستی می داند. باستانشناس ها، پژوهشگران تاريخ و استوره شناس ها نظرات مختلفی، برمبنای حدس و گمان، داده اند از ماجرای «روشن کردن آتش برای روشن کردن ارواح درگذشتگان (فروهرها) در مذهب زرتشت گرفته تا ماجرای جنگ مختار ثقفی مسلمان با کفار و استفاده از آتش، و تا ماجرای گذشتن از آتش سياوش، قهرمان خوبروی و نيک دل ايرانی. در عوض اگر که همه ی پژوهشگران مطمئن به شناخت فلسفه چهارشنبه سوری نيستند همه ی مردمان ايران با فرهنگ ها و زبان ها و مذاهب مختلف قرن های قرن است باور دارند که قبل از نوروز چهارشنیه سوری است و چهارشنبه سوری جشنی است که در آن هر کسی به توان خود مراسمی می گيرد و آتشی روشن می کند و از روی آن می پرد. برای اين مردم هم فرقی نمی کند که سرچشمه ی اين جشن از کجا آمده. همان گونه که سرچشمه های اصلی خيلی از جشن های ديگر ايرانی را هم نمی داند. همان گونه که سرچشمه نوروز هم برايش روشن نيست. اما قرن های قرن است که هم او و هم مردمان کشورهای هم فرهنگ ديگر آن را گرامی می دارند و باور دارند.

چهارشنبه سوری هم از همين جشن هاست و اگر که سرجشمه ی اصلی آن روشن نيست اما اين را می شود ثابت کرد که به خاطر حضور آتش (در شکل مثبت آن) مربوط می شود به قبل از آمدن اسلام به ايران. با نگاهی به قرآن کتاب مقدس مسلمانان می توانيم ببينيم که 178 مورد از بدی آتش گفته شده. آتشی که کافران و ظالمان به آن مبتلا خواهند شد نمونه هايي چون

اين نوع برخورد ها بين دو طرز فکر که يکی پشتوانه ای از زور و حکومت نظامی ـ مذهبی را در خود دارد و ديگری شوری طبيعی و انسانی ـ زمينی، کار را به جايي رسانده که جشن های ايرانی و به ويژه خصوص چهارشنبه سوری را به عنوان آزمايشی برای شناخت حق از ناحق تبديل کرده است. مهم نيست اين آزمايش علمی باشد يا نه. اما از آنجا که از دل ضرورت های زمانه ی ما برمی آيد بر دل و جان می نشيند که: آتش چهارشنبه سوری همان آتشی است که هر آنکس که چون سياوش نيک و سربلند است از آن می گذرد.