نقطه آغاز سقوط پاس از سال 86 با اجراي طرح خلق‌الساعه و بحث‌برانگيز رئيس وقت سازمان تربيت‌بدني گره خورد. در آن برهه محمد علي‌آبادي، رئيس وقت سازمان تربيت‌بدني كه يك‌سال از جلوسش بر مسند رياست گذشته بود، تئوري عجيبي به نام تمركز‌زدايي فوتبال از پايتخت را مطرح كرد.
کد خبر: ۳۸۸۳۵۳تاریخ انتشار: ۰۳ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۰:۵۰ - 23 March 2014

در یکی از آخرین نودهای سال ۱۳۹۲ وقتی حسین کازرانی، مدافع سابق تیم ملی در جام‌جهانی ۱۹۷۸ در خصوص باشگاه پاس حرف می‌زد چنان به ناراحتی از وضعیت این باشگاه سخن می‌گفت که انگار پدری درباره فرزند جوان‌مرگش سخن می‌گوید. این وصف حال بسیاری از قدیمی‌های باشگاه پاس است که آخرین آن‌ها در زمین فوتبال حالا کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران است.

به گزارش تابناک، نگاهی به لیست بلندبالای مربیان تاریخ تیم ملی ایران نشان می‌دهد که مکتب بزرگ پاس تهران سال‌های سال مربیان بزرگی را تحویل تیم ملی ایران داده و حضور مربیانی از این مکتب در افتخارات تیم ملی فوتبال ایران انکار ناشدنی است.‍

از حشمت مهاجرانی تا حسن حبیبی و مهدی مناجاتی، همایون شاهرخی و حسین فرکی و خیلی‌های دیگر که سال‌های سال بر مسند تیم ملی ایران نشسته‌اند. اما این باشگاه چندسالی است که به‌واسطه تصمیمی در دولت محمود احمدی‌نژاد مبنی بر انتقال باشگاه‌های تهرانی به شهرستان به همدان فرستاده شد و بعد از چند فصل حضور در لیگ برتر اکنون در پائین جدول گروه ب لیگ یک حضور دارد تا هر روز ابعاد اشتباه بودن این تصمیم مشخص شود.

چندی پیش در یک نظری سنجی که در یک سایت فوتبالی که در همدان برگزار شده بود نزدیک به هشتاد درصد مردم خواهان دادن بودجه باشگاه پاس به تیم الوند همدان که تیم بومی این شهر است شدند. در واقع بعد از عوض شدن استاندار همدان و عدم علاقه استاندار جدید به باشگاه‌داری پاس چندان وضعیت مناسبی در همدان ندارد و تقریبا هیچ کس در همدان این باشگاه را نمی‌خواهد و این در حالی است که در تهران این باشگاه هواداران بسیاری دارد.

بهار سال 71 بود كه پاس با فوجي از ستاره‌هاي فوتبال ايران بر بام آسيا ايستاد و پس از سال‌ها افتخار تازه‌اي را براي فوتبال باشگاهي كشورمان رقم زد. در آن برهه در بدبين‌ترين حالت ممكن هم نمي‌شد سقوط تيم ستاره‌دار فوتبال ايران به دسته پايين‌تر را پيش‌بيني كرد اما بهار پاس آرام آرام به خزان تبديل شد و آخرين تيم ايراني كه روي سكوي قهرماني آسيا ايستاده، اكنون براي فرار از سقوط به دسته دوم و ماندن در ليگ يك تقلا مي‌كند.

تيمي كه 5 عنوان قهرماني در ليگ فوتبال ايران را يدك مي‌كشد و سال‌هاي سال در دايره مدعيان قهرماني حضور داشت هم‌‌اكنون در رده يازدهم جدول 13 تيمي گروه ب ليگ دسته اول به سر مي‌برد و يك لغزش كوچك فرجام تاريك‌تري را براي پاس در پي خواهد داشت؛ آنچه براي فوتبال باشگاهي ايران يك زنگ خطر جدي و خطري بالقوه محسوب مي‌شود.

نقطه آغاز سقوط پاس از سال 86 با اجراي طرح خلق‌الساعه و بحث‌برانگيز رئيس وقت سازمان تربيت‌بدني گره خورد. در آن برهه محمد علي‌آبادي، رئيس وقت سازمان تربيت‌بدني كه يك‌سال از جلوسش بر مسند رياست گذشته بود، تئوري عجيبي به نام تمركز‌زدايي فوتبال از پايتخت را مطرح كرد و بر اساس اين طرح پر سروصدا بود كه صبا به قم منتقل شد، پيكان به قزوين رفت، پسوند كرج به نام باشگاه سايپا اضافه شد و پاس تهران سرانجام به پاس همدان تغيير نام داد و خوشبختانه تلاش براي انتقال نفت تهران به اراك نافرجام ماند. اكنون 6 سال و اندي از اجراي طرح«‌گسترش جفرافيايي فوتبال ايران»‌سپري شده و اثرات اجراي دكترين مديريت وقت سازمان تربيت‌بدني آشكار شده است.

صبا كه عنوان قهرماني جام حذفي را در كارنامه دارد، اين روزها براي بقا در ليگ برتر مي‌جنگد، پيكان به دسته اول سقوط كرده، سايپا پس از چند فصل ناكامي، امسال با انگين فيرات جان تازه‌اي گرفته اما پاس در مقايسه با اين سه تيم وضعيت اسفناك‌تري را تجربه مي‌كند. كشاندن فوتبال به شهرهايي فاقد فوتبال در نگاه اول اقدامي منطقي براي بسط و گسترش فوتبال ايران به نظر مي‌رسيد اما مشكلاتي كه پس از انتقال پاس به همدان شكل گرفت، نشان داد كه اجراي چنين ايده‌هاي بلندپروازانه‌اي در فوتبال ايران كه از نداشتن ساختار مناسب رنج مي‌برد امكان‌پذير نخواهد بود.

پاس در برهه‌اي به همدان منتقل شد كه مسئولان نيروي انتظامي به عنوان متولي اصلي اين تيم، اعلام كردند اين ارگان كارهايي مهم‌تر از هزينه كردن در ورزش حرفه‌اي دارد و به اين ترتيب يكي از سه تيم بزرگ پايتخت حامي اصلي‌اش را از دست داد. پس از اعلام موضع نيروي انتظامي، بهروز مرادي، استاندار وقت همدان و دوست صميمي رئيس‌جمهور سابق براي كشاندن پاس به همدان دست به كار شد. به‌رغم مخالفت جمعي پيشكسوتان پاس، اين تيم در كمترين زمان ممكن به همدان منتقل شد و حتي قرار بود به شهداي الوند تغيير نام بدهد اما پاسي‌هاي قديم بر اين باور بودند كه با اين كار هويت يكي از قديمي‌ترين تيم‌‌هاي ايران خدشه دار خواهد شد و با مخالفت آنها بود كه پاس، دست‌كم پاس باقي ماند.

پاس در اولين فصل حضور در همدان وضعيت نرمالي داشت اما مشكلات اين تيم درست از زماني شروع شد كه استانداري آرام آرام از تامين هزينه‌ها طفره رفت. از سوي ديگر نيروي انتظامي هم هنگام انتقال پاس به همدان اعلام كرد كه اين باشگاه تا سه سال پس از انتقال مي‌تواند بازيكن سرباز جذب كند و با اتمام مهلت سه ساله، پاس ديگر از مزيت ويژه‌اي مثل جذب بازيكنان سرباز محروم ماند. در شرايطي كه خزانه باشگاه خالي‌تر از هميشه به نظر مي‌رسيد و جذب بازيكن هم با محدوديت همراه شده بود، دلال‌ها هم در اطراف اين تيم آفتابي شدند و با كنار هم قرار گرفتن اين اتفاقات، بستر براي تعطيلي يكي از كارخانه‌هاي بازيكن‌سازي فوتبال ايران مهيا شد.

پاس در حالي از تهران به همدان منتقل شد كه در همان برهه يكي از حرفه‌اي‌ترين باشگاه‌هاي ايران بود و از حيث در اختيار داشتن امكانات و ابزارهاي فوتبالي يك سر و گردن از تمام تيم‌‌هاي ليگ برتري بالاتر بود. در همان سال كه پاس به همدان منتقل شد، اين تيم ورزشگاه اختصاصي داشت و ورزشگاه دستگردي به‌واسطه امكانات فوق‌العاده‌اش هنوز هم محل برگزاري بعضي از مسابقات ليگ برتر است.

نفوذ دلال‌ها به بدنه يكي از قديمي‌ترين و پاك‌ترين تيم‌‌هاي تاريخ فوتبال ايران نمونه آشكار رواج زد و بند در فوتبال ايران است و همين ماجرا براي پاس كه در فوتبال ايران صاحب مكتب بود يك تهديد بزرگ محسوب مي‌شود. پاس در دهه گذشته بازيكنان بزرگي مثل وحيد هاشميان، جواد نكونام، محمد نصرتي، آرش برهاني، حسن رودباريان، كيانوش رحمتي و... را به فوتبال ايران معرفي كرد اما كارخانه بازيكن‌سازي فوتبال ايران حالا به نقطه آغاز افول بسياري از بازيكنان مستعد تبديل شده و ديگر نشاني از آن تيم سازنده دو دهه قبل را ندارد.