به گزارش فارس، در ابتدای برنامه مجری برنامه با اشاره به مسئله هسته‌ای کشور خطاب به آقای صالحی گفت: حضرتعالی در وزارت خارجه به عنوان نماینده ایران و هم در آژانس بین المللی انرژی اتمی در دو مقطع به عنوان رئیس سازمان انرژی اتمی با موضوع درگیر بوده‌اید, دستاوردهای زیادی داشته‌اید, حتما مطلع هستید که هم اکنون مردم نگرانی از این بابت دارند که دراین فشارهایی که غرب الان وارد می‌کند آینده‌ی فناوری هسته‌ای ما چه‌می‌شود؟ این همه زحماتی که دانشمندان هسته‌ای ما کشیده‌اند. شاید مردمی‌ترین فناوری کشور همین انرژی هسته‌ای باشد که همه‌ی مردم پای این شعار انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست ایستادند و اینکه مردم این فناوری را با تمام جزئیات می‌شناسند که ۵% چیست و ۲۰% چیست. این اتفاقی است که به هرحال سبب خیر شد و مردم همه چیز را می‌شناسند. در عین حال که دوست دارند تحریم‌ها برداشته و موانع برطرف شود اما از طرفی هم دوست دارند که هیچ خللی به این حقوق هسته‌ای نرسد. حالا برای اولین سؤال عرض من این است که ما برنامه‌ی کلانی در فناوری هسته‌ای داریم که مشخص شود که ما مثلاً در حوزه‌ی برق هسته‌ای دقیقاً چه مقدار نیاز داریم و باید به آن برسیم؟ یا مثلاً آن نکاتی که مقام معظم رهبری فرمودند یا مجلس طرح کرده بود که به عنوان یک صنعت، کاربری‌های فناوری هسته‌ای آیا مصوب شده است و یا اینکه در مذاکراتی که پیش روی ماست در بحث این که گفته‌اند ما باید به اندازه‌ی نیاز عملی شما این حق را به شما بدهیم این نیاز عملی را آیا ما مشخص کرده‌ایم که بتوانیم جلو بریم با این نیاز عملی که بگوییم این نیازی است که ما مصوب کرده ایم یا نه؟

طبق قرار داد با روسها ۴ نیروگاه اتمی جدید خواهیم ساخت
دکتر صالحی گفت: این فناوری همانطور که فرمودید مردمی‌ترین فناوری ایرانیان است که واقعاً عبارت زیبایی است, این فناوری که این همه فشار را به ملت وارد کرده است, آن هم فشاری که واقعاً می‌شود گفت ناعادلانه و غیر منصفانه بوده است. وی در ادامه افزود : یعنی بی‌هیچ دلیلی این فشار را وارد کرده‌اند خوب آن‌ها می‌خواستند بهانه‌های سیاسی را در یک قالب بریزند و قالب هسته‌ای را اتخاذ کردند اما عدو ( دشمن) شود سبب خیر.

دکتر صالحی ادامه داد: یک برنامه مجلس دارد و یک برنامه هم اصلاً از قبل از انقلاب بوده است که به توصیه‌ی خود آمریکایی‌ها بوده است. وی توضیح داد در آن زمان می‌گفتند ایران ۲۰ هزار مگاوات برق هسته‌ای داشته باشد که حالا به دلایلی که در آن زمان استدلال می‌شده است که الان هم ما برروی آن بحث کرده‌ایم ۲۰ هزار مگاوات کماکان ‌این توصیه ی موکد مجلس نیز هست. وی ادامه داد ما یک شورای عالی انرژی کشور داریم, شورای انرژی اتمی داریم که در آنجا هم این مصوبه هست. البته این ۲۰هزار مگاوات را در یک برهه‌ی بلند مدت می‌بینیم چون که هم هزینه¬ی آن سنگین است و هم اینکه ما نمی‌خواهیم خیلی سریع چیزی را بسازیم. این چشم انداز به ۲۰ هزار مگاوات مثلاً ممکن است بیش از ۲۰ باشد.

رئیس سازمان انرژی اتمی افزود: ما یک برنامه‌ی میان مدت داریم که طبق قراردادی که ۱۹۹۲ با روس‌ها امضاء کرده ایم قرار شده بود که به غیر از بوشهر فعلی چنانچه که ایران درخواست کند چهار نیروگاه هسته ای دیگر هم دایر کنیم. هم اکنون این پروتکل را احیاء می کنیم. الان با روس ها در حال مذاکره هستیم و به خوبی هم این مذاکرات جلو رفته است و اگر بخواهیم, چهار نیروگاه هسته ای دیگر را هم شروع می‌کنیم که انشاالله کلنگ اول را امسال می زنیم و بعد به فاصله ی دوسال به دوسال کلنگ های بعدی را می زنیم و تاجایی که ممکن است این ها را بومی سازی می کنیم.

وی در پاسخ به اینکه می‌توان امید داشت که ما نیروگاه بعدی را مثلاً ۳۰% خودمان بسازیم, و نیروگاه بعدی را ۷۰% گفت: همین کار را می‌خواهیم انجام دهیم. برای همین است که می گوییم به فاصله ی دوسال وگرنه ما می توانستیم چهار تا نیروگاه را همزمان شروع کنیم. همان‌طور که امارات همزمان چهار نیروگاه بزرگ که ۶۰۰۰ مگاوات می شود هرکدام ۱۵۰۰ مگاوات یعنی شش تا مثل بوشهر را همزمان شروع کرد. یا ترکیه که قرار است کارشناسان روسی چهار تا رأکتور مثل بوشهر را همزمان برایشان شروع کنند.

با سانتریفیوژهای موجود سوخت یک سال بوشهر را هم نمی توانیم تولید بکنیم
مجری در ادامه از دکتر صالحی پرسید با این پنج هزار مگاوات برق هسته‌ای که قرار است در مرحله ی بعدی بسازیم با توجه به اینکه ما الان برای بوشهرمان هم از سوخت خودمان استفاده نمی‌کنیم و خود روس ها برای ما تأمین می کنند، مردم سؤالشان این است که نطنز و غیره را که ما این همه از آن دفاع می کنیم پس چرا این سوخت را هنوز از روسیه می‌گیریم؟ باتوجه به اینکه شما در جایی هم فرمودید که برای یک نیروگاهی به اندازه نیروگاه بوشهر که ۱۰۰۰ مگاواتی است، ۳۰ تن غنی‌سازی اورانیوم نیاز داریم و محاسبات آن انجام شده است، پس ما برای ۲۰ هزار تا در افق ۲۰ساله ، ۶۰۰ تن نیاز داریم. درست است؟

صالحی پاسخ داد وقتی که جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفت نیروگاه بوشهر را احیا کند، همان موقع هم تصمیم گرفت که به دنبال سوخت مطمئن آن نیز باشد چرا که این نیروگاه می‌تواند ۶۰-۷۰ سال عمر داشته باشد و ما حتی به روسیه هم نباید نیازمند باشیم. وی ادامه داد با توجه به اینکه اورانیوم غنی‌سازی را به ما نمی‌دهند کما اینکه می‌خواستیم پول بدهیم اورانیوم بیست درصد را بگیریم که به ما نمی‌فروختند لذا ناچار به رفع نیاز خودمان هستیم.

دکتر صالحی افزود البته الآن تاسیسات نطنز اگر بخواهد تامین کننده سوخت سالانه بوشهر باشد باید ۵۰ هزار ماشین نسل اولی درون آن باشد که الآن بیست هزار تا آنجا ماشین داریم ولی نه هزار تایش کار می کند. وی افزود الآن نیز حدود هفت هشت تن اورانیوم غنی شده تولید کرده‌ایم ولی برای یک سال نیروگاه بوشهر ما باید پنجاه هزار ماشین داشته باشیم که سی تن اورانیوم غنی شده تولید کنیم و هشت سال فاصله داریم که ما بتوانیم یک سال‌مان را تامین بکنیم.

در گام نهایی دارند سعی می‌کنند در تحقیق و توسعه هم خدشه وارد کنند
وزیر خارجه سابق کشورمان افزود الآن باید سی هزار ماشین دیگر بسازیم تا این تاسیسات غنی‌سازی نطنز فقط برای یک سال بوشهر باشد. حالا ما نیروگاه بوشهرهای دیگر هم داریم پس باید تاسیسات غنی‌سازی نطنزهای دیگری هم بسازیم. ولی بخاطر هزینه‌ی زیادی که در پی خواهد بود باید نسل جدید را بیاوریم. واحد کار غنی‌سازی ماشین‌های قدیمی یک و نیم سو است در حالیکه الان نسل جدید ماشین‌ها یعنی نسل ۴ توانی برابر با ۲۴ سو دارند یعنی پانزده برابر است. ما دیگر نطنز را با نسل اول و دوم و سوم پر نمی‌کنیم ما به دنبال پرکردن آن با نسل بیست و چهار سو هستیم، حالا شما اگر پنجاه هزار تا بیست و چهار سو داشته باشید میشود حدود یک میلیون سو. یک میلیون سو یعنی اینکه سوخت پنج شش تا راکتور و نیروگاه برق هسته‌ای را می‌توانند پاسخ گو باشند.

وی همچنین در رابطه با محدودیت‌هایی که کشورمان طبق توافقنامه ژنو در رابطه با استفاده از سانتریفیوژهای نسل جدید پذیرفته است گفت: برنامه‌ی اقدام مشترک یکی از قسمت هایش که میشود گفت بهترین قسمت آن است همان بحث تحقیق و توسعه است یعنی بی قیدترین بخش آن است، یعنی در غنی‌سازی یک مشکلاتی دارد که می‌گویند باید متفقاً میزان تولید و سطح تولید و سطح غنی‌سازی و مسایلی از این دست را تعیین بکنیم اما در تحقیق و توسعه چیزی نگفته‌اند. اما در مذاکرات ژنو دارند سعی می‌کنند در تحقیق و توسعه یک خدشه ایجاد کنند در صورتی که برنامه اقدام مشترک باید پایبند به آن اصولی که به هر حال خودشان هم پذیرفته‌اند باشد.

تزریق گاز به ۱۹ هزار سانتریفیوژ می توانست انجام بشود ولی نشد
وی ادامه داد: ما نه هزار ماشین را از دولت سابق جاگذاری کردیم ولی تزریق گاز نکردیم یعنی نظام تصمیم گرفته بود که این کار انجام نشود و به خاطر همین موارد به وجود آمده با ۱+۵ قرار شد فعلا تزریق گاز انجام نشود.

دکتر صالحی در پاسخ به مجری که گفت آیا فکر نمی‌کنید اگر قبل از توافق ژنو در آن بازه ی چند ماهه‌ای که حداقل می‌دانستیم داریم وارد یک توافق جدی می‌شویم این نه هزارتای نسل جدیدمان را تزریق گاز می‌کردیم الآن حداقل جلوتر بودیم و نوزده هزارتایمان داشت کار میکرد گفت: بله خوب این یک سناریوی قابل طرح است ولی وقتی ما آمدیم دیدیم که این تصمیمات از دولت سابق گرفته شده بود. خوب می‌توانست این باشد ولی نشد.

دکتر صالحی همچنین در رابطه با محدودیت‌های پذیرفته شده برای سوخت۲۰ درصد و مشکلاتی که در خصوص آینده برای تامین نیاز کشورمان در حوزه رادیو داروهای بوجود خواهد آورد گفت اینکه ما می‌گوییم ۲ سال، ۳ سال یا ۴ سال سوخت داریم بستگی دارد از رآکتور چقدر استفاده کنیم. چند روز در هفته این راکتور روشن باشد. ولی اگر ما بخواهیم متوسطی بگیریم حدود ۲ تا ۳ سال سوخت داریم مثلاً ۴ سال را نه ولی اگر راکتور دائم کار بکند ۳ سال سوخت داریم.

وی ادامه داد سوخت ۲۰ درصد با سطح غناهای دیگر فرق می‌کند. اولاً ما معتقدیم هر حقی را که هر عضو NPT و عضو آژانس دارد این حق را ما نیز داریم. یعنی چه؟ یعنی اینکه از ۱ درصد تا ۹۰ درصد غنی سازی حق ماست. ما از این حق عدول نمی‌کنیم. اگر ما خودمان را به یک سطحی از غنی‌سازی مقید می‌کنیم این به صورت داوطلبانه است نه بصورت پذیرش تحمیلی که از طرف مقابل اعمال می‌شود. داوطلبانه پذیرفتیم که مثلاً بیشتر از ۵ درصد غنی سازی نکنیم.

چون ۲۰ درصد را درخواست کردیم ندادند خودمان ساختیم
دکتر صالحی ادامه داد واقعاً هم قبل از اینکه به ۲۰ درصد ورود پیدا بکنیم ما داشتیم ۵ درصد را غنی سازی می‌کردیم وگرنه نمی‌رفتیم به آژانس انرژی اتمی نامه بنویسیم که ۲۰ درصد به ما بدهید. البته خداروشکر که ندادند و این سبب خیر شد و جداً ما یکبار هم باید از غرب تشکر کنیم چون که هر وقت اینها مشکل تراشیدند ما یک قدم جلو گذاشتیم. ۲۰ درصد را ندادند که یک افتخاری بچه‌های ما آفریدند که خود ما هم باور نمی‌کردیم. وقتی که من تیم ۲۰ درصد را جمع کردم که اینها کار را شروع کنند باور نمی‌کنید ما زیر صفر بودیم. بعضی از محاسبات را اصلاً نمی‌توانستیم انجام بدهیم که جا دارد از شهید شهریاری هم یادی بکنم.