دور جدید مذاکرات نفتی ایران – روسیه به منظور توافق نهایی بر سر امضای قراردادی 20 میلیارد دلاری با سفر بیژن زنگنه وزیر نفت به مسکو امروز آغاز شد.

همزمان با آغاز مذاکرات نفت و انرژی وزرای ایران و روسیه در مسکو، ولادیمیر پوتین و حسن روحانی روسای جمهور دو کشور هم هفته آینده برای شرکت در چهارمین کنفرانس سیکا در شانگهای چین مذاکراتی را انجام خواهند داد که پیش بینی می‌شود یکی از محورهای این مذاکرات توافق بزرگ نفتی تهران – مسکو باشد.

از سوی دیگر مذاکرات نفتی مسکو در حالی امروز آغاز می شود که زمستان سال گذشته بیژن زنگنه وزیر نفت ایران و الکساندر نواک وزیر انرژی فدراسیون روسیه از حل و فصل برخی از اختلافات در امضای بزرگترین معامله نفتی بین دو کشور خبر داده بودند.

علاوه بر این هفتم اردیبهشت ماه سال جاری این بار الکساندر نواک وزیر انرژی فدراسیون روسیه مسافر تهران شد و مذاکراتی را پشت درهای بسته با وزرای نیروی، نفت و رئیس کل بانک مرکزی ایران در تهران برگزار کرد.

در این بین نواک وزیر انرژی روسها پس از انجام مذاکرات نفتی در تهران در جمع خبرنگاران از توافق اولیه و مقدماتی با وزارت نیروی ایران به منظور امضای 8 تا 10 میلیارد دلار قرارداد برقی در چهار حوزه ساخت نیروگاه‌های حرارتی، برقآبی، شبکه انتقال، افزایش راندمان شبکه انتقال و توزیع برق و تبادل و ترانزیت برق خبر داد.

یکی دیگر از توافق‌های برقی ایران و روسیه در تهران به موضوع واردات برق از این کشور گازخیز باز می‌گردد و مطابق با گفته‌های حمید چیت چیان وزیر نیروی ایران قرار است با سنکرون شبکه برق بین ایران، آذربایجان و روسیه امکان واردات 500 مگاوات برق در فاز اول و 700 مگاوات در فاز دوم نهایی شود.

از این رو با این توافق بزرگ برقی بین دو کشور گام نخست به منظور تهاتر نفت خام صادراتی ایران در ازای برق و سایر خدمات فنی و مهندسی وارداتی از روسیه برداشته شده است.

احتمال تهاتر برق و نفت
اسماعیل محصولی قائم مقام وزیر نیرو در امور بین‌الملل اخیرا در پاسخ به این سئوال که آیا این توافق برقی بین ایران روسیه بخشی از قرارداد تهاتر نفت و کالا بین دو کشور است؟ گفت: قرار است روسیه فاینانس برخی از طرح‌های و پروژه های صنعت برق به ویژه در حوزه نیروگاه سازی را برعهده بگیرد.

این مقام مسئول با اعلام اینکه فایناس روسیه برای ساخت نیروگاه و شبکه برق در ایران می تواند بخشی از قرارداد تهاتر نفت و کالا بین دو کشور را شامل شود، تصریح کرد: جزئیات و حجم نهایی تامین فاینانس از سوی روسیه در مذاکرات آتی تعیین و نهایی خواهد شد.

علی ماجدی معاون امور بین الملل وزیر نفت هم هفته گذشته در جمع خبرنگاران در خصوص مذاکرات تهاتر نفت و کالا با روسیه گفته است: این مذاکرات ادامه دارد اما هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.

اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور بهمن ماه سال گذشته درباره جزئیات مذاکرات نفتی ایران-روسیه برای تهاتر نفت و کالا و راه اندازی طرح سوآپ معکوس نفت در جمع خبرنگاران، گفت: با روس‌ها بحث‌هایی برای مبادله حجم بالایی از منابع نفت و دریافت کالا در ازای آن مطرح کردیم که عده‌ای نسبت به این مسئله اعتراض کردند ولی باید بگوییم اگر به ایران وارد نشوید، افراد دیگری در این بازار حاضر می‌شوند و جایی برای شما نمی‌ماند.

مهدی سنایی سفیر ایران در روسیه اخیرا در گفتگو با دیلی کومرسانت با تایید مذاکرات تهران و مسکو برای تهاتر نفت در برابر کالا، گفته است: روسیه می‌تواند در قبال خرید نفت از ایران، دومین رآکتور نیروگاه بوشهر را بسازد ضمن انکه روسیه می‌تواند برای پرداخت پول نفت ایران به این کشور کامیون، ریل راه‌آهن یا کالاهای دیگر صادر کند، یا برای این کشور پالایشگاه‌های کوچک بسازد.

تاریخچه مذاکرات نفتی ایران – روسیه
رویترز زمستان سال گذشته با انتشار گزارشی از مذاکرات ایران و روسیه به منظور مبادله نفت در برابر کالا خبر داد و اعلام کرد: در صورت توافق دو طرف، مسکو روزانه بالغ بر 500 هزار بشکه از نفت ایران را به‌ازای صادرات کالا و تجهیزات خریداری می‌کند.

در حال حاضر روسیه با کنار گذاشتن عربستان سعودی به بزرگترین تولیدکننده نفت جهان تبدیل شده به طوری‌که ظرفیت تولید روزانه نفت بیش از 10 میلیون بشکه بوده است که از این میزان بیش از 4.7 میلیون بشکه آن صادر و حدود 5.8 تا 5.9 میلیون بشکه ان پالایش می شود.

با این وجود، پس از تحریم صادرات نفت ایران توسط 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، این روزها نفت خام "اورال" روسیه مشتریان متعددی در قاره سبز برای خود دست و پا کرده است.

بر این اساس، با کاهش و سپس توقف صادرات نفت ایران به اروپا، روسها از این فرصت طلایی برای تصاحب بازارهای نفتی ایران در اتحادیه اروپا استفاده کرده به طوری‌که آمارهای رسمی حاکی از آن است که فقط صادرات نفت اورال روسیه به اروپا از مرز دو میلیون و 200 هزار بشکه در روز عبور کرده است.

مهمترین ویژگی نفت اورال روسیه آن است که این طلای سیاه در مقایسه با نفت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و ایران شیرین تر و هزینه حمل آن ارزان تر است.

اخیرا روس‌ها یک خط لوله جدید نفتی به نام "خط لوله دوستی یا دراژبا" طراحی و راه اندازی کرده اند که با بهره‌برداری دولت مسکو از این شاه لوله نفتی به عنوان طولانی ترین خط لوله نفت جهان، جا برای طلای سیاه روسها در قاره سبز بیش از گذشته باز شده است.

در همین حال ، روسیه به منظور تثبیت بازارهای نفت خود در اروپا و با توجه به کاهش تولید نفت در برخی از میایدن قدیمی اخیرا یک سیاست جدید نفتی در دستور کار قرار داده است به طوری‌که دولت مسکو نفت کشورهای آذربایجان و قزاقستان را خریداری کرده و با مخلوط کردن با نفت اورال خود تحت عنوان نفت "اورال" به بازار اروپا عرضه می کند.