در حالی که کشورهای ترک زبان در جنوب ترکیه طی نشست اخیر خود برای احیای مسیر تاریخی جاده ابریشم توافق کردند، چین نیز درششمین نشست از همایش همکاری دولت‌های عرب وچین موفق شد طرح احیای روح جاده ابریشم و تحکیم روابط وهمکاری‌های اقتصادی با دولت های عرب را به نتیجه برساند.

این درحالی است که کشور چین در نشست اخیر کمیسیون میراث جهانی یونسکو نیز درتلاشی گسترده با دیگر کشورهای منطقه قزاقستان و قرقیزستان بخش‌هایی از جاده ابریشم تاریخی را به عنوان میراث مشترک در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد.

رییس جمهور چین در سخنرانی افتتاحیه این نشست یادآور شد که روح جاده ابریشم برای قرن‌ها درخدمت صلح،همکاری و گشادگی و نزدیکی و تفاهم و درک متقابل فرهنگ و منافع دوجانبه بوده است . این روح نسل به نسل منتقل شده و اکنون باید احیا شود.

وی همچنین از طرح ساخت کمربند اقتصادی جاده ابریشم و نیز جاده دریایی ابریشم درقرن 21 حمایت کرد. او به طرح چین برای ایجاد انسجام و همکاری‌های بیشتر با کشورهای عربی درزمینه احداث زیرساخت‌ها و موسسات نوآوری‌های سیستماتیک و ایجاد نوعی مناطق رشد اقتصادی و اشتغال زایی جدید اشاره کرد و یادآور شد که این فعالیت‌ها سبب ایجاد محرک‌های داخلی و انعطاف پذیری بیشتر در برابر مخاطرات می‌شود.

به عقیده کارشناسان تلاش‌های اخیر چین و ترکیه و دیگر کشورها برای پویا کردن مسیر راه بازرگانی باستانی پیوند دهنده شرق و غرب، درراستای برنامه کریدور بین‌المللی حمل و نقل اروپا، قفقاز، آسیای میانه (TRACECA) است، که گاهگاهی به نام «جاده ابریشم نو» هم یاد می‌شود.

رییس جمهور چین همچنین از طرح تعلیم 60 هزار پرسنل از کشورهای عرب درزمینه تجربه اقتصادی چین و کاهش فقر خبر داد .

طبق دیدگاه های مطرح شده، قرن بیست و یکم قرن معجزه اقتصادی ترانزیت است و در واقع ترانزیت به عنوان منبع درآمدی شناخته شده و کشورهایی که در حوزه ترانزیت کالا یا مسافر سرمایه گذاری می‌کنند درآمد قابل توجهی از این بخش بدست می‌آورند. هم اکنون تجارت در جهان بالغ بر 10000 میلیادر دلار می‌باشد که از این میزان حجم تجارت آسیا و اروپا بالغ بر 3000 میلیارد دلار است؛ لذا توسعه شبکه ترانزیت و حمل و نقل برای انتقال کالا متناسب با رشد تجارت جهانی ضروری شده است.

در میان این کریدورهای ترکیبی تعریف شده تعداد هشت کریدور مربوط به انجام تجارت و ترانزیت در داخل اروپاست و دو کریدور مهم ارتباطی تجاری و ترانزیتی میان اروپا و قفقاز و آسیای مرکزی و اروپا و کشورهای اسکاندیناوی و جنوب روسیه را برقرار می‌سازد.

کریدور غرب – شرق به تراسیکا معروف است و ارتباط تجارت و ترانزیت اروپا و قفقاز و آسیای مرکزی را برقرار می‌سازد.

در کریدورسوم ایران – افغانستان – تاجیکستان – قرقیزستان – چین قرار است که ایجاد شود این کریدور ازچین شروع و پس ازعبور از قرقیزستان وارد تاجیکستان می‌شود و در ادامه در حدود 200 کیلومتر از خاک افغانستان گذر خواهدکرد و سپس وارد ترکمنستان و ازمرز سرخس وارد ایران وبعد وارد ترکیه می‌شودکه درنهایت به اروپا می‌رسد.

درکریدور چهارم از چین – تاجیکستان – ترکمنستان از طریق مرز سرخس وارد ایران می‌شود که تا چابهار نیز امتداد خواهد داشت.

کریدور شمال جنوب که ارتباط کشورهای شمال اروپا و کشورهای اسکاندیناوری و جنوب شامل روسیه را برقرار می‌سازد این کریدور به طور مستقیم با موقعیت ترانزیتی ایران مرتبط است .

کریدور شرق یا جاده باستانی ابریشم

اگرچه قدمت و تاریخچه حمل و نقل به قدمت بشر بر می‌گردد لیکن مهم‌ترین اسناد در زمینه حمل و نقل به راه ابریشم که از قدیمی‌ترین مسیرهای مبادله کالاهای تجاری و دانش و فرهنگ بشری بین تمدن‌ای یونانی و لاتین با آسیای شرقی، هندوستان و چین به مساحت دوازده هزار کیلومتر از روستای توان هونگ چین تا شهر رم امتداد دارد، می‌باشد.

این مسیر در سده دوم قبل از میلاد به وجود آمده و تا سده شانزدهم تقریباً به مدت 1800 سال از اعتبار تجاری و بازرگانی برخودار بوده است. از اواخر قرن 14 میلادی این مسیر اهمیت خود را به دلیل بسط و گسترش راه‌ها و حمل و نقل دریایی و انقلاب صنعتی و استفاده از کشتی‌های تجاری از دست داد و تا اوایل قرن بیستم ادامه داشت. از این تاریخ به بعد بخش دیگری از حمل و نقل یعنی راه آهن نقش آفرینی نمود تا این که در دهه‌های آخر قرن بیستم با توسعه و تکمیل کامیون‌های حمل و نقل بار و تجاری شدن حمل و نقل دریایی روح تازه‌ای در تجارت زمینی دمیده شد به نحوی که دهه 1980 میلادی را نقطه عطفی در حیات حمل و نقل و تجارت زمینی پس از چند قرن رکود تلقی نمودند و بار دیگر توسعه تجارت زمینی آسیا – اروپا در دستور کار بین المللی قرار گرفت.

این موضوع آن چنان که برای غرب اهمیت پیدا کرده بود برای آسیا روشن نبوداما با فروپاشی نظام‌های متمرکز سوسیالیستی و بازگشایی مرزهای تجاری کشورهای آسیایی و اتفاقات غرب و شرق از یک سو و کوتاه شدن مسیرهای زمینی برای آسیا و اروپا و طبعاً کاهش زما ن سفر باعث گردید تا استفاده از کریدورهای زمینی به جای دریایی در تجارت آسیا – اروپا مطرح گردد و در نتیجه برای فراهم نمودن و آماده سازی مبادلات کمیسیون اسکاپ (کمیسیون اقتصادی، اجتماعی آسیا و اقیانوسیه) در چهل و هشتمین نشست خود پروژه آلتید ALTID (توسعه شبکه زیر بنایی حمل و نقل زمینی آسیا) را تصویب نمود. این استراتژی عبارتست از :

1- تسهیل حمل و نقل مرزها
2- مطالعه و بررسی و تعیین کریدورها
3- همکاری با سایر سازمان‌های بین المللی (اکو، اسکاپ و غیره ...)

مسیر ایرانی کریدور شرق – غرب از مرزهای شمال شرقی ایران شامل دوغارون - سرخس – باجگران- لطف آباد- اینجه برون به مرزهای خروجی غربی و شمال غربی شامل جلفا – بازرگان – سرو- رازی – باشماق – خسروی و بالعکس است.