به گزارش ایسنا، چشمه بل با مختصات ۶۲۲۸۷۷ : X و ۳۸۹۲۵۱۷ : Y در سیستم UTM و ارتفاع ۷۱۷ متر از سطح دریا در منتهی‌الیه جنوب غربی استان کردستان در مرز با استان کرمانشاه از نوادر چشمه‌های آهکی استان و کشور است.

آبدهی متوسط این چشمه بطور متوسط سه مترمکعب بر ثانیه بوده و یکی از مظاهر بسیار بزرگ فرهنگ اورامی به مثابه اصیل‌ترین فرهنگ ایرانی از دیرباز تاکنون بوده است.

تفوق جنبه‌ی معنوی و رازآلود بودن این چشمه سبب شده تا در ادوار تاریخی مختلف کسی را یارای جستجوئی در گشایش این راز نباشد چه رسد به دخالت و تصرف در آن.

عملیات اجرائی سد داریان در پائین‌دست این چشمه و به فاصله ۴.۵ کیلومتری از آن در سال ۱۳۸۸ آغاز شد.

آبگیری این سد، به قرارگیری چشمه بل در زیر حجمی از آب دریاچه سد به ارتفاع ۱۱۲ متر منجر می‌شود که پر واضح است برای همیشه استان‌های کرمانشاه، کردستان و کشور را از داشتن این مظهر بزرگ قدرت خداوندی محروم می‌کند.

ناگفته پیداست که هیچ‌گاه مقامات این دو استان و مردم شریف منطقه راضی به عدم توسعه نبوده و این منطقه خود زخمیه سال‌ها توسعه‌نیافتگی است و از این‌رو از هر نوع تلاش دلسوزانه در ایجاد زیرساخت‌ها حمایت کرده و قدردان زحمات است.

اما مخالفت مردم و همه‌ی اندیشمندان و نیز مقامات سیاسی با احداث سد داریان نه فقط عدم تعریف هرگونه اهداف توسعه‌ای در استان کردستان از قبل این سد است، بلکه مخالفت با جنگ با طبیعت و به خصوص کانی بل است.

دسترسی قطره‌ چکانی به اطلاعات در مطالعه و ساخت این سد، هم ذینفعان و هم متضررها را در گنگی و ابهام گذاشته است و بیشتر اطلاعاتی که صادر می‌شود در بازدیدهای استثنائی افراد و مسئولان و یا جلساتی است که در خصوص نجات چشمه بل برگزار شده است.

به هر تقدیر ظاهراً اجرای این سد بر اساس مطالعات مقدماتی بوده که در آن حدود ۲۵ واریانت در بالادست و پائین‌دست چشمه بل بررسی و جملگی به دلایل فنی رد شده‌اند و تنها گزینه‌ی فعلی سد داریان دارای امتیاز احداث بوده است.

سؤال این است آیا ایجاد زیرساخت‌هائی در محدوده‌ی کانی بل که می‌توانست توسعه‌ی عظیم اقتصادی را در استان‌های کردستان و کرمانشاه به‌دنبال داشته باشد(که مطمئناً هزینه‌ای بسیار کمتر از احداث سد داریان می‌بود) نمی‌توانست به ایجاد درآمدهائی بسیار افزونتر از سد داریان منجر شود؟ پایلوت صنعت بسته‌بندی از آب پرکیفیت این چشمه در شرایط موجود، گواه صادقی است که هدف‌گذاری تنها بهره‌گیری از ۱۰درصد آبدهی این منبع آبی منتج به ایجاد هزاران میلیارد ریال درآمد در سال می‌شود.

نگرش‌های زیست محیطی متهم است!

«فاطمه اردلان» رئیس انجمن زنان زمین استان کردستان در گفت‌وگو با ایسنا در ارتباط با نابودی و تخریب چشمه بل گفت: جای تأسف است کارشناسان ما چنان دچار خودشیفتگی شده‌اند که به پروسه عمل خود فکر نمی‌کنند که حین اجرای پروژه باید زبان فنی را به زبان عام ترجمه کنند و نتیجه‌ی اجرای هر پروژه در خرد جمعی بازتاب می‌یابد و قضاوت می‌شود.

وی افزود: جالب اینکه اگر با زبان فنی با آنها صحبت نشود، هم کلامی را بر نمی‌تابند! و جالب‌تر اینکه کارشناسان را مادران و معلمان پرورش داده و به جامعه تحویل می‌دهند.

اردلان خاطرنشان کرد: در نگرش زیست محیطی ما، برای حفظ یک درخت کهنسال پارچه‌هایی به آن می‌آویزند و آن را نظر کرده و مقدس جلوه می‌دهند تا از آسیب دور بماند.

وی یادآور شد: چشمه بل که الهه آب این منطقه است در فکر کارشناسان نمی‌گنجد که مقدس است و باید حفاظت شود تا ۶۰ هزار سال تاریخ ادامه یابد.

اردلان افزود: در لبالب این چشمه سد داریان می‌زنند و تاج سد را بالاتر از چشمه می‌سازند که به محض اینکه سد به آبدهی برسد این چشمه نابود می‌شود و کار خود را اینگونه توجیه می‌کنند که ما ۲۳ گزینه را برای ساخت تاج سد آزمودیم! این نکته نشان می‌دهد که کارشناسان هنوز درکی از زبان طبیعت ندارند، که ۲۳ بار طبیعت فریاد می‌زند(نه) اما باز هم در پی اجرای پروژه اصرار می‌ورزند تا بالاخره چشمه بل به نابودی برسد.

وی تصریح کرد: حال با این اوضاع پیش آمده با پروژه‌ایی دیگر به نام پروژه‌ی «نجات‌بخش چشمه‌ی بل» به فکر جابجایی این چشمه اسلحه به دست می‌گیرند که هم طبیعت را رام کنند و هم پاسخگویی خود را توجیه کنند.

رئیس انجمن زنان زمین استان کردستان گفت: طبیعت در نهایت مهارت بستر این رود را طراحی کرده شما نمی‌توانید با اسلحه رنگین پروژه‌ها مسیر را تغییر دهید، باور کنید چشمه بل می‌میرد و محو می‌شود حتماً می‌گوئید زبان ما فنی است بگذار چشمه بل و جامعه محلی نابود شود مارا چه باک!

این فرزندان مام وطن باید بدانند طبیعت دیگر نمی‌زاید و پدیده‌ای به نام چشمه بل در منطقه اورامان نقش نمی‌گیرد که از نظر اقتصادی با چند چاه نفت در خوزستان برابری می‌کند.

وی گفت: تخریب فیزیکی و دهانه‌ی چشمه‌ی بل یک اقدام غیراصولی، غیرعلمی و غیراخلاقی است و باید متوقف شود.

اردلان تصریح کرد: مطالعات و عملیات به اصطلاح نجات‌بخشی کارفرما به انهدام چشمه منجر می‌شود و این در حقیقت تخریب است نه نجات.

رئیس انجمن زنان زمین استان کردستان، خاطرنشان کرد: با توجه به درخواست گروه کاری نجات‌بخشی چشمه بل متشکل از نهادهای دولتی و مردم نهاد در دو استان‌های کردستان و کرمانشاه و نامه‌ی مهندس «زاهدی» استاندار کردستان به مهندس «چیت‌چیان» وزیر نیرو مبنی بر توقف عملیات سدسازی، عملیات تخریب فیزیکی و دهانه‌ی چشمه‌ی بل فراتر از عملیات سدسازی محسوب می‌شود و کاملاً غیراصولی و غیراخلاقی است و باید متوقف شود.