روزنامه اعتماد: آنچه كه از وضعيت هفت ماه اخير بازار سهام با افت‌هاي مكرر و نااميد‌كننده براي سهامداران مي‌توان نتيجه گرفت اين است كه تاكنون هيچ كدام از راهكارهاي ارايه شده براي جلوگيري از افت بازار تاكنون كارساز نبوده است .به عبارتي ديگر مي‌توان گفت تمام راهكارهاي ارايه شده با اصل سياست‌هاي كلان اقتصادي كشور همراستا نبوده و همخواني لازم را با اين اصول ندارد و نتوانسته مثمر واقع شود. به عنوان مثال در حالي صحبت از افزايش دامنه نوسان قيمت سهام، كاهش حجم مبنا و معرفي شاخص‌هاي جديد مي‌شود كه اين امر مي‌تواند كفه تقاضا را ترغيب به خريد سهام كند. اما مشكل از جايي آغاز مي‌شود كه به عنوان مثال يك نهاد سياستگذار از لزوم عرضه سهام توسط بانك‌ها و خروج آنها از بنگاه داري صحبت به ميان مي‌آورد، تصميمي كه شايد تاثير مثبت ساير اقدامات انجام شده جهت بهبود روند بازار سرمايه را از بين خواهد برد. همين نكات و تضاد در تصميم‌گيري‌ها مي‌تواند منجر به اين امر شود كه وقتي شاخص به صورت مداوم در حال افت است، هيچ مجموعه و نهادي براي برگشت بازار به شرايط مساعد و افزايش رونق آن تلاشي از خود نشان نمي‌دهد.

از اين رو به نظر مي‌رسد تا زماني كه همخواني لازم بين سياست‌هاي كلان و تصميمات جديد و راهكارهاي ارايه شده براي بهبود شرايط بازار سهام برقرار نشود، چنين وضعيتي در بورس پايدار خواهد ماند.وضعيت هفت ماه اخير بازار سرمايه نشان مي‌دهد كه ارزش بازار سرمايه ايران نسبت به هفت ماه قبل 14 درصد كاهش و به 330 هزار ميليارد تومان نزول كرده است. اگرچه علي صالح‌آبادي، رييس سازمان بورس چندي پيش تمام مشكلات موجود در بازار را فضاي اقتصادي و ركود حاكم برآن عنوان كرد وافزود: درحال حاضر با تنگناي اعتباري و كمبود نقدينگي در بازار مواجه هستيم كه اين موضوع اثرات خود را بر روي شاخص‌هاي بازار وصنايع مختلف مي‌گذارد كه پيش‌بيني مي‌شود با افزايش حمايت‌ها از صنايع تاثيرگذاربر معاملات بتوان كمي به شاخص بازار رونق داد. درشرايطي كه قيمت‌ها در بازار به كف خود رسيده در معاملات ديده مي‌شود كه دوباره نقش خريداران در بازار پررنگ شده و مازاد خريد به فروش آنها به نزديك 70 ميليارد ريال رسيده است. به عبارتي مي‌توان دريافت كه حقوقي‌ها دركف قيمت‌هاي معاملات بيشتر در نقش خريدار در بازار ظاهر شده‌اند تا فروشنده. مصطفي اميد قائمي، ‌مديرعامل سابق فرابورس و شركت توسعه مالي مهرآيندگان درگفت‌وگو با « اعتماد» درباره افت‌هاي مكرر در بازار تحليل خود را اين طور عنوان كرد: قطعا هر دوره ركودي به يك دوره رونق ختم مي‌شود، ‌تجربيات من مي‌گويد كه انتهاي اين مسير ركود به يك دوره رونق ختم مي‌شود و تجربه نشان داده كساني كه در بازار مانده‌اند و وقتي قيمت‌ها به كف رسيده خريد كرده‌اند سود برده‌اند. وي به سهامداران حقيقي اين توصيه را كرد: امروز نه تنها وقت فروش نيست بلكه زمان خريد است اما اگراز من بپرسيد كه اين دوره ركود چه وقت به پايان مي‌رسد، نمي‌توانم زماني خاص را پيش‌بيني كنم. اميد قائمي اين كارشناس بورسي تصريح كرد: شاخص بورس اصلا معيار مناسبي براي ارزيابي بازار نيست و نمي‌توان پيش‌بيني مناسبي براي بازار ارايه كرد. وي درپاسخ به اين سوال كه چرا صنايع كوچك مورد اقبال عمومي سهامداران قرار گرفته است، افزود: صنايع كوچك اگرچه سودهاي زودبازده دارند اما به همان نسبت پربازده هم هستند به عنوان مثال اگر در اين مدت سهم‌هاي بزرگ و عمده دچار 30 درصد افت شده‌اند شركت‌هاي كوچك افت 50 درصدي را تجربه كرده‌اند به همين دليل بايد گفت كه سهامداران حقيقي در شرايط كنوني بيشتر به دنبال خريد سهام شركت‌هاي كوچك رفته‌اند. به گفته او، حقوقي‌ها نيز هم‌اكنون نقش فعال‌تري به خود گرفته‌اند و از وضعيت معاملات مي‌توان دريافت كه اين شركت‌ها به دنبال تامين منابع براي خريد سهام هستند.

بورس در انتظار بارقه‌هاي اميد

بهروز خدارحمي، مديركانون نهادهاي سرمايه‌گذاري نيز چشم‌انداز بازار را اين طور توصيف كرد: بلايي كه امروز بر سربورس آمده است نشات گرفته از شرايط اقتصاد كلان است. وي افزود: بورس‌هاي دنيا شش ماه جلوتر از اقتصادشان هستند. در ايران نيز هرگاه نخستين بارقه‌هاي اميد براي بهبود اقتصاد كلان مشاهده شود ، مي‌توان گفت كه ركود به اتمام رسيده و روزهاي تلخ به پايان رسيده و روزهاي تازه‌يي شروع مي‌شود. دكتر خدارحمي تصريح كرد: شرايط كلان اقتصادي كشور نگران‌كننده و ميراثي است كه از دولت قبل به ارث رسيده است و هم‌اكنون بخش اعظمي از فعاليت‌هاي دولت كنوني صرف خروج از ويراني‌ها مي‌شود. وي با بيان اينكه هم‌اكنون حقوقي‌ها در بازار هوشمندانه عمل مي‌كنند، تاكيد كرد: حقيقي‌ها بازهم در شرايط كنوني رفتاري هيجاني و عجولانه دارندبه همين دليل براي كسب سودهاي كوتاه‌مدت كم حوصله‌تر در بازار رفتار مي‌كنند درصورتي كه حقوقي‌ها درحال حاضر براي داشتن سود ميان و بلندمدت بيشتر به دنبال سهام‌هاي بنيادي‌تر و كم‌ريسك‌تر هستند. مديركانون نهادهاي سرمايه‌گذاري افزود: فرصت كنوني بهترين وقت خريد است اگرچه نمي‌توان مهلتي براي اين فرصت تعيين كرد و گفت اين ركود چند ماه ديگر طول مي‌كشد.

دومينويي براي رونق بازار سهام