با توجه به فلسفه خلقت انسان که طبق بیان قرآن کریم عبودیت و بندگی است و از طرفی وجه تمایز انسان با سایر موجودات به ناطق و عاقل بودن انسان و حرکت او به سوی کمال است، اهمیت و جایگاه این دو فریضه الهی، یعنی امر به معروف و نهی از منکر بیشتر تبیین و روشن می‌شود.

از آنجایی‌که انسان غافل است و به دلیل عارض شدن نسیان بسیاری از مواردی که برای او مفید است فراموش می‌کند بنابراین امر به معروف و نهی از منکر جزو ضروریاتی است که در جهت نیل به کمال برای هر انسانی ضرورت پیدا می‌کند.

به این جهت است که حضرت امام محمد باقر (ع) می‌فرماید: «امر به معروف و نهی از منکر واجب عظیم و بزرگی است که پا برجایی سایر واجبات به آن بستگی دارد.»

در همین راستا گفت‌وگویی با حجت‌الاسلام حسن بابایی معاون فرهنگی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر شهرستان اصفهان انجام داده‌ایم که در زیر می‌خوانید.

فارس: در مورد امر به معروف و نهی از منکر و تاکیداتی که در این زمینه وجود دارد، بفرمایید؟

بابایی: امر به معروف فروع دین است و هیچ فردی شک و تردیدی در این امر ندارد و با وجود اینکه 35 سال از امر به معروف و نهی از منکر می‌گذرد و رسانه‌های مختلف به این موضوع پرداخته‌اند اما این امر در بعضی جاها اثر نمی‌کند و اثرش کم است.

بارزترین نمونه آمر به معروف، امام حسین (ع) است که مدت هشت روز در کربلا ماندند و با دشمنان مبارزه کردند اما آخرین جملات این امام خطاب به دشمنان این است که دلیل اینکه سخنان من اثر نمی‌کند این است که لقمه حرام شکم شما را پر کرده و صحبت‌ها اثر نمی‌کند و در واقع عامل بی‌تاثیری همان لقمه حرام است.

فارس: به نظر شما دلیل بی‌اثر بودن امر به معروف حلال نبودن لقمه است‌؟

بابایی: بنده معتقد هستم که رزق حلال بر امر به معروف اثر می‌کند.

خانواده‌ها در تربیت نسل مومن و متدین نقش بسیار مهمی دارند و باید روی ترویج رزق حلال بر روی فرزندان خود تاکید داشته باشند تا امر به معروف اثر کند زیرا اگر این روزی طیب و طاهر نباشد کار آمر به معروف بی‌اثر است.

فارس: در حالی که چندین روش برای امر به معروف وجود دارد تاکید شما بیشتر بر روی چه نوع امر به معروفی است؟

بابایی: با توجه به اینکه رهبر معظم انقلاب در خصوص امر به معروف و نهی از منکر تاکیداتی داشته‌اند و سفارش کرده‌اند که نهی از منکر به صورت لسانی باشد، ما نیز در درجه اول بر روی تذکر لسانی تاکید داریم در حالی که گفته می‌شود اگر چند نفر یک منکری را تذکر بدهند در همین حد هم که حداقل فرد متوجه بزه خود بشود کفایت می‌کند، حتی اگر بر روی او اثری نکرده باشد.

نکته دوم شرایط محیط جامعه است که باید شرایط این تذکرات در آن فراهم باشد و نکته سوم اینکه امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یک فروع دین است اما باید همگانی شود، یعنی افراد خود را ملزم به تذکر بر منکرات بدانند.

فارس: یکی از موارد بارز نهی از منکر بی‌حجابی و یا به نوعی بدحجابی است که از طریق گشت‌های امنیت اخلاقی گاهی تذکراتی صورت می‌گیرد، آیا این گشت‌های ارشاد با توجه به مواضعی که برای آنها وجود دارد، توانسته موفق عمل کند؟

بابایی: بله گشت امنیت اخلاقی تاثیر بسیاری دارد اما نیروی ویژه خود را می‌خواهد که برخورد آنها برخورد منکراتی نباشد و نحوه برخورد این افراد از نظر ما بسیار مهم است.

البته برخورد گشت‌های ارشادی و امنیتی بیشتر تذکری است و کمتر پیش‌ می‌آید که فردی را از حد لسانی فراتر ببرند.

فارس: به عنوان سؤال آخر تا چه اندازه برای اجرای نهی از منکر وارد رویکرد فرهنگی شده‌اید؟ به نظر می‌رسد که شاید با ورود راه‌های ارتباطی زیادی که وجود دارد باید از روش‌هایی با رویکرد فرهنگی و نرم استفاده کرد، در این خصوص چه اقدامی صورت گرفته است؟

بابایی: برای اجرای امر به معروف و نهی از منکر از مدارس آغاز کرده‌ایم و در این زمینه نیز دانش‌آموزان معروف و موفق را معرفی می‌کنیم که در این راستا همایش‌های مختلفی برگزار و از افراد حجاب تقدیر شده است، هر چند معتقد هستم برخی از معروفات مهم امروز فراموش شده است که باید احیا شود.

یکی از اقدامات دیگر فرهنگی در این راستا انتشار کتب و طرح مسائل و مشکلات و شبهات دینی از طریق فضای مجازی است.