يكي از اين شركت‌ها كه نام يكي از دانشگاه‌هاي بزرگ را هم در قسمتي از عنوانش براي خود درج كرده، چند ساعتي درگير يك پايان‌نامه خيالي بود. پايان‌نامه‌يي كه ما سفارش داده بوديم تا از چند و چون روال كار اين شركت باخبر شويم. تلفن گويا تلاش دارد گستردگي دفتر و دستك شركت را تصوير ‌كند. عدد يك براي ارتباط با دپارتمان مقاله، عدد دو براي دپارتمان پايان‌نامه، عدد سه براي دپارتمان ترجمه و عدد چهار براي دپارتمان چاپ كتاب. شركتي با چهار دپارتمان لابد پر از متخصص و كارشناس است كه آماده پاسخگويي به درخواست شما هستند و البته آماده فراهم كردن زمينه ارتقاي شما در دانشگاه. گرچه اگر كسي كنجكاوي به خرج بدهد و ارتباط را با دو دپارتمان برقرار كند، مي‌بيند كه تلفن هر دو بخش را همان يك نفر پاسخ مي‌دهد. با فشار دادن عدد دو وارد دپارتمان پايان‌نامه مي‌شويم. كارشناسان در هر شاخه‌يي (فني، علوم انساني و...) كه بخواهيم آماده نگارش پايان‌نامه براي ما هستند.

شاخه مد نظر را كه انتخاب مي‌كنيم به خانم منشي شركت مي‌رسيم كه با سلام و احوالپرسي گرمي به استقبال تماس‌گيرنده آمده. قرار نيست پاسخگوي پرسش‌هاي يك روزنامه‌نگار باشد، پس از راه ديگري وارد مي‌شويم؛ و در جايگاه يك دانشجو.

براي پايان‌نامه مزاحمتون شدم. رشته من روان‌شناسي است و پايان‌نامه ارشد بايد بنويسم. اصلا فرصت نداشتم به موضوع فكر كنم. مي‌خواستم موضوع را هم شما پيشنهاد بدهيد.
گرايشتان را بفرماييد.

گرايشم باليني است.
پس شما الان يك موضوع پيشنهادي مي‌خواهيد و اينكه يك پروپوزال براي‌تان نگارش شود. ببينيد در موسسه ما پيشنهاد موضوع رايگان است. هزينه نگارش پروپوزال 100هزار تومان است. شما 90 هزار تومان مبلغ اوليه را واريز مي‌كنيد. كارتان كه شروع شد پيش استادتان مي‌بريد، اگر تاييد شد ادامه كار انجام مي‌شود، اگر نشد يك پروپوزال ديگر به شما مي‌دهيم.

موضوع را چه كسي پيشنهاد مي‌دهد؟
ما از متخصصاني كه رشته‌شان روانشناسي باليني است استفاده مي‌كنيم. آنها موضوع را تعيين مي‌كنند و بعد خودشان براي‌تان نگارش مي‌كنند.

دانشجو هستند يا استاد؟
همه جوره داريم. معمولا بيشتر فارغ‌التحصيلان دكترا و ارشد هستند.

پس به موضوع مسلط هستند؟
بله. پايان‌نامه زياد كار كرده‌اند.

من مي‌توانم بخواهم كه كارم را حتما يك استاد معتبر انجام بدهد؟
بايد يك سرچي بكنم و ببينم كه براي رشته شما استاد داريم يا نه.

كلا تا آخر كار چقدر بايد هزينه كنم؟
الان نمي‌توانم نظر قطعي بدهم. متخصص بررسي مي‌كند كه چقدر منابع كارتان در دسترس هست و به چه ميزان وقت و انرژي مي‌برد و آن موقع تعيين قيمت مي‌شود. اما در كل براي علوم انساني رنج قيمت از 800-700هزار تومان هست تا دو ميليون و خرده‌يي.

با كسي كه قرار است كار را انجام دهد مي‌توانم ملاقات حضوري داشته باشم؟
ايشان در موسسه نيستند. يك دكتر باليني پيدا كردم كه كارتان را قبول مي‌كند. بعد از آن مي‌توانم هماهنگ كنم كه با ايشان تلفني صحبت كنيد.

در سايت‌تان نوشته بوديد كه در مورد اينكه كار چه طور انجام شده آموزش مي‌دهيد تا روند كار را بدانيم؟
بله. توضيحات به شما داده مي‌شود كه براي دفاع مشكلي نداشته باشيد. معمولا اين كار تلفني انجام مي‌شود چون بعضي استادان شهرستاني هستند و اينجا نيستند. اما اگر خيلي ضروري بود كه حضوري ببينيد مي‌توانيد تشريف بياوريد توضيح بدهيم.

اگر كار ميداني هم لازم باشد ايشان انجام مي‌دهد؟
بايد بپرسم اگر قبول كنند مساله‌يي نيست. شايد قبول نكنند.

من كمي نگرانم از بابت اينكه متوجه شوند كار را خودم انجام نداده‌ام؟
شما هر مقاله‌يي كه مدنظرتان است به آن ارجاع داده شود ارسال كنيد به ما. هر نكته‌يي كه هست بفرماييد در كار درج شود كه مشخص باشد كار مال خودتان است.

چند دقيقه بعد كنفرانس تلفني برقرار مي‌شود. آقاي الف دانشجوي دكترا روي خط است. از او مي‌پرسيم:

موضوع پيشنهادي شما چيست؟
شما فيلد خاصي اگر در نظر داريد بفرماييد كه بر اساس آن بگويم.

فكر مي‌كنم در حوزه كودكان موضوعات جالب‌تري باشد.
آهان... اگر به كودكان استثنايي علاقه داريد كار كمي سخت‌تر مي‌شود. مثلا براي كودكان اوتيسم اگر كار كنيد بايد كيس استادي (مطالعه موردي) انجام بدهيد كه خيلي كار مي‌برد و ممكن است براي پايان‌نامه ارشد از شما قبول نكنند. به نظر من شما مي‌توانيد در حوزه‌هاي نقاشي درماني و شعر درماني كار كنيد. بازي درماني هم هست كه كمي سخت‌تر است.

بله نقاشي درماني خوب است.
من سرچ مي‌كنم با توجه به پيشينه كارهايي كه انجام شده فردا موضوعي پيشنهاد مي‌كنم و هر وقت اوكي بدهيد ظرف يك هفته پروپوزال حاضر مي‌شود.

بيش از اين نبايد وقت آقاي دكتر را گرفت. مسوول موسسه مكالمه با آقاي الف را تمام مي‌كند و خودش روي خط مي‌آيد:
براي شروع كار شما 90 هزار تومان به حساب من مي‌ريزيد و از فردا استارت زده مي‌شود.