به گزارش مهر، زلزله سال 75 با 760 کشته و ويراني روستاها و تخريب منازل مسکوني تجربه اي بود تا مقوله مديريت بحران به عنوان يک نياز جدي مورد توجه باشد. در ادامه وقوع سرمازدگي، سيلاب‌هاي متعدد و طي سال‌هاي اخير خشکسالي و‌ آتش سوزي جنگل‌ها اردبيل را به يکي از استان‌هاي مستعد آسيب در بلاياي طبيعي شناسانده است. اين در حالي است که در اين منطقه با وجود مطالعه و پژوهش و شناسايي بلاياي مورد احتمال، بعد از تجربه هر بحران تامين تجهيزات پيشگيري و کنترلي در دستور کار قرار مي‌گيرد. بطوريکه بعد از پشت سر گذاشتن بحران مشخص مي‌شود که با برخورداري از برخي امکانات و تجهيزات دامنه آسيب مي‌توانست محدودتر شده و حتي برخي خسارت‌ها مهار شود. طي مطالعاتي که در خصوص ترکيب بندي حوادث طبيعي در سال‌هاي 74 تا 92 صورت گرفته از نظر ميزان خسارت سيل 37 درصد، خشکسالي 29 درصد، سرمازدگي 23 درصد، تگرگ پنج درصد، طوفان سه درصد و زلزله دو درصد در حوادث نقش دارند. در عين حال از نظر تعداد سيل 51 درصد، زلزله 19 درصد، تگرگ 9 درصد، طوفان هشت درصد، سرمازدگي هشت درصد و خشکسالي سه درصد ترکيب حوادث را شامل مي‌شود. ترکيبي که توجه ويژه به حوادث نامبرده را ضروري مي‌سازد.

سيل، بحراني که مهار نمي‌شود

سيلاب در رديف اول حوادث بحراني اردبيل از جمله بلايايي است که از قضا مي‌تواند با تدبير مهار شود. امسال 11 ميليارد و 400 ميليون ريال براي سيلاب مشگين شهر از سوي مديريت بحران کشور تسهيلات ابلاغ شده است و اين کفاف خسارت‌ها را نداده و 25 ميليارد تسهيلات ديگر به همراه دو ميليارد و 750 ميليون ريال کمک بلاعوض به اين استان هزينه شده است. اين در حالي است که در مقابل 50 ميليارد ريال جهت پيشگيري از سيل و هدايت‌ آب‌هاي سطحي به مديريت بحران استان ابلاغ شده و مقايسه دو رقم نشان مي‌دهد که ما بعد از وقوع يک بحران به مراتب هزينه‌هاي بيشتري به نسبت پيشگيري مي‌پردازيم.

شناسايي هزار گسل زلزله در اردبيل

مطابق پژوهش‌هاي صورت گرفته هزار و 81 گسل زلزله در اردبيل شناسايي شده که از اين تعداد 56 مورد مي‌توانند زلزله بزرگ ايجاد کنند. اردبيل از استان‌هاي پرتعداد از نظر وقوع زمين لرزه است و بر روي پنج گسل اصلي بزقوش در غرب، اردبيل در شمال شرق و شمال غرب، دشت مغان در گرمي و پارس‌آباد، ماسوله در خلخال و رودبار در آستارا و امتداد به مرز جمهوري آذربايجان و نمين واقع شده است. چنانچه در سال گذشته 105 مورد و در شش ماهه امسال 34 مورد زلزله در اين استان ثبت شده است، با وجود اينکه برخي از زمين لرزه‌ها توسط شهروندان احساس نمي‌شود. با اين وجود وقوع هر زلزله بزرگ تجربيات تکان دهنده اي براي اين استان برجاي گذشته و آخرين زلزله بزرگ در سال 75 نزديک به 760 نفر کشته بر جاي گذشت.

عدم وجود پايگاه‌هاي اسکان
آسيب ديدگان در مواقع بحراني

در عين حال که طرح مقاوم سازي مساکن روستايي از سال 84 تا پايان سال 91 توانسته است 45 هزار و 969 مسکن روستايي را مقاوم کند، در وضعيت فعلي نيمي از مساکن روستايي اردبيل غير مقاوم است و مدير کل امنيتي انتظامي استانداري اردبيل معتقد است با وجود اين آسيب پذيري مکان مناسبي براي نگهداري مردم استان در زمان بروز حوادث نداريم.

دانه‌هاي تگرگ دشمن همه ساله
باغداران اردبيلي

در مقابل زلزله که بيشتر خسارت آن در سازه‌ها احساس مي‌شود، اردبيل در تجربه تگرگ استاني مثال زدني است. به گفته مدير کل مديريت بحران استاندار برخلاف اظهاراتي مبني بر راه اندازي سامانه تگرگ زدايي در اردبيل اين سامانه هنوز راه اندازي نشده است. اسلامي تاکيد کرد: امسال از محل اعتبارات سفر رئيس جمهور پنج ميليارد ريال اعتبار براي راه اندازي و خريد سامانه تگرگ زدايي در نظر گرفته شده است که به صورت پايلوت در شهرستان مشگين شهر اجرا خواهد شد.

خسارت طوفان و تجهيزاتي
که معطل اعتبار است

در عين حال وقوع طوفان از آن دست حوادثي است که با وجود قرار گيري در رتبه چهارم تعداد حوادث چندان مورد توجه نبوده و در سايه همين غفلت سالانه خسارت قابل توجهي را به استاني که به تغييرات مکرر و شديد جوي و چهار فصله بودن در يک روز شهرت دارد، وارد مي‌کند.

مدير کل هواشناسي استان معتقد است براي بهبود کيفي پيش بيني وقايع جوي از جمله طوفان‌ها اردبيل نيازمند تجهيز به رادارهاي هواشناسي است.

علي دولتي مهر در اين خصوص تصريح کرد: خريد رادار مدتي است که درخواست شده و 500 ميليارد ريال از محل اعتبارات ملي براي اين مهم اختصاص يافته است.

وي افزود: در عين حال ضروري است 10 ميليارد ريال اعتبار استاني نيز تامين شود که براي تامين در سال جاري از استاندار قول مساعد گرفته ايم.

تسهيلات سرمازدگي در کنار بخاري‌هاي باغي خاموش

در عين حال که طوفان در مسير تخريب خود توجه به مسکوني يا غير مسکوني بودن ندارد، کشاورزي اردبيل از بلاي طبيعي ديگري نيز در رنج است. وقوع سرمازدگي درست در آستانه ميوه دهي باغات و رشد محصولات کشاورزي که موجب خسارت هفت ميليارد ريالي بخش کشاورزي در شش ماهه امسال شد. در حالي دامنگير باغات شده که نصب بخاري‌هاي باغي به ويژه در مشگين شهر مدت‌ها از زبان مسئولان شنيده شد.

گلايه کشاورزان از خسارت هنگفت ابلاغ 440 ميليارد ريال وام کم بهره با حدود 13 درصد را در پي داشت و اين البته بعد از وقوع بحران امسال بود.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان با بيان اينکه همه ساله باغات استان در مقابل سرما و يخبندان بهاره خسارات فراواني مي‌بينند، تاکيد دارد سرمازدگي علاوه بر ضررهاي مالي براي کشاورزان و باغداران، توليدات اين استان را نيز با کاهش مواجه کرده است. عديل سروي با تاکيد براينکه مقابله با اين بحران نيازمند استفاده از گونه‌هاي مقاوم درختان است، تاکيد کرد که اين مهم عملي نمي‌شود مگر اينکه پژوهشگران، محققان، اساتيد و مراکز علمي در اين زمينه ورود کنند.

وي تشکيل کميته تخصصي بررسي و اصلاح و جايگزيني گونه‌هاي مقاوم باغات استان را در اين راستا ضروري دانست و تصريح کرد: براي حل مشکل توليد کنندگان و باغداران بايد پاسخ صحيح مقابله با سرمازدگي تهيه شود.

مهندسي ارزش سدها به دليل وقوع
چند ساله خشکسالي

سروي تاکيد دارد که معضل ديگر کشاورزي اردبيل خشکسالي است و امسال پنج ميليارد ريال خسارت را روي دست کشاورزان گذاشته است.

خشکسالي که به گفته کارشناسان هواشناسي استان طي سال‌هاي اخير جزو مهمترين رويدادهاي جوي استان بود و در واقع در سال‌هاي آتي نيز ادامه خواهد يافت، به تعبير مدير کل مديريت بحران استاندار زلزله خاموش اردبيل است.

اسلامي تاکيد کرد: امسال به نسبت سال گذشته بارش 12 درصد کاهش دارد و خشکسالي به حدي خسارت زا بوده که مهندسي ارزش سدهاي احداث شده در اردبيل مورد توجه قرار گرفته است.

وي با بيان اينکه 93 درصد آب توليدي اردبيل در بخش کشاورزي و‌ آن هم با راندمان 30 درصد مصرف مي‌شود، اضافه کرد: اجراي سيستم‌هاي آبياري مدرن ضرورتي است که امسال در استان در دستور کار قرار گرفته و پذيرش آن از سوي کشاورزان بايد فرهنگ سازي شود.

درختاني که طعمه جهل انساني مي‌شوند

از جمله تاثيرات خشکسالي وقوع آتش سوزي در جنگل‌ها است که اردبيل تجربه اي از آن در سال‌هاي گذشته به شکل فعلي نداشته و در واقع امروز شاهد از بين رفتن جنگل‌ها به دليل مديريت ناصحيص منابع طبيعي است.

امسال 32 مورد آتش سوزي در 62 هکتار رخ داد که 50 هکتار آن مراتع و 12 هتکار جنگل‌ها بود و به گفته مدير کل مديريت بحران استاندار خريد تجهيزات اطفا حريق به مبلغ دو ميليارد ريال و تهيه طرح جامع حفاظت از جنگل‌ها را ضروري ساخته است. در عين حال جهاد کشاورزي نيز مبلغ شش ميليارد ريال به منظور مقابله با اين بلاي طبيعي در نظر گرفته است.