به گزارش سحام نیوز به نقل از حقوق بشر برای همه در ایران، رویداد جانبی سودویند، درحاشیه بیستمین نشست بررسی ادواری جهانی وضعیت حقوق بشر کشورهای عضو سازمان ملل(یو پی آر)، که بررسی دوره‌ای وضعیت حقوق بشر درایران، در دستورکار آن قرار دارد، با مدیریت «گلن پایو از ایمپکت ایران»، برگزار شد:

«دایان علایی» نماینده جامعه جهانی بهایی در سازمان ملل، اولین سخنران این نشست بود که سخنرانی خود را به موضوع «قول‌هایی که اجرا نشد»، اختصاص داد.

او دراین سخنرانی ضمن ابراز تعجب و تردید جامعه جهانی بهایی، از پذیرش توصیه‌هایی درخصوص بهبود وضعیت بهاییان درجریان نشست یو پی آر۲۰۱۰ توسط ایران، تاکید کرد که دیده بانی جامعه جهانی بهایی حاکی ازعدم تعهد جمهوری اسلامی ایران به تمامی توصیه‌های پذیرفته شده و تعهدات این کشور، بوده است.

خانم علایی با رد ادعای ایران درگزارش کتبی به نشست یو پی آر جاری مبنی بر برخورداری بهاییان از حقوق شهروندی، نسبت به محرومیت بهاییان ایران از مشاغل دولتی، بستن مغازه ها و محرومیت از تحصیل، توضیحاتی داد.

او همچنین با اشاره به تعهد ایران به سایرکشور‌ها در یو پی آر۲۰۱۰، درخصوص محاکمه عادلانه هفت رهبرجامعه بهایی ایران(یاران)، توضیح داد که علی‌رغم ادعای ایران به برگزاری دادگاه عادلانه، به عنوان نمونه، مهناز پراکند یکی از وکلای پرونده یاران گفته است که پرونده سازی و روند دادگاه عادلانه نبوده و حتی قوانین رسمی جمهوری اسلامی ایران دراین محاکمه، رعایت نشده است. او تاکید کرد که آن‌ها درتمام این سال‌ها از ملاقات، مرخصی، داشتن هوای آزاد و تلفن محروم بوده اند، و رفتار با آنان در زندان با دیگر زندانیان متفاوت بوده و شرایط سخت تری داشته‌اند.

نماینده جامعه جهانی بهایی با اشاره به وجود بیش از۱۰۰ زندانی بهایی درایران تاکید کرد که آن‌ها برخلاف ماده ۱۸ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، به دلیل اعتقادات مذهبی بازداشت شده‌اند و نه ارتکاب به جرم و جنایت.

دایان علایی، با اشاره به انتشار بیش از ۸۰۰ مقاله یا برنامه تلویزیونی طی مدت ژانویه تا ژوئن سال جاری، با موضوع حمله به بهاییان و نفرت پراکنی، تاکید کرد که اگر ایران مدعی آزادی مطبوعات و آزادی بیان است، باید امکان پاسخگویی برای بهاییان هم مهیا شود.

او ادامه داد از آنجا که رادیو و تلویزیون ایران، دولتی است، پس این حاکی از تمایل دولت به نفرت پراکنی، و جرمی دولتی است که هیچ‌گاه پیگیری نشده است.

او با اشاره به گزارش سه گزارشگر ویژه درخصوص حمله به گورستان شیراز که نه فقط با تخریب قبرستان، بلکه با بیرون آوردن استخوان مردگان نیزهمراه بود؛ گفت که بهاییان حتی پس از مرگ هم تحت محافظت نیستند و حس نفرت به جایی می‌رسد که حتی گورستان های بهاییان مورد تهاجم قرار می‌گیرد.

او درپایان با اشاره به حضور هیات نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در یو پی آر، ابراز امیدواری کرد که این کشورضمن قبول توصیه‌های احتمالی درخصوص بهبود وضعیت بهاییان، آن را به مرحله اجرا هم برساند.

سخنرانی کامل دایان علایی نماینده جامعه جهانی بهایی در سازمان ملل، به زبان انگلیسی و با موضوع «قول‌هایی که اجرا نشد» را در این‌جا دنبال کنید.

«شعله زمینی»، نماینده سازمان غیردولتی سودویند در شورای حقوق بشر، سخنران دوم این نشست بود که به موضوع «بررسی گزارش ایران به یو پی آر از منظر زنان»، اختصاص داده بود.

او با انتقاد از گزارش نمایشی جمهوری اسلامی ایران به نشست یو پی آر، گفت که وضعیت زنان درایران، با آنچه درگزارش این کشور به روند یو پی آر، ارائه شده، تفاوت زیادی دارد.

شعله زمینی توضیح داد که همه تلاش‌ها دراین گزارش براین بوده تا تصویر خوبی از وضعیت زنان در ایران ارائه داده و وانمود کنند که قوانین خوبی درجهت حمایت از زنان تصویب کرده‌اند، اما واقعیت این است که ضریب نابرابری جنسیتی درایران کاهش نیافته و رتبه ایران دراین خصوص روند نزولی داشته است. و این درحالی است که ایران ازنظر ضریب توسعه انسانی، رتبه بالایی دارد اما در مورد برابری جنسیتی رتبه پایینی دارد و درمیان ۱۵۷ کشور بررسی شده، در رتبه ۱۰۹‌ قرار دارد. نماینده سودویند ابراز امیدواری کرد که تلاش آن‌ها برای جلب توجه کشور‌ها به این نابرابری‌ها، در توصیه‌های آن‌ها به ایران موثر بوده، و امید به وضعیت بهتر برای زنان در ایران، حفظ شود.

شعله زمینی در قسمتی دیگر از سخنرانی این روز، با اشاره به حوادث اسیدپاشی دراصفهان، و حتی بازداشت معترضان به این اتفاقات، تاکید کرد که این‌ها تنها برخی از مواردی هستند که موجب کاهش حضور زنان در خیابان‌ها، بیرون از حریم خانه و حتی دانشگاه‌ها و اجتماع شده است.

او همچنین با رد ادعای ایران مبنی بر بهبود شرایط حقوقی و مذهبی زنان، با توجه به سیاست‌های کلی برنامه پنج ساله، آن را ابلاغیه یا فرمان رهبراین کشور به احمدی‌نژاد(رئیس جمهور وقت) خواند و گفت که دراین فرمان، زنان درآن به عنوان انسان مجزا تلقی نشده‌اند بلکه دستورات و توصیه‌های آن با نقش خانواده شروع و درنهایت زمانی که این بند تبدیل به قانون در برنامه پنج ساله می شود فقط در دو بند در انتهای برنامه که اولی درحد طرح باقی مانده و دومی به توانمندسازی زنان سرپرست خانوار تبدیل می‌شود و در آن به اولویت سازماندهی مشاغل خانگی اشاره دارد. با این وصف، ابلاغیه رهبر ایران، هیچ راه‌کاری درخصوص آموزش یا بهبود وضعیت زنان، ندارد.

شعله زمینی درادامه نشست این روز، طرح تفکیک جنسیتی، را یکی از دلایل کاهش حضور زنان در دانشگاه توصیف کرد و از اولویت استخدام مردان نسبت به زنان انتقاد کرد. او توضیح داد که درقانون جدید کار، مردان متاهل دارای فرزند، مردان متاهل بدون فرزند و بعد زنانی که فرزند دارند و سرانجام زنان بدون فرزند و یا مجرد، ترتیب اولویت برای شغل هستند. بنابراین ایران نمی‌تواند مدعی باشد زمانی که امکان شغلی را از زنان می گیرد در جهت فقر زدایی آنها حرکت می کند.

این فعال حقوق زنان دراین سخنرانی همچنین با رد ادعای ایران درخصوص بهتر شدن وضع بهداشت دراین کشور توضیح داد که از سال ۲۰۱۲ حکومت مانع ادامه و اجرای طرح تنظیم خانواده و کنترل تعداد فرزندان شد. درهمین راستا از عرضه کاندوم و شیوه‌های پیشگیری از حاملگی، توسط خانه بهداشت، جلوگیری شد؛ که عدم عرضه و پخش کاندوم رایگان می تواند منجر به افزایش آمار ایدز بشود.

شعله زمینی در قسمت دیگر از سخنرانی این روز به موضوع ادعای ایران درخصوص «خانه‌های امن برای زنان» پرداخت و گفت که منظوراز خانه امن دراین گزارش، سرپناه برای بی خانمان‌ها هستند و با آنچه که درتعریف بین المللی خانه امن برای زنان مورد خشونت است، متفاوت است. در ایران زنان خشونت دیده اکثرا دوباره به همان منزلی فرستاده می شوند که درآن خشونت دیده اند.

نماینده سودویند در شورای حقوق بشر درپایان تاکید کرد که نمونه‌های زیادی درگزارش ایران پیدا می‌کنیم که سعی شده تنها برخی از جنبه‌های قانون و نه همه قوانین موجود، در گزارش گنجانده شود. شعله تاکید کرد که برای تغییر شرایط ایران، باید گزارشی واقعی از وضع موجود ارائه شود و نه آرایش نمایشی قوانین موجود.

«راد سنجابی»، مدیراجرایی مرکز اسناد حقوق بشرایران، آخرین سخنران نشست این روز بود که به موضوع «نقض آئین دادرسی در ایران»، پرداخت.

او نیز سخنرانی خود را با انتقاد از گزارش ایران رویکرد جمهوری اسلامی ایران به یو پی آر آغاز کرد و گفت که روش ایران در روند یو پی آر مانند بسیاری از روندهای دیگر، رویکرد درستی نیست. و ادامه داد که: «دلایل زیادی برای این ارزیابی وجود دارد که من درخصوص نقض آئین دادرسی در ایران صحبت می‌کنم.»

مدیراجرایی مرکزاسناد حقوق بشرایران، ابتدا به معرفی این مرکز پرداخت و گفت که این مرکز اسناد و مدارک نقض حقوق بشر را ازطریق برخی از قربانیان درایران و بستگان آن‌ها تهیه می کند. او ادامه داد که نتیجه گیری ما از اسناد گردآوری شده، این است که نقض حقوق بشر شدید درهنگام بازداشت‌ و قبل از دادگاه افزایش زیادی پیدا کرده و موارد زیادی از نقض آیین دادرسی که با تعهدهای بین المللی جمهوری اسلامی ایران تناقض دارد، روی می دهد. این بازداشت‌ها می تواند تا هفته‌ها و ماه‌ها هم به طول انجامیده، بازداشت شدگان با شکنجه های جسمی و روانی برای اعتراف یا توبه مواجه بوده‌اند.

راد سنجابی توضیح داد که ایران درجریان یو پی آر سال۲۰۱۰، پیشنهادی را قبول کرده بود که فرد محاکمه شونده درتمام مراحل از حق دسترسی به وکیل و موارد پرونده و بطورکلی امکان دفاع از اتهامات، برخوردار باشد ولی درعمل فقط شاهد دقایق کوتاهی حق دفاع برای متهم بوده‌ایم، دربسیاری موارد متهمان مثلا از حق گواه، محروم بوده‌اند و یا در مواردی وکلای آن‌ها، به دلیل دفاع از آنان، مورد تعرض قرار گرفتند.

او در قسمت دیگری از سخنرانی خود به ادعای حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل پرداخت که مدعی بود در ایران هیچ روزنامه نگاری در زندان نیست، توضیح داد درحالی‌که حداقل ۳۵ روزنامه نگار در ایران در زندان هستند، چنین ادعاهایی برای فراراز فشارهای بین المللی است. او ادامه داد که حکومت آن‌ها را نه به اتهام خبرنگاری، بلکه به تبلیغ علیه نظام متهم می‌کند و این روشی است که آن‌ها برای این‌گونه مسائل و ادعا‌ها دارند!

اعتراف اجباری، قسمت دیگر انتقاد راد سنجابی به قوانین قضایی در ایران بود. او توضیح داد که براساس نقش «اعتراف» دراستانداردهای حقوقی و قوانین شرع درایران، بسیاری از محکومیت‌ها بر مبنای اعتراف است. اعترافاتی که درخیلی موارد با شکنجه‌های روحی، فشار به خانواده، زندان انفرادی و همچنین شکنجه های جسمی از جمله آویزان کردن از سقف و حتی شلاق به دست می‌آید. حتی مواردی بوده به‌خصوص موارد امنیتی که زندانی اصلا نمی دانسته که از او می خواهند در چه رابطه ای اعتراف کند.

با این وصف جمهوری اسلامی تمام پیشنهادات دراین خصوص که در دوراول یو پی آر، قبول کرده بود را عملی نکرد. مانند پیشنهاد شیلی در نشست ۲۰۱۰، مبنی برعدم مصونیت کسانی که شکنجه می‌کنند. اما گزارش‌ها از ایران نشان می‌دهد که شکنجه مسئله روز درایران هست و متاسفانه شکنجه گر، مورد پیگرد قرار نمی‌گیرد.

راد سنجابی با اشاره به رد همه پیشنهادهای پیوستن به کنوانسیون شکنجه، توسط ایران درجریان یو پی آر ۲۰۱۰، توضیح داد که این کشور نسبت به پایبندی به آیین دادرسی بی‌توجه بوده است.

راد در ادامه به توضیح وضعیت ارتداد، جادوگری و بدعت در دین درقانون جدید مجازات اسلامی پرداخت و توضیح داد که با اینکه این سه از قانون مجازات اسلامی حذف شده‌اند ولی ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلام این اجازه را قاضی می‌دهد که مطابق شرع در رابطه با مواردی که در این قانون نیستند حکم صادر کند.