این در حالی است که گاوخونی به عنوان یکی از مهم‌ترین تالاب‌های ایران اکنون مدت‌هاست خشک شده و هشدار کارشناسان را در این زمینه در بر داشته که خطر گسترش ریزگردها به دلیل خشک شدن این تالاب تنها اصفهان را تهدید نمی کند بلکه شهرهای دیگر و از جمله تهران را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.

تالاب گاوخونی

اکنون دست بشری با از میان بردن این تالاب‌ها در واقع سلامتی خود را به سوی خطر سوق داده است و دیگر از حیوانات و پرندگانی که سالها نسل در نسل در کنار گاوخونی زندگی می کردند اثری نیست و اگر هم با آبگیری‌های موقت این تالاب گاه‌گاهی یکی دو پلیکان، فلامینگو و پرندگان دیگر در آن پیدا شوند به گفته کارشناسان مورد هجوم شکارچیان غیرمجاز قرار می‌گیرند.

اکنون به دلیل وضعیت وخیم تالاب این سئوال در اذهان ایجاد شده که آیا تالاب گاوخونی بار دیگر زنده می‌شود یا اینکه کم کم به افسانه می‌پیوندد.

نقش تالاب گاوخونی در تعادل زیست محیطی و اکولوژی بومی

احمد شهبازی فعال زیست‌محیطی و از اهالی محل در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه گاوخونی تالاب ارزشمندی است که در فاصله‌ ۱۷۶ کیلومتری جنوب شرقی شهر اصفهان و 12 کیلومتری ورزنه قرار دارد، تاکید کرد: این منطقه به دلیل ارزش‌های زیستگاهی محل تجمع پرندگان مهاجر است که در ۲۳ ژوئن سال ۱۹۷۵ میلادی در کنوانسیون جهانی رامسر به ثبت رسیده و یکی از 22 تالاب بین‌‌المللی ایران به شمار می‌‌رود.

وی نقش تالاب‌ها را در تعادل زیست‌محیطی و اکولوژی بومی بسیار پراهمیت دانست و تصریح کرد: تالاب گاوخونی با مساحت ۴۷۰ کیلومترمربع دارای پوشش گیاهی شامل بیشه‌های پردرخت و گونه‌های گیاهان متفاوت نمک‌دوست از جمله اشنو، چوبک، گز، نی، لویی، بارهنگ‌های آبی، اسپند، شیرین بیان، علف بوریا و انواع جلبک و در فصل مهاجرت میزبان پرندگان مهاجر مانند فلامینگو و حواصیل رنگارنگ بود.

نماینده میراث‌فرهنگی در ورزنه اضافه کرد: در زمانی نه چندان دور، این تالاب به عنوان تنها دریاچه آب شور دائمی در فلات مرکزی کشور با استوار کردن پوشش گیاهی مانع از حرکت شن‌های روان به بخش‌های دیگر استان از جمله شهر ورزنه شده و نقش موثری در مهار بیابان‌زایی و همچنین تغذیه‌ آب‌های زیرزمینی ایفا می‌کرد.

شهبازی با بیان اینکه این تالاب در بهبود و بهسازی کیفیت آب، خاک و جلوگیری از فرسودگی و جابجایی خاک و کنترل سیلاب نیز نقش داشته است، تصریح کرد: برداشت گیاهان پزشکی اطراف تالاب، حفظ پایداری آبادبوم‌های انسانی، تقویت صنعت طبیعت‌گردی و حفظ تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی وتا حدودی معتدل کردن هوای اقلیمی از ویژگی‌های دیگر این تالاب بوده است.

تالاب گاوخونی

وی با بیان اینکه خشک شدن گاوخونی موجب ایجاد فرسایش بادی در منطقه و پدید آمدن ریزگردها شده است، گفت: هم‌اکنون این تالاب چشمه تولید گرد و غبار و نمک شده است که می تواند بر دیگر نقاط کشور نیز تاثیرگذار باشد.

کارشناس میراث فرهنگی با ابراز نگرانی از رفع مشکلات این تالاب ابراز داشت: تالاب تا پیش از مرگ خود همه ساله میزبان شمار زیادی پرندگان مهاجر بود که از راه دور آمده و تالاب را برای گذراندن زمستان و جوجه‌آوری برمی‌گزیدند که البته دیگر چنین امکانی وجود ندارد.