جام جم آنلاین: در یازده‌ماهه سال گذشته 550 هزار و 783 نفر به دلیل صدمات ناشی از نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند که از این تعداد 380 هزار و 882 نفر مرد و 169 هزار و 901 نفر زن بودند. هر روز در خیابان شاهد درگیری افراد جامعه به دلایل مختلف هستیم که افزایش نزاع‌های خیابانی باعث شده، خیلی راحت از کنار آن بگذریم.

کارشناسان معتقدند، کاهش آستانه تحمل در جامعه یکی از دلایل مهم در افزایش خشونت است که باعث می شود افراد در برابر هر اتفاقی از خود واکنش نشان دهند. شناسایی عوامل کاهش آستانه تحمل و حذف آنها می تواند، نقش مهمی در کاهش خشونت و درگیری در جامعه داشته باشد. امان الله قرایی مقدم، جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفت وگویی با تپش به بررسی عوامل افزایش خشونت در جامعه و راهکارهای کاهش آن پرداخته که در ادامه می خوانید.

چه عواملی در افزایش خشونت افراد موثر است؟

اگر بخواهیم اصل موضوع را بررسی کنیم، براساس تحقیقاتی که جامعه شناسان انجام داده اند، موثرترین عامل در پیدایش خشونت، خانواده ها هستند. به طور مثال دو قبیله که کنار هم زندگی می کردند رفتار های متفاوتی داشتند؛ یکی از قبایل مهربان و فرهیخته بودند و دیگری عصبانی و جنگجو. جامعه شناسان با تحقیق روی این قبایل متوجه شدند مادران در قبیله ای که افراد مهربانی دارند در زمان طولانی تری به بچه های خود شیر می دهند و در زمان شست و شوی کودک و شیر دادن برای آن آواز می خوانند و نوازشش می کنند ولی در قبیله دیگر دوران شیردهی مادران کوتاه تر است و مادر با عصبانیت با فرزند خود رفتار می کند. حتی در تحقیقات نشان داده شده است که بچه های لب شکری از مادرانی با استرس زیاد به دنیا می آیند.

خانواده ابتدا و اصل موضوع است ولی از جامعه ریشه می گیرد. مثلا زمانی که در جامعه فقر و بیکاری وجود دارد بر رفتار خانواده و افزایش خشونت افراد خانواده تاثیر می گذارد. بیشتر تعاملات اجتماعی در جامعه ما غم دارد و خشونت می آورد، در جامعه شناسی تئوری به نام چرخش خشونت شناخته می شود. در این تئوری اثبات می شود که خشونت با خشونت تشدید می شود. خشونت، فکری، ذاتی و نژادی نیست و حتی نمی توان گفت همه فقیر ها خشن هستند.

چرا در جامعه شاهد افزایش خشونت هستیم؟

ما جامعه غمگینی داریم. نبود شادی در جامعه موجب پیدایش خشونت می شود. همه عوامل موثری که موجب پیدایش خشونت می شوند که قبلا هم به آن اشاره کرده اند در جامعه ما قابل رویت است. وقتی خشونت باشد، جرم هم زیاد می شود.

برای کاهش خشونت چه باید کرد؟

باید عوامل محیطی خشونت در جامعه را شناسایی کرد تا مسئولان شهر در جهت حذف آن قدم بردارند. اجرای برنامه های شهری شاد برای تخلیه انرژی، استفاده از رنگ های شاد در فضای شهری، رفع عوامل تشدیدکننده خشونت مانند ترافیک و آلودگی می تواند در کاهش خشونت نقش داشته باشند.

کم خرج ترین کاری که می توان برای کمتر کردن خشونت در جامعه انجام داد، رواج شادی در جامعه است. ما می توانیم این شادی را حتی از طریق پخش موسیقی از رادیو و تلویزیون و ساختن برنامه های شاد و متنوع ایجاد کنیم. سالانه حدود دو میلیون نفردر تعطیلات به خارج از کشور می روند، چرا این شادی در کشور خودمان نباشد تا مردم همیشه شاد باشند و سراغ خشونت نروند. خشونت از غم زاده می شود، اگر برای شادی در جامعه یک تومان خرج کنیم، برای جامعه هزار تومان سود می آورد.

دلیل افزایش خشونت در نوجوانان و جوانان چیست؟

جو اجتماعی خشن است. کودک عقل دارد و حساس تر است. او وقتی می بیند پدر و مادرش عصبی هستند، او هم خشن می شود. وقتی رفتار پدرش را بیرون از خانه می بیند و همچنین خشونت افراد با یکدیگر را می بیند، او هم الگو برداری می کند و در نظرش خشونت امری طبیعی در جامعه به حساب می آید.