به گزارش مهر، رودخانه زاينده‌رود از گذشته‌هاي دور به زايندگي و زندگي معروف بوده است و در طول قرون گذشته بارها در جريان خشکسالي‌هاي طبيعت قرار گرفته اما هيچگاه به طور کامل خشک نشده و اين در حالي است که در طول سال‌هاي اخير اين رودخانه دائمي که با جريان دائمي خود به شيوه‌هاي مختلف به زندگي مردم اصفهان رونق مي‌بخشيد به رودخانه‌اي فصلي مبدل شد.

کارشناسان از مهمترين دلايل اين امر را بي‌تدبيري و بي‌توجهي مسوولان در زمينه بارگذاري‌هاي بيش از حد توان رودخانه مي‌دانند و بر اين اعتقادند که برداشت‌هاي بي‌رويه در بالادست رودخانه تاثير عمده‌اي بر شرايط رودخانه نهاده است.

در واقع گرچه اصفهان در ناحيه خشک قرار دارد اما بنا به تدبير طبيعت رودخانه زاينده‌رود همواره به آن رونق مي‌بخشيده و در تعديل آب و هواي اين ناحيه نيز نقش موثري داشته است اما در طول سالهاي اخير بي‌توجهي به صحبت‌هاي کارشناسي، اجازه حفر چاه‌هاي عميق و برداشت‌هاي بي‌رويه در بالادست رودخانه تاثير عمده‌اي بر شرايط رودخانه نهاده است؛ به گفته کارشناسان متاسفانه هر دولتي که بر سرکار آمد مسوولان آن منطقه يا آبِ اصفهان را براي محل تولد خود طلب کردند و يا باري بر بار سنگين رودخانه افزودند که توسعه صنعت بيش از توان اصفهان در اين ناحيه، تبديل زمين‌هاي لم‌يزرع به زراعي، حفر چاه‌هاي عميق و بدون مجوز در حريم رودخانه و استفاده بي‌رويه از آبهاي زيرزميني بدون توجه به عواقب آينده از جمله اين موارد بوده است.

کاهش 14 درصدي بارش کل استان

نسبت به بلندمدت

نويد حاج بابايي درارتباط با وضعيت خشکسالي در سال‌هاي اخير و وضعيت بارش در سال جاري در گفت‌وگو با مهر اظهار داشت: ميانگين بارش کل استان در سال جاري حدود 3/130 ميلي متر است که نسبت به مقدار بلندمدت دوره آماري مشابه حدود 14 درصد کاهش داشته است.

تاثير خشکسالي زاينده‌رود بر زندگي

کشاورزان اصفهاني

تاثير خشکسالي زاينده‌رود بر زندگي کشاورزان اصفهاني از مهم‌ترين مسايلي است که مي‌توان مدنظر قرار دارد چرا که افرادي که روزي زندگي خود را از اين راه تامين مي‌کردند شغل اصلي خود را از دست داده و با توجه به اينکه در اين منطقه هيچ‌گونه صنعت يا مشاغل ديگري بارگذاري نشده بوده به اندازه‌اي فقير شدند که زکات‌دهندگان ديروز زکات‌بگير شدند.

بر اين اساس اسفنديار اميني مديرعامل کانون خبرگان کشاورزي در گفت‌وگو با خبرنگار مهر در ارتباط با دلايل موثر در خشکسالي زاينده‌رود و ميزان خسارت خشکسالي و پيامدهاي آن اظهار داشت: اين رودخانه روزي زاينده بوده و بر اين اساس در زمانهاي گذشته چاه‌ها، قنوات و چشمه‌سارهاي موجود متاثر از رودخانه بوده است تا اينکه در سال 1349سد زاينده‌رود آبگيري شد و از همان سال تاثيرات کم‌آبي به تدريج در اين حوضه آبي مشهود شد.

مديرعامل کانون خبرگان کشاورزي با بيان اينکه تاثيرات کمبود آب علاوه بر خشک شدن آب چاه‌ها، و قنوات موجب شور شدن و پايين آمدن کيفيت آب اين منابع آبي نيز مي‌شود، اضافه کرد: بر اين اساس تنها 3 سال بعد از آبگيري سد دو روستاي شاخ‌کنار و شاخ‌ميان که در انتهاي رودخانه قرار داشتند از سکنه خالي و کشاورزي آنها رها شد و دليل آن به کمبود آب و شور شدن مختصر آب باقيمانده رودخانه‌ها و سفره‌هاي زيرزميني بود. وي با اشاره به اينکه تا پيش از اين در حوضه زاينده‌رود تنها قنات و مادي وجود داشته است، بيان داشت: از سال آبگيري سد، کشاورزان چاه‌زني در اين منطقه را آغاز کردند اما هيچ‌کس متوجه اتفاقات در حال وقوع و کاهش ذخاير آب زيرزميني نبود و اين در حالي است که تخريب طبيعت از همين نقطه آغاز شده بود.

اميني با اشاره به اينکه حفر چاه به تدريح موجب خشک شدن قنوات و چشمه‌سارها مي‌شود و مادي‌ها نيز ديگر به درستي کار انتقال آب را انجام نداده و پِرت آب خواهند داشت، تصريح کرد: بدين ترتيب اکنون شاهد آن هستيم که بخش قابل توجهي از رودخانه اي که زايش داشته کارکرد قبلي خود را از دست داده است.

تمامي برداشت‌هاي اضافي زاينده‌رود

خلاف قانون بوده است

وي با بيان اينکه تمامي برداشت‌هاي رودخانه زاينده‌رود در ابتدا با مجوز وزارت نيرو بوده که امري خلاف قانون است، تاکيد کرد: در طول زمان به شکل غيرقانوني و بيش از مجوز از اين رودخانه برداشت شده و در نتيجه حوضه زاينده‌رود به شکلي درآمده است که ديگر مادي، چشمه‌سار و قنوات نداريم و در نتيجه رودخانه اي که در 12 ماه سال آب داشته است اکنون به شکل فصلي درآمده است. مديرعامل کانون خبرگان کشاورزي با ابراز اين موضوع که اکنون سفره‌هاي آب زيرزميني تخليه شده است، ابراز داشت: به جز اندک چاه‌هاي اطراف رودخانه چاه‌هاي ديگر يا خشک شده و يا مختصر آبي دارند که کيفيت آن بسيار پايين است.

وي با بيان اينکه کشاورزي اين منطقه تنها با وجود آب تامين مي‌شود و با وجود خشکسالي رودخانه خسارت بسياري به کشاورزان وارد شده است، گفت: نتيجه اين بي تدبيري‌ها که از سال 49 آغاز شده مهاجرت روستاييان به دو شکل شغلي يا مسکوني رخ داده است. اميني خاطرنشان کرد: گرچه در ظاهر تعداد زيادي از روستاها از سکنه خالي نشده است اما اهالي روستا که توان زندگي کامل در شهر را ندارند صبح به صبح از روستا خارج و شب‌ها به محل اسکان خود برمي‌گردند و بدين ترتيب بايد گفت که بيش از 80 درصد روستاييان مهاجرت مسکوني يا شغلي داشته‌اند.

وي رودخانه زاينده‌رود را در شرايطي دانست که با وضعيت فعلي امکان تامين تمام مصارفي که براي آن تعريف شده را ندارد و بيان داشت: مطابق مصوبات سيزدهمين جلسه شوراي عالي آب در تاريخ 18 فروردين 93 اگر از تمام امکانات آبي استان استفاده و تونل سوم کوهرنگ و بهشت‌آباد راه‌اندازي شود باز هم 600 ميليون مترمکعب کمبود آب داريم.

مديرعامل کانون خبرگان کشاورزي اظهار داشت: با توجه به اينکه ذخاير زيرزميني را نمي‌توان جزو اين منابع به حساب آوريم در واقعيت امر بيش از 5/1 ميليارد مترمکعب کمبود آب خواهيم داشت.

ضرورت تعطيلي بخشي از مصارف تحميلي رودخانه زاينده‌رود