هر چند بار روی کار امدن دولت یازدهم، بازار ارز به ثبات رسید و دیگر خبری از افزایش لحظه ای نرخ ها در بازار ارز و دلار نبود اما حالا چند روزی است که بازار ارز با رشد قیمت همراه شده و نرخ دلار تا مرز 3500 تومان پیش رفته است.

شفاف نیوز: هر چند بار روی کار امدن دولت یازدهم، بازار ارز به ثبات رسید و دیگر خبری از افزایش لحظه ای نرخ ها در بازار ارز و دلار نبود اما حالا چند روزی است که بازار ارز با رشد قیمت همراه شده و نرخ دلار تا مرز 3500 تومان پیش رفته است.رشدی که شائبه ی دست بردن دولت در نرخ ارز به دلیل کمبود بودجه را به همراه داشته و این تصور را به وجود آورده که دولتی ها نرخ ارز را دستکاری کرده اند.مساله ای که البته از سوی دولتی ها قویا تکذیب شده است.

در هر حال این روزها، رشد 150 تومانی دلار در مدت اخیر در حالی رخ داده که در حدود دو سال گذشته بازار کمتر دچار نوسان بوده و بنابر اعلام بانک مرکزی از دامنه نوسان نرخ ارز در چهار ماهه ابتدایی امسال حدود 70 درصد و در پنج ماه نخست سال گذشته 57 درصد در مقایسه با مدت‌های مشابه سال قبل کمتر شده است.

این در حالی است که تغییرات در مرکز مبادلات ارزی هم قابل توجه است به گونه‌ای که نرخ دلار مبادله‌ای هم به طور قابل ملاحظه و بی سابقه‌ای در چند ماه ابتدایی امسال حدود 200 تومان افزوده شده و به مرز 3000 تومان رسیده است.

مقامات بانک مرکزی دلایل متفاوتی را برای افزایش نرخ ارز در مدت اخیر عنوان می‌کنند به طوری که صمد کریمی - مدیر اداره صادرات بانک مرکزی- تاکید دارد افزایش تقاضای واقعی، افزایش تقاضای سفته‌بازی، احتیاطی، تبدیل دارایی و افزایش حجم معاملات فردایی و شناوری که توسط بازارسازان غیررسمی انجام می‌شود، کاهش قیمت نفت، کاهش قیمت سهام، افزایش تقاضای ارز مسافرتی و حجّاج، آربیتراژ اسکناس دلار و همچنین افزایش نرخ درهم از جمله عواملی است که موجب افزایش نرخ ارز در بازار شده است.

وی این را هم گفته که پس از اجرایی شدن توافق برجام، نقدشوندگی دارایی‌های موسسات مالی و غیرمالی شامل بانک‌ها افزوده شده، بازار بین بانکی عمق پیدا می‌کند، روابط کارگزاری بانکی توسعه یافته، هزینه‌های نقل و انتقال و تبدیل ارز به طور معناداری کاهش یافته، استفاده از ابزارهای پرداخت بانکداری بین‌الملل شامل LC افزایش یافته و شرایط برای تک نرخی شدن ارز فراهم می‌شود،؛ نتیجه آن ثبات بیشتر بازار ارز کشور خواهد بود و در آینده‌ای نزدیک نوسانات مقطعی بازار ارز نیز کنترل می‌شود.

آیا بانک مرکزی نرخ دلار را دستکاری کرده است؟

در هر حال، مديران بانك مركزي همواره مطرح مي‌كنند كه بازار ارز و قيمت‌ها هميشه تحت نظارت و كنترل آنهاست و اجازه افزايش قيمت‌ها را نمي‌دهند اما اين‌بار قيمت‌ها به راحتي و به صورت تدريجي در حال افزايش است و به نظر نمي‌رسد بانك مركزي قصدي براي كنترل نوسانات و افزايش قيمت‌ها داشته باشد تا اينكه نرخ دلار در بازار در حول و حوش ۳۵۰۰ تومان تثبيت شود.

در این میان با افزایش گرفتن شایعه دستگاری نرخ ارز توسط دولتی ها، دولت یازدهمی ها نیز بنا به عادت گذشته، = دستكاري نرخ ارز را تكذيب کردند و هر كدام دلايلي براي ادعاي خود آوردند.
سخنگوي دولت اعلام كرد: دولت اصلا خواهان افزايش نرخ ارز نيست و ما به دنبال يكسان‌سازي نرخ ارز هستيم. محمدباقر نوبخت اظهار كرد: در رابطه با برابري نرخ ريال و دلار و ديگر ارزها دو عامل اقتصادي و عوامل مقطعي كه حتي مي‌تواند رواني باشد، تاثيرگذارهستند.

او با بيان اينكه عوامل اقتصادي بلندمدت تعريف مي‌شوند، خاطرنشان كرد: در تحليل بازار متوجه مي‌شويم همه‌چيز در آينده نشان از اين دارد كه با مشكل ارز مواجه نخواهيم شد، هر چند كه قيمت نفت كاهش يابد؛ چون ما در بودجه 95 حداقل وابستگي را به نفت قائل شده‌ايم. سخنگوي دولت با تاكيد بر اينكه در آينده بازار ارز نگراني از افزايش مقدار عرضه ارز وجود ندارد، گفت: در آينده امكانات و دسترسي ما به منابع ارزي بيشتر خواهد شد، بنابراين عقل اقتصادي به افزايش ناگهاني قيمت اخير ارز در هفته گذشته پاسخ مثبت نمي‌دهد. پس مي‌تواند موضوعي كوتاه‌مدت و مقطعي باشد.

او با بيان اينكه ممكن است افزايش قيمت ارز در هفته گذشته مرتبط با سفرهاي پاياني تعطيلات يا ارز احيا شده توسط زائران يا حتي برخي عوامل رواني كوتاه‌مدت باشد كه در واقعيت هيچ پشتوانه‌اي ندارد، خاطرنشان كرد: در حال حاضر بانك مركزي از منابع ارزي متناسب برخوردار است و مي‌تواند بازار را كنترل كند و دولت اصلا خواهان افزايش نرخ ارز نيست.

وزير امور اقتصادي و دارايي هم با تاكيد بر اينكه نوسانات ارز نگران‌كننده نيست، گفت: ‌دولت هرگز به ارز به عنوان منبع تامين درآمد نگاه نمي‌كند، لذا درباره ارز بر اساس صادرات، واردات و تراز تجاري و توليد تصميم‌گيري مي‌شود.

علي طيب‌نيا اظهار كرد: با توجه به اينكه از نيمه سال گذشته قيمت نفت كاهش پيدا كرد و وضعيت ركود نيز متاثر از نرخ نفت است. در حال حاضر وضعيت ما با سال گذشته متفاوت است و با وجود همه محدوديت‌ها دولت سعي كرده با برنامه‌ريزي، سياست كاهش تورم و دستيابي به رونق اقتصادي را پي بگيرد.