به گزارش مردم‌سالاري تخريب بناي نخستين مهديه کشور در حالي پنجشنبه گذشته از سوي متوليان آغاز شد که پرونده اين بنا براي ثبت در آثار ملي کشور مراحل اداري خود را طي مي‌کند.

مسعود نبي دوست فعال فرهنگي حاضر در اين اجتماع نيز گفت: هرچند تاريخ دقيق ساخت مهديه مشخص نيست اما به طور قطع تاريخ ساخت آن به قبل از سال 1325خورشيدي باز مي‌گردد ،زيرا در آن سال مراسم‌هاي مختلف مذهبي با نام مهديه در آن برپا شده است.وي ادامه داد: بناي مذهبي مهديه نه تنها نخستين مهديه کشور بلکه نخستين بنا از مجموعه بناهاي 12 گانه اي است که از سوي مرحوم عابدزاده يا با سرمايه شخصي و يا با کمک خيرين براي ترويج دين اسلام ساخته شده است.نبي‌دوست گفت: فعالان شرکت کننده در اين حرکت ضمن اعتراض به اين عمل از يک سو خواستار ثبت ملي بناي مهديه عابدزاده به عنوان نخستين مهديه کشور بوده و از ديگر سو مي‌خواهند تا شاگردان سابق اين مجموعه که بسياري از آنان داراي مقامات برجسته کشوري هستند،به احياي آن همت گماشته و بارديگر آن را به يکي از قطب‌هاي فرهنگي مذهبي مشهد تبديل کنند.

رضا سليمان نوري،ديگر فعال فرهنگي حاضر در اين جمع نيز گفت: از چندي پيش زمزمه‌هايي مبني بر امکان تخريب اين بناي تاريخي در سطح شهر مشهد و در بين اهالي فرهنگ اين سامان شنيده مي‌شد اما با توجه به قرار گرفتن در آستانه سال 2017 ميلادي که مشهد پايتخت فرهنگي جهان اسلام خواهد بود،هيچکس تصور نمي‌کرد اين بنا از سوي مجموعه اي که تلاش براي گسترش اسلام و تشييع راستين دارد،تخريب شود.وي ادامه داد: با اين وجود جمعي از فعالان فرهنگي مشهد ايجاد کمپين «نه به تخريب نخستين مهديه ايران» تلاش کردند تا به نحوي اين شايعات را مديريت کرده و اذهان را نسبت به جامعه المصطفي به عنوان تشکلي که در حال حاضر مديريت مهديه و ساير بناهاي باقي مانده از مرحوم عابدزاده را در اختيار دارد،پاک کنند ولي اين اقدام به ظاهر از سوي مديران مجموعه فوق دخالت در امور داخلي محسوب شده و در ميان بهت و ناباوري اهالي فرهنگ خراسان تيشه تخريب را بر جان اين بناي تاريخي وارد کردند.سليمان نوري افزود: بناي مهديه حاجي عابدزاده حداقل در دوران معاصر پس از حرم مطهر شاهد برگزاري پرشکوه ترين جشن‌هاي مذهبي در مشهد بوده است، نابودي کامل اين مکان به هر دليل و بهانه‌اي ضربه‌اي جبران ناپذير به هويت ديني مشهد خواهد زد. اين حرکت با توجه به قرار داشتن در آستانه سال 2017 يعني سال پايتخت فرهنگي شدن مشهد در جهان اسلام را مي‌توان حرکتي خلاف منافع ملي ايران اسلامي تفسير کرد.اين خراسان پژوه ادامه داد: بناي مذهبي مهديه نخستين مهديه کشور است و با توجه به آغاز تخريب اين بنا، بايد نهادهاي متولي فرهنگي وارد عمل شده و نسبت به حفظ اين بخش بزرگ از هويت تاريخي فرهنگي مشهد اقدام کنند.

بيانيه نه به تخريب اولين مهديه کشور

در همين حال جمعي از فعلان فرهنگي مشهد با ايجاد پويش مردمي‌خواستار جلوگيري از وقوع اين اقدامات در مشهد شدند.

در بيانيه موجوديت اين گروه آمده است:«در زماني که مشهد مقدس اندک راهي تا پوشيدن جامه «پايتخت فرهنگي جهان اسلام» فاصله دارد و هر دم از زبان مسئولان و صاحب‌نظران سخني درباره لزوم تقويت هويت شهري شنيده مي‌شود، تعجب‌آور و اسف‌بار است که هر از چندي خبر تخريب يا زمينه‌چيني تخريب بنايي هويتي از گوشه ‌و کنار شهر به گوش مي‌رسد. اسف‌‌بارتر اينکه پس از تخريب بخش اعظمي‌از هويت تاريخي اين شهر در طرح‌هاي ريز و درشت سال‌هاي اخير، حال گويا نهادهاي متولي حوزه فرهنگ که هويت‌سازي را از آن‌ها متوقعيم، کمر به از بين بردن هويت ديني اين شهر بسته‌ و در راه نوسازي بي‌برنامه آن گام برمي‌دارند.

در ميان بهت و افسوس فراوان، اخيرا انتشار خبر زمينه‌چيني يکي از موسسات ديني براي تخريب مهديه مرحوم علي‌اصغر عابدزاده موجبات نگراني بسياري از دوست‌داران تاريخ مشهد و علاقمندان به آن مرحوم را فراهم آورده و بيم آن مي‌رود که اين محل نيز مانند بسياري از اماکن هويت‌بخش مشهد مقدس قرباني بي‌برنامه‌گي، بي‌توجهي و کج‌سليقگي مسئولان شود. لذا معتقديم که در اين زمينه ارزيابي صحيح و دقيقي از سوي آن نهاد محترم صورت نگرفته و تخريب اين بنا ضربه‌اي جبران‌ناپذير بر هويت ديني اين شهر مقدس است.

اميدواريم اين يادآوري زمينه‌اي را فراهم کند تا مهديه، مزار و منزل مسکوني مرحوم عابدزاده از بيم تخريب رهيده و نام نيک اين خير بزرگ همواره زيبنده اين شهر باقي بماند. در پايان ذکر اين نکته نيز خالي از لطف نيست که مهديه اين مرحوم به عنوان اولين مهديه کشور، الگوي مهديه‌هاي متعدد شهرهاي ديگر و منشا بسياري از حرکت‌هاي اثرگذار مهدوي بوده و از اين نظر مي‌توان آن را سزاوار ث بت در فهرست آثار ملي دانست. گفتني است شرکت‌کنندگان در اين تجمع پس از ساعتي حضور در محل و برقراري ارتباط با برخي مسئولان ميراث فرهنگي استان،باتوجه به تعطيلي روند تخريب در روز جمعه محل را ترک کردند.

معاون ميراث فرهگي سازمتامن ميراث فرهنگي ،صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي هم در اين باره گفت: پرونده ثبت ملي ساختمان مهديه در جريان است و ما تمام تلاش خود را براي حفظ اين مجموعه خواهيم کرد.

محمد رکني افزود: مجموعه ميراث تصور نمي‌کرد که به طور قطع مديران کنوني مهديه قصد تخريب اين بنا را که بخشي از هويت فرهنگي مشهد است، داشته باشند، لذا به محض اطلاع از آغاز تخريب آن تمام تلاش خود را براي متوقف کردن اين حرکت به کار گرفته‌ايم و سعي مي‌کنيم از ادامه اين روند،جلوگيري کنيم.

ساختمان فعلي تخريب و زير و رو مي‌شود

در همين حال معاون اداري و مالي جامعه‌المصطفي العالميه با تاييد آغاز تخريب اين بنا گفت: بر اساس واگذاري اين ملک از سوي ورثه مرحوم عابدزاده به جامعه‌المصطفي، بناست مهديه مشهد خريب و زير و رو شده و بناي جديدي ساخته شود.

عبدالله دهقاني افزود: اسم مهديه بر اين مکان باقي خواهد ماند و علاوه بر حفظ آرامگاه مرحوم عابدزاده، حسينيه بزرگي نيز در ساختمان جديد احداث مي‌شود. وي ادامه داد: تاکنون جلسات متعددي براي اجراي اين طرح برگزار شده است و شهرداري و استانداري نيز در جريان تخريب مهديه و ساخت بناي جديد در اين مکان هستند، اما تا به امروز پيشنهادي براي حفظ بناي قديمي مهديه ارائه نشده است.

معاون اداري و مالي جامعه‌المصطفي العالميه در پايان گفت:هدف مرحوم عابدزاده نشر تعاليم اسلام بوده و ما نيز همين هدف را در ساخت بناي جديد دنبال مي‌کنيم.

بناي فعلي مهديه چند اتاق قديمي دارد که از آن بهره‌برداري خاصي نمي‌شود. نگه داشتن 4 اتاق خشتي و گلي که جايگاهي ندارد.

مهديه حاجي عابدزاده مشهد نخستين بنايي است که با اين نام در کشور ايجاد شده و ساير مهديه‌هاي ايران از جمله مهديه تهران با الگو گيري از اين حرکت ساخته شده‌اند.

همچنين اين مهديه نخستين مکان رسمي‌در کشور است که جلسات منظم دعاي ندبه در آن برگزار مي‌شده است.