اگر کلمات سانسور و تلویزیون را در گوگل تایپ کنید با کلی تصویر مواجه می شوید که همگی نشان از هوش و سلیقه (!) سانسورچیان دارد. آنها تیغ ممیزی خودشان را بر نقاط مختلف قاب تصویر فرو می آورند.

گاه با قرار دادن یک آباژور یا گلدان روی میز، گردن بازیگر اجنبی را پنهان می کنند؛ گاهی هم شخصیت زن را کلا از قاب درمی آورند. بلند کردن موی بازیگر زن برای پوشاندن ناحیه گردن هم یکی دیگر از روش های معمول ممیزی است اما اینکه سریال های داخلی - که بر اساس اصول تلویزیون خودمان ساخته شده اند - دچار سانسور شوند، از آن شاهکارهایی است که تنها در اینجا پیدا می شود؛ اتفاقی که هفته پیش و در سریال «زاویه هفتم» افتاد و خبرش در سایت های خبری و گروه های مجازی مثل بمب صدا کرد. ما هم رفتیم ببینیم ته این قضیه به کجا می رسد!

گفتند جالب نیست زن پلیس آرایش داشته باشد!

ماجرا چه بود؟

هفته گذشته عکسی از سریال «زاویه هفتم» در شبکه های اجتماعی منتشر شد که نشان می داد مسئولان بخش ممیزی سیما، سریال های داخلی را هم مورد لطف و عنایت خودشان قرار می دهند. در این عکس (همانطور که می بینید) حمیدرضا پگاه و رویا نونهالی در دو وضعیت متفاوت دیده می شوند. صورت رویا نونهالی به شیوه سیاه و سفید منعکس شده اما حمیدرضا پگاه چهره ای رنگین دارد!

نویسنده خوش ذوق مطلبی در فضای مجازی، از هشتگ «#عملیات_اختفاوخنثی» استفاده کرده و نوشته است: «توی این سریال پلیسیه می دیدم صورت رویا نونهالی سیاه سفیده. فکر کردم تکنیک کارگردانه، نگو به خاطر رنگ چشماش و آرایشش سانسورش کردند- واقعی... خودشون سفارش کار دادند خودشون سانسور می کنند!»

در بخش نظرات اطلاعات تکمیلی درباره عملیات صورت گرفته آمده است: «یک و نیم میلیارد دادن دستگاه اصلاح رنگ خریدن به نام داویچی، باهاش همه تغییر رنگا رو روی نسخه دیجیتال فیلم در عرض 3 سوت انجام می دن.»

کاربر دیگری هم نوشته است: «فیلتر می ذارن رو صورتش. اولین باری نیس که این اتفاق میفته چون رو خیلی از شخصیت های سریال های تلویزیون این کارو می کنند به خصوص زنانی که توی فیلمای تاریخی بازی می کنند کل آرایش رو فیلتر سیاه و سفید یا خیلی کمرنگ می کنند. اشتغالزایی سیماست!»

پیگیری ماجرا

برای آنکه از چند و چون ماجرا باخبر شویم با «محمود معظمی» کارگردان سریال تماس گرفتیم. او به «تماشاگران امروز» گفت: «من اطلاعاتی ندارم. سریال را ساخته ام و تحویل تلویزیون داده ام. در این رابطه شبکه 3 و تهیه کننده باید پاسخگو باشند.»

معظمی تاکید کرد که این اتفاق ربطی به کارگردانی او ندارد و در هنگام تولید سریال اتفاق خاصی نیفتاده است و دستورالعمل خاصی هم به دستش نرسیده که رعایت نکرده باشد.

امیرحسین شریفی، تهیه کننده سریال، اطلاعات خوبی را در اختیار «تماشاگران امروز» قرار داد. او در این رابطه توضیح داد: «خانم رویا نونهالی نقش یک زن پلیس را بازی می کنند چون هنگام گریم یک مقدار آرایش داشتند، تصویرشان به این شکل درآمده است. این کار توسط مدیر بخش شبکه سه صورت گرفته. گفته شد جالب نیست که زن پلیس آرایش داشته باشد.»

وقتی از امیرحسین شریفی درباره میزان گریم رویا نونهالی (آن هم در سریالی که قرار است از تلویزیون ایران پخش شود) پرسیدیم، با این پاسخ مواجه شدیم: «آرایش ایشان زیاد نبود، فقط یک ذره رژ لب داشتند و همین مشکل ساز شده بود که با فیلتر حل شد!»

این تهیه کننده درباره دستگاهی که صداوسیما با آن ممیزی ها را انجام می دهد هم می گوید: «تلویزیون دستگاه پیچیده ای ندارد. فقط یک مقدار رنگ تصویر را را در بخش های دلخواه کم می کند و پایین می آورد.»

سوال دیگرمان این بود که خود گروه تولید فیلم چقدر در این ممیزی نقش داشته اند و جواب: «این کار از طرف ما صورت نگرفته. ما سانسورچی نیستیم. به سفارش سازمان صداوسیما کار تولید می کنیم و دخالتی هم در سیاست هایشان نداریم. تلویزیون با سینما فرق دارد. در سینما مسئولیت به عهده تهیه کننده است و او می تواند سلیقه اش را اعمال کند اما در سازمان صداوسیما ماجرا فرق دارد و بعد از تولید و ارائه سریال، همه چیز بر عهده خود سازمان است.»

ظاهرا تغییر رنگ های سریال با هماهنگی صورت گرفته است: «البته من کاملا در جریان این تغییرات بودم. آنها تماس می گیرند و تغییرات را به ما اطلاع می دهند.»

امیرحسین شریفی راجع به عکس سیاه و سفید رویا نونهالی کنجکاو شده و از ما می خواهد که این عکس را برایش در تلگرام بفرستیم. در پایان این مکالمه تلفنی هم با لبخند می گوید: «من اطلاع زیادی ندارم. شما به مدیر پخش زن بزن و از او بپرس چرا رنگ تصویر را این همه کم کرده است؟»