کابوس ادامه‌دار یارانه‌های نقدی برای دولت

داستان یارانه‌های نقدی مدتی است تبدیل به کابوسی برای دولت شده است و هرچند در این مدت تمام تلاش خود را برای قانع کردن مردم برای دست کشیدن از این مبلغ هرچند ناچیز کرده است اما مردم حاضر به چشم پوشی از این رقم نیستند. پس از سروصدایی که بابت انصراف از دریافت یارانه به پا شد و عده‌ای با تمام بی‌نیازی حاضر نشدند دست از 45 هزار تومان بشویند باز هم دولت برای خروج از مشکلات مالی راه چاره‌ای جز حذف اقشار مرفه جامعه از لیست یارانه بگیرها ندید و اعلام مجددی برای حذف آنها کرد و این بار نیز افرادی برای عدم حذف خود از این لیست اعتراض‌های خود را در مدل‌های مختلف اعلام کرده و در سامانه اعلام نیاز یارانه نقدی اسامی خود را برای رفع این مورد ثبت کردند. پس از سیاست‌های شکست خورده پیشین این بار دولت برای اطلاع‌رسانی موضوع حذف یارانه نقدی از سیاست انتشار دادن قطره‌چکانی اطلاعات استفاده کرد در این خصوص عده‌ای از مسئولین از عدم حذف یارانه‌ها و عده‌ای از حذف اقشار پردرآمد و مرفه جامعه خبر می‌دادند و این اخبار ضد و نقیض جامعه را در مقابل این اتفاق حساس‌تر کرد. در این میان محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت در نشست خبری و مصاحبه با شبکه خبر از عدم حذف هیچ‌‌یک از یارانه‌بگیران خبر داده و تاکید کرده بود هنوز آیین‌نامه حذف یارانه اقشار پردرآمد تصویب نشده است. این درحالی است که پزشکان، صرافان، اعضای هیات مدیره بانک‌ها و شرکت‌های دولتی، خارج‌نشینان و کسانی که در ۱۰ سال گذشته به خارج سفر کرده‌اند از گروه‌هایی هستند که حذف شده‌اند و هر تعداد از افراد خانواده که خودروی خارجی به نامشان باشد، یارانه سرپرست آن حذف می‌شود.
حذف بی‌سروصدای یارانه‌ها
اما در همین حین یک مسئول دولتی پرده از سیاست یارانه‌ای برداشت و مشخص شد چرا سخن سخنگوی دولت با سایر مسئولان تفاوت فاحشی داشته و قصد پنهانکاری دارد! در این شرایط ربیعی، وزیر رفاه در دیداری با آیت‌الله مکارم شیرازی نکاتی درباره حذف یارانه نقدی گفت که سخنگوی دولت در روزهای گذشته تلویحا آنها را تکذیب می‌کرد! وزیر رفاه گفت: قبل از عید، دکتر روحانی به من گفتند بی‌سروصدا حذف یارانه‌ها را شروع کنید. من هم از قبل از عید برنامه‌ریزی کردم چون این پروژه‌ای اجتماعی است، اجرای آن سخت است. چیزی که به مردم بدهید گرفتن آن سخت است، چون مردم آن را حق خودشان تلقی می‌کنند. خیلی آرام حرکت کردم. وی افزود: ما این ساماندهی را از ۳۰هزار نفر شروع کردیم و تا ۵۰هزار نفر و سپس ۱۰۰هزار و ۲۰۰هزار نفر نیز پیش رفتیم و این کار را ادامه می‌دهیم تا برسد به ۶ هزار میلیارد تومان. براساس این سخن وزیر، یارانه نقدی حدود ۱۱ میلیون نفر حذف می‌شود تا ۶ هزار میلیارد تومان کسری بودجه ۹۴ تامین شود. ربیعی افزود: همچنین کنار آن نظام اعتراض به حذف یارانه را طراحی و اجرا کردیم. ربیعی یادآوری کرد: قصد خبری کردن این موضوع را نداشتیم اما یکی از نشریات خبری زد و مجبور به موضع‌گیری ضعیفی شدیم. من شخصاً در مرکز اعتراض به اعتراضات مردم رسیدگی کردم و دیدم کسی که ماشین ۱۷۰میلیونی داشت، از حذف یارانه خود معترض بود و می‌گفت: این یارانه حق من است. ربیعی با اشاره به سردرگمی بحث رفاه در کشور، عنوان کرد: مسئولیت حذف ثروتمندان از یارانه برعهده من گذاشته شده و در این مسائل اقداماتی را شروع کرده‌ایم. در کشور بحث رفاه را اشتباه پیش رفتیم و با توزیع پول، در دام مسیر طی‌شده افتادیم. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بیان کرد: سال گذشته مردم یک‌هزار میلیارد تومان به بهزیستی کمک کردند و این کار تا ۲ یا ۳ هزار میلیارد تومان جای افزایش دارد، به‌نظر من باید بهزیستی برای کمک گرفتن از مردم به مساجد برود. وی افزود: سال گذشته بیش از ۸ میلیون نفر را بیمه کردیم و آمار نشان می‌دهد اینها فقرا و حاشیه‌نشین‌ها بودند. در طرح سلامت ۷۰ درصد کار با ما است و سازمان تامین اجتماعی غیر این 3 میلیون و ۵۰۰ هزار نفر را تحت پوشش دارد.
اعتراض‌ها در حذف یارانه تنها 3/0 درصد بود
طبق قانون، دولت باید منابع حاصل از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها را صرف زیرساخت‌ها و تولید کشور کند و علاوه بر آن تاکید شده که ۳ هزار میلیارد تومان بابت اشتغال تخصیص پیدا کند. ربیعی چندی پیش هم گفته بود تقریباً اعتراض‌ها در حذف یارانه، 3/0 درصد بود و افرادی که یارانه آنها قطع شده بود با مراجعه به ما و پس از اینکه اطلاعات را می‌دیدند، قانع می‌شدند. ربیعی با بیان اینکه طرح هدفمندی یارانه‌ها، طرح اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است و نمی‌توان به آن کم‌توجهی کرد، گفت: در سال ۹۳ مطالعات اولیه بسیاری را صورت دادیم و پایگاه‌های اطلاعاتی را اصلاح کردیم. براساس تکلیف قانونی، ما در بودجه سال ۹۳، نظام شناسایی را فعال و برخی را حذف کردیم. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: براساس قانون بودجه سال ۹۴ باید آیین نامه‌ای را بنویسیم اما هنوز این کار را آغاز نکرده‌ایم و امیدواریم روندی که از سال ۹۳ آغاز کرده‌ایم، امسال نیز ادامه یابد. در این مرحله به هیچ عنوان کسی را به صرف اینکه در یکی از گروه‌های اجتماعی خاص است از جمع یارانه‌بگیران حذف نکرده‌ایم. وی با اشاره به اینکه سعی می‌کنیم دقت خود را بالا ببریم، افزود: تقریباً اعتراض‌ها، 3/0 درصد بود و افرادی که یارانه آنها قطع شده بود با مراجعه به ما و پس از اینکه اطلاعات را می‌دیدند قانع می‌شدند. ربیعی گفت: تعدادی را براساس تکلیف قانونی سال ۹۳ از جمع یارانه‌بگیران حذف کرده‌ایم و امسال نیز در صورت نوشتن آیین‌نامه، این روند را ادامه می‌دهیم. این کار به دقت انجام می‌شود و با تدوین نظام اعتراض، با دقت زیادی به اعتراض‌ها رسیدگی می‌شود. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکید کرد: سعی کردیم خطاهای خود را در این زمینه به حداقل کاهش دهیم و خطای نوع اول و دوم ما بسیار ناچیز بوده است. با دقت بالایی که در این کار صورت می‌دهیم به متن صریح قانون عمل خواهیم کرد.
جبران کسری بودجه دولت با اعتبار حذف یارانه ۳ میلیون ایرانی
در همین راستا، احمد میدری معاون وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی از جبران کسری بودجه دولت با منابع حاصل از حذف یارانه نقدی ۳ میلیون ایرانی دارای تمکن مالی خبر داد و گفت: تاکنون یارانه ۱۵ درصد معترضان حذف یارانه نقدی برگشته است. میدری در پاسخ به این پرسش که یارانه چند درصد معترضان حذف یارانه نقدی بازگشته است، گفت: تاکنون چیزی حدود ۱۵ درصد افرادی که اعتراض کرده بودند، برگشت خورده است. وی افزود: در همین حال، تاکنون یارانه نقدی نزدیک به ۳ میلیون نفر (اقشار مرفه) قطع شده است. از معاون رفاه اجتماعی وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی سئوال شد که آیا تا پایان سال ۳ میلیون نفر دیگر از دریافت یارانه نقدی حذف می‌شوند؟ که وی در پاسخ گفت: این موضوع در بودجه آمده و کار بسیار سختی است ولی به نحوی در حال اجرای این تکلیف هستیم که حقوق افراد تضییع نشود. میدری در پاسخ به این پرسش که منابع آزاد شده از محل حذف یارانه نقدی ۳ میلیون ایرانی در کدام بخش‌ها هزینه خواهد شد؟ اظهار کرد: تاکنون منابع زیادی آزاد نشده ولی قرار بوده این منابع به کسری بودجه دولت کمک کند. وی تصریح کرد: البته وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی پیشنهاد کرده است که در مرحله اول بخشی از این منابع به افراد معلول قطع نخاعی که تحت پوشش کمیته امداد هستند، اختصاص یابد. به گفته معاون رفاه اجتماعی وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی، قانون گفته است که ۴۰ درصد حداقل دستمزد که معادل ۳۰۰ هزار تومان می‌شود، به این گونه افراد پرداخت شود.
درآمد ماهانه بالغ بر ۲۷۳ میلیارد تومان با حذف یارانه 3 میلیون ایرانی
بر اساس محاسبات انجام شده، اعتبار آزادشده از محل حذف یارانه نقدی ۳ میلیون ایرانی ماهانه ۱۳۶ میلیارد و ۵۰۰ تومان و در سال یک‌هزار و ۶۳۸ میلیارد تومان می‌شود. در عین حال، با حذف ۶ میلیون ایرانی از لیست یارانه بگیران تا پایان امسال، دولت درآمدی بالغ بر بیش از ۲۷۳ میلیارد تومان به صورت ماهیانه و بیش از ۳ هزار و ۲۷۶ میلیارد تومان در سال کسب خواهد کرد. اما همان‌طور که وزیر رفاه گفته دولت قصد دارد با عدم اطلاع‌رسانی درست درباره حذف یارانه نقدی، مردم اطلاعات زیادی در این باره نداشته باشند تا از آثار احتمالی حذف یارانه نقدی کم شود اما قطعا دولت در اجرای درست این سیاست موفق نخواهد بود چراکه در دنیای اطلاعات پنهانکاری و اجرای بی‌سروصدای طرحی مانند حذف یارانه نقدی امکان‌پذیر نیست و دولت باید به جای پنهانکاری در این‌باره اطلاع‌رسانی دقیقی انجام دهد و مثلا از چگونگی اجرای نظام اعتراض به موضوع حذف خبر دهد. این درحالی است که دولت قبلا هم اشتباهات مشابهی را انجام داده و به جای اطلاع‌رسانی شفاف قصد دارد بدون سروصدا و با کمترین انتقاد و اعتراضی یارانه‌بگیران را حذف کند و این درحالی است که دولت علاقه‌ای به اطلاع رسانی در مورد معیارهای حذف خود ندارد. اما مشخص نیست که با وجود رسانه‌ای شدن سیاست دولت دراین خصوص، مسئولان چه موقع قصد دارند در این زمینه اطلاع‌رسانی شفاف انجام دهند تا ابهامات یارانه‌ای که چندین ماه است وجود دارد برطرف شود.