به نوشته روزنامه آرمان، براساس آمار منتشر شده در فروردین سال گذشته تعداد کل زندانیان کشور، ۲۱۰ هزار و ۶۷۲ نفر بوده است. این آمار نسبت به آخرین آمار ارائه شده به سازمان‌های جهانی توسط ایران با کاهش حدود هفت هزار نفری روبه‌رو بوده است. بر اساس گزارش های مرکز مطالعات بین‌المللی زندان‌های جهان ایران در رتبه هشتم تعداد زندانیان قرار گرفته و در آن آمده است که آمار زندانیان در ایران از ۲۵۰‌هزار به ۲۱۷‌هزار نفر کاهش یافته است. براساس آخرین آمارهای جهانی، بیش از ۱۰‌میلیون نفر در ۲۱۸ کشور جهان زندانی‌اند. براساس گزارش های مرکز مطالعات بین‌المللی زندان‌های جهان که در سایت این مرکز منتشر شده، ۲۲۲ کشور جهان آمار زندانیان خود را به این مرکز جهانی هر شش‌ماه یک‌بار اعلام می‌کنند.

درضمن بر طبق گزارش های این سایت تعداد زندانیان ایران تا میانه سال ۲۰۰۶، ۱۴۷‌هزار و ۲۹۶ نفر بوده که با توجه به جمعیت ۶۹‌میلیونی ایران در آن زمان، نرخ زندانیان در ایران عبارت بود از ۲۱۴ نفر به ازای هر صد‌هزار نفر.

کاهش میانگین سن ورود به زندان ها

روز گذشته رئیس سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور هشدار داد در حالی که روند سنی جامعه ایران به سمت پیرشدن است اما این وضعیت درباره زندانیان بر عکس است و«متاسفانه، جامعه زندانیان به طرف جوان شدن پیش می رود.»اصغر جهانگیر روز گذشته در جریان امضای تفاهمنامه همکاری سازمان زندان‌ها با معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، گفت: میانگین سن ورود به زندان در حال کاهش است و این در حالی است که برخی جوانان که در زندان به‌سر می برند حتما فرزندانی دارند. به همین منظور باید توجه، رسیدگی و حمایت از آنها به عنوان یک کار اسلامی مورد توجه قرار گیرد تا آسیب بیشتری نبینند. او خاطرنشان کرد: “۶۴ درصد کسانی که در زندان به‌سر می برند، متاهل و ۳۶ درصد دیگر مجرد هستند، اما با این وجود، میانگین سنی جمعیت زندانیان هر روز کمتر می‌شود”.

جهانگیر با بیان اینکه نرخ بازگشت به زندان بالاست، گفت: “۴۶ درصد کسانی که وارد زندان می شوند دارای سابقه هستند و این نشان دهنده این است که اجتماع و جامعه نتوانسته این افراد را مورد حمایت قرار دهد و زمینه اشتغال آنها را فراهم کند و آنها دوباره به چرخه زندان برمی گردند”.

رئیس سازمان زندان‌ها با بیان اینکه ۱۳۰ نوع حرفه در زندان‌ها آموزش داده می شود، افزود: “با کمک وزارت آموزش و پرورش در راستای تفاهم نامه امروز همه زندان های ما کد مدرسه دریافت کرده اند و معلم به زندان‌ها اعزام می‌شود تا آنها را آموزش دهند”.

او تصریح کرد: “ما آموزش های لازم به زندانیان ارائه می دهیم، اما این سیکل ناقص است. در نتیجه، وقتی از زندان آزاد می شوند و اشتغالی نداشته باشند و مورد حمایت قرار نگیرند دوباره به چرخه جرم برمی گردند.بر اساس آمارها، حدود ۲۳۰ هزار نفر در زندان‌های کشور در حبس به سر می برند”.

زنان ایران کمتر به زندان می روند

جهانگیر همچنین از اینکه زنان سهم کمتری در جامعه زندانیان ایران دارند، ابراز خرسندی کرد و گفت: “بر اساس آمار جهانی ۱۰ درصد زندانیان در جهان زن هستند این در حالی است که در کشور ما حدود ۳ درصد از زندانیان را زنان تشکیل می دهند”.

او افزود: “آمار ۳ درصدی زندانیان زن در ایران نشان دهنده این است که زنان جامعه ما نسبت به قانون و حفظ ارزش‌ها بیشتر توجه دارند و سلامت تر هستند، اما همین درصد کم هم باید مورد عنایت قرار گیرد”.

جهانگیر ادامه داد: “اگرچه نیمی از جامعه را زنان تشکیل می‌دهند، اما آنان نسبت به قانون شکنی و جرم در برابر آقایان آمار پایین تری دارند که از این آمار نباید بگذریم چرا که به هنگام ورود زنان به زندان، آسیب پذیری آنان از مردان بیشتر است”.

او تصریح کرد: “نزدیک ۶۵ درصد زنان نیز که وارد زندان می شوند فاقد سابقه هستند و این زنگ خطری است که باید حمایت از بانوان را بیشتر کنیم”.

حمایت از خانواده‌های زندانیان

رئیس سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور گفت: “اگر می خواهیم به خانواده زندانیان کمک کنیم باید ابتدا به خود زندانی کمک کنیم. در مجموع خانواده‌های زندانیان باید مورد حمایت جدی قرار گیرند، اما این حمایت‌ها نباید انگیزه سیاسی پیدا کند، به همین منظور باید حمایت‌ها مورد تجدیدنظر قرار گیرد”.

او ادامه داد: “زمانی که کارهای ارزشی رنگ و بوی سیاسی و غیرالهی بگیرد کار ارزشمند آسیب می‌بیند و خانواده‌ها از این کارهای ارزشمند بهره مند نمی شوند. به گزارش ایرنا”،

جهانگیر افزود: “برخی از خانواده‌ها مادر و پدر هر دو در زندان به سر می برند و فرزندان آنها بی سرپرست می شوند و متاسفانه هیچ نهادی متولی رسیدگی به آنها نیست”.

کارهای عام المنفعه جایگزین حبس شود

یک حقوقدان درباره افزایش جمعیت جوانان در زندان های کشور می گوید: “جمعیت زندان‌های کشور ‌در یک دهه گذشته با رشد چشمگیری همراه بوده است. اغلب زندانی‌ها به بزه های اجتماعی به علت بدهکاری های مالی همچون پرداخت مهریه‌ها یا ناتوانی در پرداخت بدهی های مالی و صدور چک های بلا محل بوده است”.

مصطفی ترک همدانی می افزاید: “جرائمی همچون کلاهبرداری، جعل، خشونت، خرید، فروش و حمل مواد مخدر نیز در بین محکومان بیشترین فراوانی را دارد”.

به گفته او بر اساس گزارش های منتشر شده اکثر زندانی های تهران به دلیل مواد مخدر در زندان‌ها هستند. این حقوقدان درباره اینکه اکثر زندانی‌ها بعد از گذراندن حبس دوباره به زندان باز می‌گردند، تصریح کرد: “زندانی کردن بدون توجه به تبعات آن نه تنها بازدارنده نیست، بلکه آسیب زاست، چه بسا افرادی بر اساس جرائم کوچکی به زندان رفته و به دلیل جو نامناسب و عدم طبقه بندی آنجا به دیگر انحراف‌ها گرایش پیدا کرده اند”.

ترک همدانی می افزاید: “قانونگذار در زمینه حبس مجرمان توجه ویژه ای کرده است، حتی در تنبیه افراد این امکان وجود دارد که به هیچ عنوان به زندان نروند، بلکه بنابر لایحه جرم زدایی در قانون مجازات اسلامی جدید و قانون آئین دادرسی جدید پیش بینی شده تا قضات بتوانند احکام دیگری را جایگزین حبس کنند، ‌این اقدامات کاهش جمعیت زندانی‌ها را به همراه دارد. در ضمن جو زندان های کشور چندان مناسب نیست”.

او با بیان اینکه با جایگزینی مجازات‌ها هم جمعیت زندان‌ها کاهش می یابد و هم زمینه انجام فعالیت های جبرانی برای بزهکار به وجود می آید، تاکید می کند: “در چنین شرایطی برخی بزهکارها به جای رفتن به زندان به شرکت در آزمون و کسب نمره قبولی یا نوشتن چندین مقاله درباره محیط زیست و… محکوم می شوند”.