گزارش کمیسیون حقوق بشر افغانستان از طریق مصاحبه با ۲۰۰۶ تن از کسانی تهیه شده که از مرزهای اسلام قلعه و زرنج عبور کرده‌اند. این گزارش نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۳ بیش از ۲۱۶ هزار مهاجر افغان به صورت اجباری از ایران اخراج شده و نیروی نظامی جمهوری اسلامی در برابر این مهاجران از زور استفاده کرده‌اند. گزارش گفته است که در چهار ماه اول سال ۱۳۹۴ حدود ۶۸ هزار تن از مهاجرین به صورت اجباری از ایران اخراج شده‌اند.

۷۸ درصد بازگشتگان گفته‌اند که قبل از اخراج هیچگونه اطلاعی دریافت نکرده‌اند. ۹۹ درصد مصاحبه‌شوندگان همچنین گفته‌اند که مأموران نظامی ایران برای اخراج آنها از زور استفاده کرده‌اند.

بیش از ۹۰ درصد اخراج شدگان پیش از اخراج به بازداشت‌گاه‌هایی برده شده‌اند که وضعیت بدی در آنها حاکم بوده است. ۳۰ درصد مصاحبه‌شوندگان گفته‌اند که خود یا خانواده‌شان در این توقیفگاه‌ها مجازات شده‌اند. ضرب و شتم، کار اجباری، توهین و دشنام از جمله این موارد بوده است.

براساس این گزارش مهاجرانی که از افغانستان و پاکستان به صورت اجباری اخراج شده‌اند، در داخل افغانستان با مشکلات بسیار زیادی دست به گریبان هستند.

دکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در یک کنفرانس خبری در کابل، از ایران و پاکستان به دلیل استفاده از زور در برابر مهاجران افغان انتقاد کرد.

سیما سمر افزود حکومت افغانستان نتوانسته است برای آواره‌شدگان و مهاجران بازگشته، سهولت‌های زندگی را فراهم کند. او گفت: «نظارت‌های مستقیم کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از مرزهای اسلام قلعه در ولایت هرات و مرز زرنج در ولایت نیمروز نشان می‌دهد که حقوق کسانی که از مرز شده‌اند، در موارد مختلف از سوی موظفین امنیتی ایران نقض شده است.»

آوار‌گان داخلی

کمیسیون مستقل حقوق بشر در گزارشی دیگر، وضعیت آوارگان داخلی در افغانستان را نیز مورد بررسی قرار داده است. این گزارش حاکی از آن است که شمار آواره‌شدگان داخلی در سال‌های اخیر افزایش یافته و آنان با مشکلات زیادی روبرو هستند.

براساس این گزارش تعداد آواره‌شدگان داخلی در افغانستان به ۱/۲ میلیون نفر رسیده است.

سیما سمر در این مورد گفت: «آوارگان داخلی از بسیاری از حقوق‌شان مانند حق داشتن مسکن، رفاه‌‌، آسایش، آب آشامیدنی پاک، غذای صحی (سالم)، مصونیت از گرسنگی، دسترسی به خدمات بهداشتی و آموزشی و محیط زیست سالم محروم‌اند.»

در این گزارش آمده است که بسیاری از این آوارگان در نتیجه جنگ و ناامنی، خانه‌ها و روستاهای‌شان را ترک کرده‌اند. طبق این گزارش جنگ در سال ۲۰۱۴ حدود ۱۶۶ هزار نفر را مجبور به ترک خانه و کاشانه‌شان کرده است. ‌۹۷ درصد آوارگان، جنگ در افغانستان را دلیل آوارگی‌شان خوانده‌اند. این گزارش گفته است که از هر ۲۲ نفر، یک نفر در افغانستان از محل اصلی سکونتش دور افتاده است.

این گزارش حاکی از آن است که ۲۱ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان متأثر از جنگ و ناامنی بوده است. براساس این گزارش در حال حاضر بیش از ۳۰ ولایت عملا توسط طالبان کنترل می‌شوند. گزارش گفته است که طالبان در حال حاضر تهدیدی برای مراکز شماری از ولایات در جنوب و شمال افغانستان به شمار می‌روند.

حسین سیرت، بخش دری دویچه‌وله، کابل